خیلی خیلی احمق، می‌شود ترامپ که نفت را ۱۱۰ دلار کرد!
«اگر خیلی خیلی احمق باشی، می‌شوی ترامپ و به ایران تجاوز نظامی می‌کنی». این تعبیر را پروفسور جفری ساکس، استاد دانشگاه کلمبیا، در اواخر هفتمین ماه جنگ و در حالی گفته است که قیمت نفت، با وجود همه دست‌وپا زدن‌های دولت ترامپ برای پایین آوردن قیمت، به بالای ۱۱۰ دلار رسید.
در حالی که یک مقام مستعفی دولت ترامپ می‌گوید ابتکار عمل جنگ در دستان ایران است و فشار آن در پمپ‌های بنزین آمریکا دیده می‌شود، افسر اطلاعاتی سابق پنتاگون تأکید کرد: «پیروزی در مقابل ایران غیرممکن است».
ترامپ یک ماه پس از امضای تحریم‌های جدید علیه روسیه، اجرای آن‌ها را به خاطر بحران بازار انرژی و سرریز شدن آن در اقتصاد آمریکا متوقف کرد.
هم‌زمان اعلام شد کسری بودجه آمریکا با نزدیک شدن به رقم ۲ تریلیون دلار، به بالاترین میزان در پنج سال اخیر رسیده و بورس آمریکا هم بدترین هفته خود از آوریل ۲۰۲۵ را با سقوط ۴.۷ درصدی تجربه کرده است. بنابر آمار منتشره، یک تریلیون دلار از ارزش سهام فناوری آمریکا هم با تشدید تنش‌های خاورمیانه از بین رفته است.
این‌ها میراث زمامدار احمق آمریکاست که خیال می‌کرد چندروزه جنگ با ایران را به پایان می‌رساند و دور افتخار می‌زند. اما او حتی ناتوان از انتخاب سخنگوی جدید کاخ سفید است. سخنگوی جدیداً انتخاب‌شده فقط پنج روز دوام آورد و در اثر ناتوانی در پاسخ‌گویی به رسانه‌ها اخراج شد؛ نشانه‌ای از فروپاشی ستادی در کاخ سفید.
ابتکار عمل دست ایران است؛
فشار واقعی در پمپ‌های بنزین آمریکا
جو کِنت، مقام ارشد سابق دولت ترامپ، با انتقاد از سیاست‌های ترامپ گفت: واقعیت این است که ما ابتکار عمل جنگ را در دست نداریم. کاری که ایرانی‌ها انجام می‌دهند، هوشمندانه است. آن‌ها به‌تدریج حملات و فشار بر تنگه هرمز را افزایش می‌دهند و همچنان به ما آسیب می‌زنند.
آن‌ها می‌دانند که این اقدامات، واقعاً در پمپ بنزین به ما فشار وارد می‌کند. به‌دلیل این جنگ نیابتی و جنگی که خودمان انتخاب کرده‌ایم، در وضعیت بسیار دشواری قرار داریم. برای ایران، این وضعیت تقریباً یک بازی برد-برد است.
پیروزی در جنگ با ایران ناممکن است
«اسکات ریتر»، افسر سابق اطلاعاتی آمریکا، در واکنش به برخی زمزمه‌های حمله دوباره به ایران اظهار کرد: بمب MOAB هم حریف تأسیسات زیرزمینی ایران نمی‌شود. رئیس‌جمهور ترامپ باید از جنگ ایران خارج شود. او در این جنگ پیروز نخواهد شد. پیروزی آمریکا در این جنگ از نظر عملی، ناممکن است.
در عملیات «چکش نیمه‌شب» گفتند غبار هسته‌ای ایجاد کرده‌ایم، یادتان هست ترامپ از عبارت «غبار هسته‌ای» استفاده می‌کرد؟ او گفت همه‌چیز از بین رفته و من مشکل را حل کرده‌ام. اما بعد، در ماه فوریه، وارد مذاکرات شدیم و معلوم شد که عملاً هیچ کاری انجام نداده بودیم.
ترامپ قادر به شکست ایران نیست
از سوی دیگر، داگلاس مک‌گرگور، مشاور پیشین پنتاگون و سرهنگ بازنشسته، گفته است: ترامپ قادر به شکست ایران نیست و ایران در صورت وقوع جنگ دوباره، با قدرت تمام پاسخ خواهد داد. اسرائیل و آمریکا در پی حمله مجدد به ایران هستند، اما این بار هم به اهدافشان نخواهند رسید؛ ولی این دفعه ایران به هدفش، که اخراج آمریکا از منطقه بود، خواهد رسید؛ نقطه
سرخط.
او افزود: ایرانی‌ها این بار با تمام توانشان پاسخ خواهند داد؛ چیزی از زیرساخت‌های نفتی، کارخانه‌های آب‌شیرین‌کن و تأسیسات نظامی باقی نخواهد ماند. هدف ایران، بیرون راندن ما از منطقه است و بس. بار بعد به آن هدف می‌رسند. هدف اسرائیل و آمریکا فروپاشی حکومت ایران بوده، اما این پروژه شکست خورده و حالا بخش بزرگی از جهان در برابر سیاست‌های آمریکا مخالف شده و صف کشیده‌اند. این جنگی است که اسرائیل و عوامل آن در آمریکا به راه انداخته‌اند. این جنگ ما نیست و چیزی نیست که ما خواهان آن باشیم. این جنگ فقط یک هدف دارد؛ آنچه من «برتری‌طلبی یهودی» در اسرائیل و خاورمیانه و سلطه از طریق قدرت مالی در آمریکا می‌نامم. همین و بس.
خیلی خیلی احمق، می‌شود ترامپ
جفری ساکس، استاد برجسته دانشگاه کلمبیا، در همین زمینه اظهار کرد: حمله ترامپ به ایران، نقضی آشکار، مرگبار و بی‌پروا از تک‌تک معیارهای بین‌المللی بود. تنها کسی که آن‌قدر احمق بود که دست به چنین اقدامی بزند، خود ترامپ بود. اگر خیلی خیلی احمق باشی، می‌شوی ترامپ و به ایران تجاوز نظامی می‌کنی. وقاحت سفیران اروپایی و بحرین در شورای امنیت باورنکردنی بود؛ آن‌ها چنان واقعیت را تحریف کردند که انگار ایران آغازگر جنگ بوده است.
سوزان رایس، مشاور امنیت ملی دولت اوباما، هم درباره این حماقت گفته است: جنگ با ایران نمونه کلاسیکی از اقدامات احمقانه است؛ جنگی که ورود به آن انتخابی بوده و ضرورتی نداشته است. چنین ماجراجویی‌هایی آمریکا را در باتلاق گرفتار می‌کند، موقعیت راهبردی ما را تضعیف می‌کند، جان انسان‌ها را می‌گیرد و هزینه‌های سنگینی به مصرف‌کنندگان آمریکایی تحمیل می‌کند. ما باید از ورود به چنین ماجراجویی‌هایی خودداری کنیم.
عقب‌نشینی چندباره بعد از فشار نفت و گازوییل
فشار ادامه‌دار قیمت نفت و گازوییل بر بازارها موجب شد دونالد ترامپ، تحریم‌های جدیدی را که یک ماه قبل علیه روسیه امضا کرده بود، به تعلیق درآورد. اما این اقدام تأثیر چندانی نداشت و قیمت نفت برنت دیروز برای اولین بار از ماه مه (اردیبهشت) از ۱۱۰ دلار عبور کرد.
اما جیل شلزینگر، خبرنگار شبکه CBS News، گفت: با وجود توافق سوختی با روسیه، قیمت گازوییل در آمریکا همچنان تحت فشار خواهد بود؛ چرا که از آغاز جنگ با ایران، قیمت این سوخت ۶۷ درصد افزایش یافته است. تا زمانی که جنگ ادامه دارد، قیمت انرژی بالا می‌ماند و تورم همچنان به خانواده‌های آمریکایی فشار وارد می‌کند.
همچنین نشریه میدل ایست آی درباره عقب‌نشینی دیگر ترامپ نوشت: آمریکا برای مهار افزایش شدید هزینه‌های حمل‌ونقل دریایی و قیمت سوخت، در حال بررسی لغو تحریم‌های نفت‌کش‌های ناوگان سایه مرتبط با ایران و روسیه است. جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، اختلال در تردد از تنگه هرمز و تغییر مسیر کشتی‌ها در دریای سرخ، هزینه حمل نفت را به‌شدت افزایش داده است؛ به‌طوری‌که انتقال یک نفت‌کش بزرگ از آمریکا به چین حدود ۸۰ میلیون دلار هزینه دارد. واشنگتن در شرایطی کاهش احتمالی تحریم‌ها را بررسی می‌کند که هم‌زمان فشار تحریمی علیه ایران را افزایش داده و اخیراً نیز برخی محدودیت‌های مربوط به سوخت دیزل روسیه را لغو کرده است.
همیشه جا می‌زند
عقب‌نشینی‌های پیاپی ترامپ در حالی است که او به تاکو (TACO) معروف شده است؛ مخفف عبارت «Trump Always Chickens Out» (ترامپ همیشه جا می‌زند).
او، رکورددار عقب‌نشینی‌های از سر ناچاری، بعد از تهدید و رجزخوانی است؛ البته هر جا که با مقاومت قاطع روبه‌رو شود. او در مقابل روسیه و چین عقب‌نشینی کرده است. در جنگ تحمیلی اخیر، بارها به نابودی تمدنی، پیاده کردن نیرو در داخل ایران و ربودن اورانیوم، و اشغال جزایر تهدید کرد، «عملیات آزادی» را برای بازگشایی تنگه به اجرا گذاشت و... اما هر بار با سُنبه پرزور روبه‌رو شد و با شرمندگی تمام عقب نشست.
گند بزن اما گردن زلنسکی بینداز!
برداشتن تحریم‌های گازوییلی روسیه هرچند موجب کاهش قیمت‌ها نشد، اما اختلافات اوکراین و آمریکا را شدت بخشید. برخی رسانه‌ها می‌گویند زلنسکی سپر بلای ترامپ شده است؟
خبرنگار اسکای نیوز، با اشاره به شرایط سخت دونالد ترامپ و حزبش برای پیروزی در انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره، بالا رفتن قیمت گازوییل در آمریکا و کاهش شدید محبوبیت ترامپ پس از جنگ علیه ایران، پرسید که آیا این زلنسکی است که باید قربانی شرایط موجود ترامپ شود؟ زلنسکی در پاسخ به این سؤال، لحظاتی نسبتاً طولانی سکوت کرد و سپس در حالی که به نظر می‌رسید بسیار غمگین است، لبخند تلخی زد و گفت: «پاسخ من همین است.»
یادآور می‌شود ترامپ با انکار نقش اصلی خود در گرانی سرسام‌آور قیمت نفت و گازوییل، آن را گردن جنگ اوکراین و سرسختی‌های زلنسکی بیچاره انداخته است که پیش از این به امید کمک آمریکا برای پایان جنگ، نیمی از معادن اوکراین را به آمریکا واگذار کرد.
کسری بودجه آمریکا، رکورد پنج‌ساله را شکست
کسری بودجه آمریکا در سال مالی ۲۰۲۶ با افزایش حدود ۲۱۷ میلیارد دلاری نسبت به سال قبل، به ۱.۹۹ تریلیون دلار رسید که بالاترین میزان از سال ۲۰۲۱ و سومین کسری بودجه سالانه بزرگ در تاریخ این کشور به شمار می‌رود. هزینه بهره بدهی آمریکا نیز با افزایش ۱۲ درصدی به رکورد ۱.۳۶ تریلیون دلار رسید تا مجموع بدهی این کشور از ۴۰ تریلیون دلار فراتر رود.
برآورد وزارت خزانه‌داری آمریکا نشان می‌دهد نسبت کسری بودجه به تولید ناخالص داخلی در سال مالی ۲۰۲۶ به حدود ۶.۲ درصد رسیده است؛ در حالی که این رقم در سال قبل ۵.۸ درصد بود. همچنین، بودجه آمریکا در سپتامبر، آخرین ماه سال مالی، با کسری حدود ۲۷ میلیارد دلاری مواجه شد؛ این در حالی است که در ماه مشابه سال قبل، حدود ۱۹۸ میلیارد دلار مازاد بودجه ثبت شده بود.
بدترین هفته بورس آمریکا از بهار سال گذشته
از طرف دیگر، دیروز اعلام شد که بورس آمریکا در هفته گذشته بدترین هفته خود از آوریل ۲۰۲۵ (فروردین سال گذشته) را پشت سر گذاشته است.
بر اساس نمودار منتشرشده، شاخص نزدک کامپوزیت طی یک هفته ۴.۷۱ درصد کاهش یافته و به سطح ۲۶ هزار و ۲۶ واحد رسیده است. نمودار معاملات نشان می‌دهد فشار فروش در روزهای پایانی هفته افزایش یافته و شاخص نزدک پس از چند نوسان کوتاه، روند نزولی تندی را تجربه کرده است.
نابودی یک تریلیون دلار
ارزش سهام فناوری آمریکا
همچنین سهام شرکت‌های فناوری آمریکا روز جمعه بیش از یک تریلیون دلار از ارزش خود را از دست دادند؛ این در حالی بود که قیمت نفت به بالاترین سطح خود در پنج ماه گذشته جهش کرد.
ان‌بی‌سی نیوز گزارش داد؛ شاخص نزدک ۱۰۰ که عملکرد بخش عمده‌ای از بزرگ‌ترین شرکت‌های فناوری و شرکت‌های فعال در حوزه هوش مصنوعی آمریکا را دنبال می‌کند، با افت ۲.۵ درصدی مواجه شد و اکنون حدود ۷ درصد پایین‌تر از آخرین رکورد تاریخی خود قرار دارد؛ رکوردی که هفته گذشته ثبت کرده بود. شاخص اس‌اندپی ۵۰۰ یک درصد کاهش یافت و شاخص راسل ۲۰۰۰ نیز ۱.۶ درصد افت کرد. شاخص نیمه‌رساناهای فیلادلفیا هم با کاهش ۳.۸ درصدی، برای هشتمین روز متوالی افت کرد؛ طولانی‌ترین دوره متوالی کاهش این شاخص از سال ۲۰۰۸ تاکنون.
سقوط مقبولیت از ۵/۴۸ درصد به ۳۲ درصد
هم‌زمان با وخامت شرایط اقتصادی در آمریکا، مقبولیت ترامپ همچنان سقوط آزاد را تجربه می‌کند. به نوشته روزنامه تلگراف، ترامپ در نخستین روز دور دوم ریاست‌جمهوری خود در ژانویه ۲۰۲۵ از حمایت ۴۸.۵ درصدی برخوردار بود، اما میزان محبوبیت او از آن زمان کاهش یافته و تا اواسط ماه جاری میلادی به پایین‌ترین سطح خود در این دوره رسیده است. تازه‌ترین نظرسنجی رویترز/ایپسوس نشان داد که میزان رضایت از عملکرد دونالد ترامپ، به پایین‌ترین سطح دوران سیاسی او رسیده و تنها ۳۲ درصد از آمریکایی‌ها عملکرد وی را تأیید می‌کنند.
آشفتگی ستادی در کاخ سفید:
اخراج سخنگوی پنج روزه
به‌هم‌ریختگی وضعیت نظامی و اقتصادی آمریکا، تابعی از آشفتگی ستادی کاخ سفید هم هست، به‌نحوی‌که سخنگوی تازه، هنوز از راه نرسیده، اخراج شد.
سی‌ان‌ان گزارش داد دونالد ترامپ، کیتی زکریا را تنها پنج روز پس از انتصاب به‌عنوان سخنگوی کاخ سفید برکنار کرد؛ تصمیمی که به ضعف عملکرد او، ناآمادگی برای پاسخ‌گویی به خبرنگاران و ابهام درباره صلاحیت حقوقی‌اش نسبت داده شده است. زکریا در نخستین نشست خبری خود با پرسش‌هایی روبه‌رو شد که نتوانست به‌خوبی پاسخ دهد. همچنین انتشار گزارش‌هایی درباره مردود شدن او در آزمون وکالت، فشارها را افزایش داد. انتخاب شتاب‌زده زکریا، که از حامیان سرسخت ترامپ در تلویزیون بود، با انتقاد مقام‌های دولت همراه شد؛ برخی مشاوران پرسیده بودند آیا پیش از انتصاب او، سوابقش بررسی شده است؟
گزارش سی‌ان‌ان از برتری مقاومت
در هرمز و باب‌المندب
جنگ با ایران و ایجاد اختلال شدید در انتقال نفت از دو آبراه حیاتی هرمز و باب‌المندب، بازار نفت را به‌شدت دستخوش تغییر کرده است.
وب‌سایت شبکه سی‌ان‌ان در گزارشی نوشت: ایران، حملات به نفت‌کش‌هایی را که از تنگه هرمز و خلیج فارس عبور می‌کنند، تشدید کرده است. این حملات حجم نفت خارج‌شده از منطقه را کاهش داده و باعث شده قیمت جهانی نفت خام بالاتر از ۱۰۰ دلار در هر بشکه باقی بماند.
بر اساس اعلام مرکز عملیات تجارت دریایی انگلیس، طی هفته گذشته ۱۲ حمله به کشتی‌ها در داخل یا اطراف تنگه هرمز گزارش شده است. همچنین، در اوایل هفته جاری، دو کشتی باری در دو حادثه جداگانه و پس از اصابت پرتابه‌هایی با منشأ نامشخص غرق شدند.
این درگیری که اکنون وارد هشتمین ماه خود شده، گسترش یافته و درگیری میان عربستان و حوثی‌های طرفدار ایران در یمن را نیز دربر گرفته است. حوثی‌ها نفت‌کش‌های سعودی را که از تنگه باب‌المندب عبور می‌کنند، هدف قرار داده‌اند و در روزهای اخیر نیز حملات مرگباری به فرودگاه بین‌المللی ریاض انجام داده‌اند.
سی‌ان‌ان افزود: ویدئوها، غرق شدن کشتی کانتینری «جی‌اف‌اس پراید» با پرچم سنگاپور را نشان می‌دهند؛ کشتی‌ای که در ۱۳ اکتبر هدف پرتابه‌هایی با منشأ نامشخص قرار گرفت. ویدئوهای بعدی و تصاویر ماهواره‌ای نیز پراکنده شدن محموله کشتی در آب‌های تنگه هرمز را نشان می‌دهند.
تحلیلگران می‌گویند این بحران، پیامدهای بلندمدتی برای بازار جهانی نفت خواهد داشت. تنگه باب‌المندب پس از آنکه جنگ در تنگه هرمزِ مجاور اختلال ایجاد کرد، از اهمیت راهبردی بیشتری برخوردار شد.
ریچارد برونز، از بنیان‌گذاران مؤسسه «انرژی اَسپکتس» می‌گوید قبلاً روزانه ۴.۵ میلیون بشکه نفت از بندر ینبع عربستان در دریای سرخ صادر می‌شد که ۳ میلیون بشکه آن از تنگه باب‌المندب عبور می‌کرد. اما پس از تشدید تهدیدهای حوثی‌ها، این جریان صادراتی فروپاشید.
یوهانس راو‌بال، تحلیلگر ارشد بازار نفت خام در شرکت کپلر، گفت اگر حوثی‌ها تهدید کشتی‌های متعلق به کشورهای دیگر را آغاز کنند، ضربه دیگری به بازار نفت وارد خواهد کرد.
تأثیر عمیق جنگ هرمز بر زندگی آمریکایی‌ها
رابرت پیپ، استاد علوم سیاسی دانشگاه شیکاگو، با اشاره به وضعیت فعلی جنگ گفت: اگر این وضعیت تثبیت شود و ایران کنترل تنگه هرمز را حفظ کند، پیامدهای آن مانند مجموعه‌ای از دایره‌های متحدالمرکز گسترش خواهد یافت، تا جایی که ایران به چهارمین مرکز قدرت در جهان تبدیل شود. این یک تحول شگفت‌انگیز است. اختلال در تنگه هرمز به شیوه‌ای بر زندگی آمریکایی‌ها تأثیر گذاشته که هیچ‌یک از جنگ‌های طولانی از سال ۱۹۹۱ تاکنون چنین تأثیری نداشته‌اند.
بحران پدافندی آمریکا:
۱۹ سال ذخیره پاتریوت از بین رفت
وبگاه میدل ایست مانیتور در گزارشی نوشت: ژنرال برکنارشده آمریکایی پیش از جنگ با ایران درباره کمبود پدافند موشکی تا سال ۲۰۳۰ هشدار داده بود. ژنرال رندی جورج، رئیس برکنارشده ستاد ارتش آمریکا، ماه‌ها پیش از جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران هشدار داده بود که ذخایر پدافند موشکی آمریکا به‌طور بحرانی پایین است و ممکن است تا سال ۲۰۳۰ طول بکشد تا احیا شود.
یک تحلیلگر غربی هم با بررسی اسناد مالی ارتش آمریکا و همچنین گزارش‌های رسانه‌ای نشان داد که واشنگتن در مدت هفت ماه جنگ علیه ایران، ذخایر موشک‌های رهگیر پاتریوت در طول سال‌های ۲۰۰۱ تا ۲۰۲۰ را مصرف کرده است.
«استیون سِملر» که در حوزه تحلیل داده، فعالیت می‌کند، با توجه به بودجه خرید ارتش آمریکا از جمله (برنامه‌های P-۲۱، سال‌های مالی ۲۰۰۱ تا ۲۰۰۷) و همچنین گزارش‌های رسانه‌ای، نموداری طراحی کرده است که نشان می‌دهد تعداد موشک‌های رهگیر پاتریوت تحویل‌داده‌شده به ارتش آمریکا طی ۱۹ سال (سپتامبر ۲۰۰۱ تا مه ۲۰۲۰) ۱۷۹۵ فروند بوده
است.
این در حالی است که در نقطه مقابل، ایالات متحده در هفت ماه جنگ علیه ایران، یعنی از ۲۸ فوریه تا ۳۰ سپتامبر ۲۰۲۶، حدود ۱۸۰۰ فروند موشک رهگیر پاتریوت مصرف کرده است که از میزان ذخایر ۱۹ سال گذشته آمریکا هم فراتر رفته است.