اعیاد شعبانیه و توسل به آل یاسین
پناهگاهی در حریم حرم اهل بیت(ع)
ایرج نظافتی
امروز پنجشنبه و منتهی به اولین شب جمعه ماه شعبان، شب زیارتی ارباب بیکفن حضرت امام حسین علیهالسلام و ایام میلاد با سعادت امام سوم و چهارم و علمدار صحرای کربلا حضرت اباالفضلالعباس علیهالسلام است.
در باب زیارت امام حسین(ع) احادیث و روایات فراوانی نقل شده که نشان از اهمیت زیارت امام سوم شیعیان دارد. همچنانکه امام صادق(ع) در حدیثی معتبر میفرمایند: «كسى كه مىخواهد در همسايگى پيامبر اکرم (ص) و در كنارعلى(ع) و فاطمه(س) باشد زيارت امام حسين (ع) را ترك نكند.»
حضرت امام موسى كاظم عليهالسلام هم در حدیثی چنین میفرمایند: «كمترين ثوابى كه به زائر امام حسين عليهالسلام در كرانه فرات داده مىشود اين است كه تمام گناهانش بخشوده مىشود. بهشرط اين كه حق و حرمت ولايت آن حضرت را شناخته باشد.»
با توجه به اینکه در ماه شعبان و اعیاد شعبانیه قرار داریم گزارش امروز را به ذکر خاطراتی از کربلای معلی اختصاص دلها را روانه حرم با صفای آقا سیدشهدا علیهالسلام میکنیم. همراه ما در این گزارش باشید.
بازسازی اعتاب مقدسه عراق توسط ایرانیان در برهههای مختلف تاریخی
براساس اسناد تاریخی، همیشه بازسازی عتبات عالیات عراق توسط ایرانیان انجام میشده و اوج این بازسازیها در زمان صفویه رقم خورده است و به همین دلیل سبک معماری حرمین شریفین به نوعی اسلامی- ایرانی است و حتی در دوره افشاریه و به دستور نادرشاه افشار اشعار فارسی از فردوسی بر ایوان نجف در حرم مطهر امام علی(ع) با طلا و به خط نستعلیق ایرانی حک شده است، گرچه بعدها صدام بعثی دستور داد بر روی این اشعار پلاکهای طلا کوبیده شود تا اشعار فارسی پنهان بماند اما با برچیده شدن حکومت صدام و در دوران کنونی به همت ستاد بازسازی عتبات عالیات و متخصصان ایرانی این اشعار مجدداً بازسازی و احیا شدند.
عراقیها هم بسیار تمایل دارند کار بازسازی را به ایرانیها بسپارند، چون آنان هم به این سبک معماری عادت کردهاند.
حاج ابومحسن از دوستان خادم حرم مطهر امام حسین(ع) میگوید: «عراقیها ابتدا بازسازی مسجد کوفه را به هندیها واگذار کردند اما وقتی که کار به اتمام رسید اصلا از سبک معماری آنکه سبک هندی بود و نشانی از اسلامیت و ایرانیت در آن دیده نمیشد، راضی نبودند، و همین موضوع تجربهای شد تا عراقیها دیگر بازسازی حرمین شریفین را به غیرایرانی نسپارند و به همین دلیل میبینیم صحن مطهر حضرت زهرا(س) در نجف یا صحن عقیله بنیهاشم(س) در کربلا یا توسعه کاظمین و سامراء به ایرانیان سپرده شد.»
ایام عید نوروز که معمولا ایام پیک محسوب میشود و به مناسبت عید و دید و بازدیدهای خانوادگی کمتر ایرانی تمایل به کار و فعالیت در عراق دارد و معمولا ایرانیان شاغل در عراق به مرخصی میآیند تا ایام نوروز را در خدمت خانوادههای خود باشند، از این رو چون کشور عراق چنین عیدی ندارد و تعطیلاتی هم در کار نیست بعضا تعطیلی ناگهانی و چند روزه پروژههای مهم عمرانی ساخت و ساز حرمین شریفین در ایام نوروز ایرانی- که عراقیها به آن عید شجر میگویند- یکی از دغدغههای تولیت حرم است و معمولا قبل از آغاز سال جدید ایرانی- در اسفند ماه - به دنبال جایگزینی نیروها برای این ایام هستند.
ذکر خاطره یکی از کارگران حرم
یکی از افرادی که توفیق خدمت در آستان مقدس حسینی (ع) را پیدا کرده بود به گزارشگر روزنامه کیهان میگوید: «روز اول کار در حرم امام حسین(ع) که درست مصادف بود با روز اول فروردین به تیم بازسازی حرم مطهر حسینی (ع) در کربلای معلی پیوستم. از قبل هم تلفنی به من اطلاع دادند که وظایف شما انجام کارهای ساختمانی است و به کارگر ساده نیازمندیم و من هم با این نگاه پذیرفتم و راهی عراق شدم.»
وی ادامه میدهد: «در روز اول کار، به من یک بیل و فرغون دادند و گفتند وظیفه تو آوردن ماسه از آن طرف به این طرف است و به فرد دیگری هم همین وظیفه را محول کردند، با این تفاوت که او باید سیمان بار فرغون میکرد و هر دو باید ماسه و سیمان را به استاد کار سیمان کاری میرساندیم و تحت نظارت او این مصالح را با هم مخلوط کنیم تا آماده سیمان کاری و سنگ کاری کف حرم مطهر شود.»
این فرد ادامه میدهد: «روز اول به من لباس کار دادند و وظایفم را توضیح دادند نگاهی به جمع کارگران انداختم. حدود چهل پنجاه نفر کارگر و استاد کار سیمانکاری و سنگکاری بودند، در این حین این فکر در ذهنم خطور کرد که در بین این کارگران تنها فردی که شغلش فرهنگی است و متمایز از این جمع کارگر است من هستم! و البته از این بابت خدا را شکر کردم تا اینکه برای صرف ناهار به مکانی هدایت شدیم.
آنجا پس از صرف ناهار یکی از نیروهای عراقی که فارسی را مسلط صحبت میکرد مرا به جمع کارگران و استادکاران معرفی کرد و بعد رو به من کرد و گفت: شما هم حتما مشتاق هستید که همکاران اینجا را بشناسید؟
گرچه در پاسخ گفتم بله خوشحال میشوم اسم عزیزان را بشنوم، اما در باطن احساس نیازی به معرفی آن عزیزان نداشتم، چون معتقد بودم که این افراد نهایتا کارگران ساختمانی هستند که توفیق پیدا کردهاند در این مکان مقدس خدمتگزار آستان مقدس امام حسین و حضرت ابالفضلالعباس علیهمالسلام باشند، اما به هر حال افراد کارگر را چنین معرفی کردند: اولی آقای دکتر ... جراح دندانپزشک که در یکی از شهرهای شمال غربی کشورمان مطب دارند! دومی آقای دکتر... فوق تخصص بیهوشی اتاق عمل! نفر بعدی آقای مهندس... مدیر یک پروژه عظیم در عسلویه! نفر بعدی آقای دکتر... فوقتخصص بیماریهای قلب و عروق و ایرانی اما ساکن آمریکا! نفر بعدی دکتر... فوقتخصص جراحی مغز و اعصاب و از شاگردان پروفسور سمیعی و...! و معرفیها ادامه داشت و اشک بیاختیار از چشمان من جاری بود. شرمسار تصورات اولیه خود بودم که این افراد را کارگران ساده تصور میکردم اما دیدم که بیسوادترین فرد این جمع من هستم! پس از پایان معرفیها بیاختیار سرپا ایستادم و روبه ضریح شش گوشه آقا امام حسین(ع) عرض کردم: صلیالله علیک یااباعبدالله... و از اینکه چنین توفیقی پیدا کردم سپاسگزار اربابم امام حسین علیهالسلام شدم. اما تذکر این دوست عراقی هم در پایان سخنانش جالب و قابل تامل بود. میگفت، در حین کار در حرم مطهر یکدیگر را با عناوین آقای دکتر یا آقای مهندس و... صدا نزنید، چون وقتی که در محضر ارباب بیکفن هستیم دیگر دکتر و مهندس و استاد و شاگرد معنایی ندارد و همه خادم این آستان مقدس هستیم. همه یکسانیم و کسی بر کسی برتری ندارد!
همین موضوع و معرفی افراد سبب شد از روز بعد دیگر افراد آنجا را با احترام مضاعف اما با اسم کوچک صدا میزدم و یا اگر مثلا لازم بود کمی فرغون را جابهجا کنم روی این را نداشتم که بگویم فلانی این فرغون را جابهجا کن! چون میدانستم اصلا حدی ندارم چنین دستوری بدهم بلکه خودم مصمم به انجام آن کار میشدم.
کارگری با جان و دل
خدمت به آستان مقدس حرمین شریفین توفیق بزرگی است و کسانی که چنین توفیقاتی کسب کردهاند حکایتهای قابل تامل و مهمی را از عنایات و برکات درِ خانه اهل بیت علیهمالسلام تعریف میکنند که لازم است این خاطرات مستند در قالب کتاب منتشر و در دسترس همگان قرار بگیرد.
یکی از همین افرادی که چند سالی است توفیق خادمی حرم مطهر امام حسین(ع) در ایام نوروز را پیدا کرده به گزارشگر روزنامه کیهان میگوید: «نکته حائز اهمیت در بحث بازسازی و کار در حرمین شریفین این است که در این مکان مقدس با جان و دل کار میکنید و اصلا نمیتوانید جایی را کمکاری یا کوتاهی کنید هر چند خسته هم باشید اما با عشق و علاقه و تا پای جان دوست دارید کار کنید.»
وی میگوید: «وقتی خستگی به شما چیره میشود و دوست دارید کمی رفع خستگی کنید و مخصوصا زمانی که تشنه میشوید و میخواهید جرعهای آب بنوشید امکان ندارد بهیاد خستگی و تشنگی حضرت اباعبدالله(ع) و یارانش در صحرای کربلا نیفتید و اشکتان جاری نشود، و شاید به نظر من تمایز کار در حرم مطهر امام حسین(ع) با کار در جاهای دیگر در همین نکته نهفته است. اینجا لحظه به لحظه خود را در محضر سیدالشهداء میبینید و در طول کار به هیچ عنوان خود را جدا از کربلا نمیبینید و تمام روضه هاو مداحیهایی که تاکنون شنیدهاید بیاختیار در ذهن شما تداعی میشود.»
گر برانند و گر ببخشایند
ره به جای دگر نمی دانیم!
سخن گفتن از عنایات و برکات اهل بیت علیهمالسلام و خاصه امام حسین(ع) بیپایان است و دوستان حاضر در عتبههای مقدسه عراق هر کدام با عشق و ارادت خاصی از این برکات و توجهات ویژه حکایتها نقل میکنند و معتقدند با توکل بر خدا و توسل به اهل بیت(ع) میتوان بر هر مشکلی فائق آمد.
همچنانکه امام هادی (ع) در حدیثی میفرمایند: «همانا ولایت ما اهل بیت علیهمالسلام برای شیعیان و دوستانمان پناهگاه امنی میباشد که چنانچه در همه امور به آن تمسک جویند بر تمام مشکلات - مادی و معنوی - فایق آیند.»
همه افرادی که به نوعی برای خدمت به حرم مطهر امام حسین(ع) به کربلا آمدهاند و با جان و دل در حال خدمت رسانی به این بارگاه منور هستند هرکدام از عنایتهای ویژه امام حسین(ع) خاطرات شنیدنی و قابل تاملی تعریف میکنند.
یکی از همین خادمان افتخاری حرم میگوید: «فرزند دخترم به بیماری لاعلاجی مبتلا شد و با اینکه خودم پزشک هستم و دوستان فراوانی در تخصصهای مختلف دارم اما از تشخیص این بیماری درمانده شدیم تا اینکه از تهران بلیط پرواز بغداد گرفتم و مستقیم به کربلا آمدم با چشمانیاشک بار روبهروی ضریح مطهر آقا امام حسین(ع) را به دختر سه سالهشان حضرت رقیه(س) قسم دادم و خدمت اربابم عرض کردم آقاجان! من پزشکم اما خودم و همه دوستان طبیبم از درمان این دختر خردسالم ناتوانشدهایم، تو را به جان دختر سهسالهات قسم داغ این بچه بر دل ما نماند، چرا که مادرش و خودم تحمل این داغ را نداریم.» وی در ادامه میگوید: «فورا به فرودگاه بغداد رفتم و به ایران برگشتم چون فرصت ماندن نداشتم اما وقتی برگشتم در کمال تعجب و حیرت دیدم که فرزندم صحت و سلامتی خود را کسب کرده و همه همکارانم مات و مبهوت شدهاند و نمیدانند در تشخیص اولیه خود شک کنند یا اتفاق خاصی افتاده که این فرزند بیمار که تمام آزمایشهای دقیق پزشکی هم بیماری او را تایید میکردند، بهبودی کامل خود را کسب کرده است! وقتی بر بالین فرزندم حاضر شدم و او را در سلامتی کامل دیدم اشک شوق در چشمانم حلقه زد و عهد بستم تا زندهام خود و خانوادهام و تمام سرمایهام را وقف خدمت به حرم امام حسین(ع) و زوار کربلا کنم و هر سال توفیق این را دارم در لباس خادمی حضور یابم و خصوصا در ایام اربعین تمام وقت در خدمت زوار هستم و این نکته بصیرت میخواهد تا بفهمد امام حسین و معجزات و برکات او چیست و چگونه به افراد درمانده پاسخ میدهد.»
اگر بخواهیم به جزییات برکات الحسین(ع) بپردازیم باید پای گفتوگو با خادمان حرم مطهر امام حسین(ع) بنشینیم.
به عنوان مثال برای فرزند یک ایرانی مقیم ایتالیا بیماری حادی پیش میآید که به امام حسین(ع) و حضرت اباالفضل(ع) متوسل میشود و شفای فرزندش را میگیرد و پس از آن نذر میکند تعداد چند هزار جاروی برقی ایتالیایی به حرمین شریفین اهدا کند، یا مورد مشابه دیگری از آلمان برای یک ایرانی پیش میآید. او نیز نذر میکند چندین ماشین برقی نفربر برای جابجایی زائران کهن سال و ناتوان تهیه و به حرمین اهدا کند و از این دست موارد فراوان است.
حکایت فرشهای داخل حرم نیز جالب و شنیدنی است. همه فرشهای حرمین شریفین اهدایی مردم در اقصا نقاط جهان است. پس از مدتی که این فرشها زیر پای زائران است، با اهدای فرشهای جدید، فرشهای قبلی به فروشگاههای حرم برده میشود و مردم با اشتیاق فراوان و با چندین برابر قیمت و با افتخار تمام آن فرشها و موکتها را برای منزل یا هیئت مذهبی خود خریداری میکنند و افتخارشان این است که توفیق خرید فرشی را داشتهاند که مدتی زیر پای زائران بوده است.
بصیرتی روزافزون و نگاهی ولایتمدارانه میخواهد تا درک چگونه یک پزشک با توجه به انجام تمام آزمایشهای بسیار دقیق پزشکی اما باز ناامید نیست و برای شفای بیمارش رو به سوی خانه اهل بیت میآورد و اعتقاد راسخ دارد که اصل شفای بیماران نه به دست او یا امضای او بلکه با امضای اهل بیت علیهمالسلام انجام میشود.
به راستی کجایند مادی پرستان غربی تا ببینند در این گوشه عالم عشق بازان مکتب اهل بیت با توکل و توسل، بر چه دردهای بیدرمانی چیره شدهاند و کجایند که ببینند چه افراد روشن فکر و روشن ضمیری با عشق و ارادت خالصانه و با پای برهنه در مسیر عاشقی اهل بیت قدم بر میدارند و بدون شک عنایات و برکات خاصی هم شامل حالشان میشود... السَّلامُ عَلَيْكُمْ يَا أَهْلَ بَيْتِ النُّبُوَّهًْ وَ مَوْضِعَ الرِّسَالَهًْ وَ مُخْتَلَفَ الْمَلائِكَهًْ وَ مَهْبِطَ الْوَحْيِ وَ مَعْدِنَ الرَّحْمَهًْ....