جایگاه کودکان در خط مقدم جنگ رسانه‌ای
ادب و هنر-
در عصر تقابل‌های سرنوشت‌ساز و تاریخی، میدان رسانه و از جمله تولیدات هنری، نقشی حیاتی دارند. به‌خصوص قلمرو ذهن کودکان و نوجوانان، خودش یک میدان نبرد برای ساخت آینده است؛ نسلی که قرار است معماران فردا باشند و بی‌توجهی به آنان در معرکه نبرد نرم، خطایی نابخشودنی است.
محمدحسین صلواتیان، تصویرگر، مدیرمسئول نشریه «کیهان بچه‌ها» و از فعالان برجسته هنر کودک و نوجوان، در این مصاحبه با واکاوی وظایف هنرمندان متعهد در قبال «جنگ ۱۲ روزه» و «جنگ رمضان»، راز ماندگاری حماسه‌ها را در زبان تسخیرکننده هنر می‌داند و ضمن هشدار نسبت به کارهای پراکنده و آتش‌به‌اختیاری که ناشی از غفلت مسئولان است، بر لزوم سامان‌دهی یک قرارگاه فرهنگی و پناه بردن به ظرفیت جوشان «هنر خیابانی» تأکید می‌کند.
***
* لطفاً درباره فعالیت‌ها و آثارتان در حوزه وقایع یک سال اخیر کشور، به‌ویژه جنگ ۱۲ روزه و جنگ رمضان بفرمایید!
ابتدا به روح پاک و مطهر همه شهدا، به‌ویژه امام شهیدمان، سلام و صلوات می‌فرستیم و از خداوند برایشان علو درجات مسئلت می‌نماییم.
حوادث یک سال اخیر از آن دسته از وقایع آخرالزمانی است که مختص قوم برگزیده آخرالزمانی، به‌عنوان برترین قوم برگزیده تاریخ خلقت است. همه رخدادها و مناسبت‌ها در اندازه و تناسبات بسیار بزرگ است و البته سرنوشت‌ساز و تاریخ‌ساز.
هرچند ما دوران هشت‌ساله دفاع مقدس را دیده‌ایم، ولی حوادثی که امروز با آن روبه‌رو هستیم، به‌مراتب حساس‌تر، پیچیده‌تر و تعیین‌کننده‌ترند.
یکی از دلایل مهم این ویژگی‌های منحصربه‌فرد، گسترش رسانه و فوق‌تخصصی شدن جنگ شناختی است. صحنه اصلی جنگ در ذهن‌ها اتفاق می‌افتد. و شکست و پیروزی‌ها نیز در ذهن‌ها تعریف می‌شود. پیروز نهایی جنگ کسی است که نظام محاسباتی و نوع اندیشه و احساس طرف مقابل را مهندسی و مدیریت کند. به همین جهت، اصحاب رسانه نقش تعیین‌کننده‌ای در این عرصه دارند.
در واقع، می‌توان ادعا کرد که خط مقدم تقابل‌های آخرالزمانی در میدان رسانه رقم می‌خورد.
از جمله اقشار مورد تهاجم در جنگ شناختی، کودکان و نوجوانان‌اند که دو ویژگی طمع‌برانگیز برای دشمن دارند. یک؛ به‌شدت تأثیرپذیر و انعطاف‌پذیرند و مهندسی ذهن و مدیریت رفتارشان سهل‌الوصول و زودبازده است و دو؛ در مناسبات آینده، همه امور به دست این قشر رقم می‌خورد. پس صرف‌نظر از کودکان و نوجوانان، امری غیرعقلانی و یا نوعی حماقت است.
برنده معرکه نبرد جبهه‌ای است که از میان کودکان و نوجوانان یارگیری کرده و سرباز تدارک نماید. به همین دلیل، کار برای کودکان بیش از آنچه گمان می‌رود، مهم و حساس است. و البته فعالیت در عرصه رسانه کودک و نوجوان نیاز به تخصص، شناخت و ابزار مناسب دارد.
ما در مجله «کیهان بچه‌ها» از همان روزهای نخست شروع جنگ، ضمن رعایت این ویژگی‌های مخاطب، آرایش جنگ رسانه‌ای گرفتیم و عموم مطالب مجله را در راستای معرفت‌افزایی، جهاد تبیین و آگاهی‌بخشی به مخاطبان خود قرار دادیم. که البته این رویکرد الزاماً باید با زبان قدرتمند و تأثیرگذار هنر اتفاق بیفتد. در غیر این صورت، ممکن است بازخورد معکوس بدهد. نویسندگان، شاعران و تصویرگران مجله در نهایت صداقت و تعهد و با بهترین شکل تولید محتوا کرده و در اختیار مخاطب قرار دادند.
علاوه بر این، بنده به‌عنوان فعال عرصه هنر کودک و نوجوان، ضمن برگزاری چندین پویش هنری با موضوعات مرتبط با جنگ، به‌ویژه موضوع مهم «دانش‌آموزان شهید میناب»، چند جلد کتاب نیز با همین موضوعات تصویرگری کرده و یک دوره فشرده برای مربیان کانون‌های فرهنگی مساجد تهران برگزار نمودم که به‌یقین ذره‌ای از دین خود به جریان مقدس مقاومت را نتوانسته‌ام ادا کنم. و از این بابت در محضر شهدا و امت مبعوث‌شده شرمنده و عذرخواهم.
* به نظرتان کارنامه هنرمندان ما در حوزه فعالیت‌های هنری چگونه است؟
هرچند هنرمندان این عرصه حضوری فعال و جهادی دارند، ولی حادثه و رخدادها آن‌قدر بزرگ و گسترده‌اند که تمام این تکاپوها اندکی از ضرورت‌ها را پاسخ‌گو می‌باشد.
باید نیروسازی کرد و آرایش بهتری در این جنگ شناختی گرفت. خب، متأسفانه در بعضی موضوعات هم دستمان بسته و با محدودیت و محرومیت مواجهیم. متولیان فرهنگی کشور هنوز آن‌چنان که باید پا به رکاب جنگ نیستند و از خیل چیزها غفلت می‌کنند و دود این کوتاهی‌ها به چشم بچه‌های مظلوم و بی‌پناه کشور در عرصه جنگ شناختی
می‌رود.
* پرداختن به موضوعاتی نظیر جنگ‌های تحمیلی دوم و سوم و مقاومت ملت ایران در آثار هنری چه اهمیتی دارد و هنرمندان چگونه باید به این موضوعات بپردازند تا تأثیرگذار و در تاریخ ماندگار باشد؟
راز ماندگاری پدیده‌های تاریخی در هنر است. امام شهیدمان بارها و بارها به این نکته اشاره داشته‌اند. زبان هنر، زبان تسخیر قلوب، روشنی افکار، هدایت، نور، بصیرت و ماندگاری است.
از ضرورت‌های مهم امروز ما تشکیل قرارگاه فرهنگی است. حرکت‌های ایذایی و آتش‌به‌اختیار، نشان از غفلت مدیران فرهنگی دارد. دشمن در تمامی عرصه‌های نبرد نظام‌مند و سیستماتیک کار می‌کند. نظام‌مند بودن، عمق و گستره تأثیر را ده‌چندان کرده و موجب کاهش هزینه‌ها، هدررفت‌ها و دوباره‌کاری‌ها و کهنه‌کاری‌ها می‌شود. اگر در این شرایط متولیان امور فرهنگی به‌سرعت قرارگاه فرهنگی را سامان ندهند، ما و بچه‌های ما در این منازعه آسیب‌های جدی خواهیم خورد.
البته حضور در خیابان به‌عنوان یک پدیده استثنایی، سرنوشت‌ساز و تعیین‌کننده، بسیاری از چاله‌ها و خلل‌ها را جبران کرده است. در خیابان همه چیز هست. کودک و نوجوان هست. هنر هست. هنرمند هست. و اتفاقات بزرگ هنری هست. ما اگر خیابان را نداشتیم، کار تمام بود. جبران همه کوتاهی‌ها در خیابان صورت می‌گیرد. قرار است ان‌شاءالله یک پویش سراسری کشوری در عرصه هنر کودک و نوجوان در خیابان و تجمعات شبانه رقم بخورد. در حال برنامه‌ریزی و تدارک مقدمات کار هستیم.