عملیات پیچیده رسانهای برای به هم ریختن بازار ایران
در جنگ ترکیبی رژیم صهیونیستی علیه کشورمان، جبهه نبرد از میدانهای نظامی فراتر است و ابعاد اقتصادی- اجتماعی بهویژه در حوزه کالاهای اساسی، انرژی، سوخترسانی و حملونقل و در نهایت امنیت روانی افراد هدف عملیات رسانهای قرار گرفته است.
همزمان با حملات هوائی رژیم صهیونیستی به زیرساختهای لجستیکی ایران، رسانههای آنها با انتشار مطالب و اخباری در شبکههای اجتماعی مختلف و فضای مجازی تمیز واقعیت را برای مصرفکنندگان رسانهای، دشوار کرده است.
در شرایط جنگی که مردم به طور معمول تمایل بیشتری برای دریافت اخبار و آگاهیهای رسانهای دارند، رسانههای دشمن حجم زیادی از مطالب دروغ و نزدیک به واقعیت اما گمراهکننده را بهویژه در شبکههای اجتماعی و فضای مجازی منتشر میکند.
در این شرایط حتی اصحاب رسانه (داخلی) نیز نیازمند زمان بیشتری برای بررسی مطالب و راستیآزمایی آنها هستند، به همین دلیل است که به مردم تأکید میشود که اطلاعات مورد نیاز و اخبار را تنها از رسانههای رسمی و معتبر دریافت کنند.
دو تکنیک ارتباطی رژیم
دو تکنیک مهم «اثر قالببندی» و «برجستهسازی» که رسانههای رژیم صهیونیستی با آنها به دنبال جهتدهی افکار عمومی در ایران بودند به شرح زیر است.
نظریه برجستهسازی رسانهای (Agenda‑Setting Theory) بیان میکند که رسانهها با انتخاب موضوعات و حدّاقلی از جزئیات برای پوشش خبری، به مخاطب میگویند «چه چیزی» برای فکرکردن مهم است. به عبارت دیگر، رسانهها نمیتوانند به ما بگویند «چه فکری کنیم»، اما در تعیین «دستورکارِ فکری» ما (یعنی اولویتبندی موضوعات) نقش کلیدی دارند.
در نظریه اثر قالببندی (Framing Effect) که در واقع یک سوگیری شناختی است؛ در آن اشاره شده که افراد براساس نحوه ارائه اطلاعات تصمیم میگیرند، نهفقط بر اساس خود اطلاعات. با چارچوببندی استراتژیک اطلاعات، افراد یا سازمانها میتوانند نظرات، برداشتها و انتخابها مردم (مصرفکنندگان رسانهای) را تحت تأثیر قرار دهند.
طبق نظریهی اثر قالببندی، رسانهها با انتخاب، برجستهسازی و چینش گزارهها و تصاویر (واقعی یا غیرواقعی) یک زاویه دید خاص را تحمیل میکنند. با برجستهکردن برخی جنبهها و حذف یا کمرنگ کردن جنبههای دیگر، مخاطب بهگونهای هدایت میشود که برداشت متفاوت و گاه گمراهکنندهای از واقعیت پیدا کند.
به طور مثال در شرایط جنگ 12 روزه نیز رژیم صهیونیستی با برجستهسازی اختلالات و کمبودهای مقطعی در تأمین آرد، نان، بنزین و سایر اقلام پرمصرف و اساسی، تلاش کردند که دولت ایران را در مدیریت بازار و تامین احتیاجات مردم ناتوان نشان دهند.
همچنین با استفاده از تکنیک اثر قالببندی، بلافاصله پس از آغاز عملیات نظامی، در کانالهای فارسیزبان تحت نفوذ رژیم صهیونیستی تصاویری از صفهای طولانی خرید نان در برخی شهرها و تصاویر قفسههای خالی در فروشگاهها منتشر شد.
درباره اثر این تکنیکها بر مخاطب میتوان اشاره داشت که با تکرار همین نماها (Repetition)، ذهن مشترکین شبکههای اجتماعی به سمت عدم اعتماد به مدیریت توزیع کالا سوق داده میشود.
همچنین این رسانههای معاند، در زیرنویس و تیترهای همزمان با انتشار همین تصاویر از واژگانی چون «بحران»، «فاجعه»، «ورشکستگی مدیریت» را بارها تکرار کردند؛ این فضاسازیهای رسانهای میتواند باعث شود که مخاطب از قضاوتهای قبلیاش درباره کافی بودن ذخایر و تأمین احتیاجات عمومی فاصله گیرد و دچار اضطراب میشود.
پروپاگاندا برای بههم ریختن بازار
در حالی این اقدامات رسانهای و بمباران خبری توسط رژیم صهیونیستی انجام میشود که بازار کالاهای اساسی و مواد مصرفی در کشور از آرامش خاصی برخوردار است و براساس مشاهدات میدانی حتی افزایش تقاضای موجود، به سرعت توسط توزیعکنندگان تأمین شد و یا اختلالهای مقطعی و صفهای ایجادشده برای دریافت سوخت در کمترین زمان ممکن مدیریت و صف برچیده شد.
در روزهای گذشته در حالی شاهد سنگینترین حملات رسانهای در فضای مجازی و رسانههای رسمی معاند خارجی برای برهم زدن افکار عمومی در کشور بودیم که؛ اما شواهد میدانی نشان میدهد که بازار کشور تحت تأثیر قرار نگرفته است و مردم تجربیات ارزشمندی از فشار رسانهای گذشته به دست آوردهاند و آگاهی مناسبی از پروپاگاندای رسانههای دشمن بیگانه دارند.
سواد رسانهای بالای مردم
در مقایسه با عملیات رسانهای کلاسیک جنگ جهانی دوم (OWI آمریکا، وزارت تبلیغات نازی) و جنگ سرد، کارزار رژیم صهیونیستی علیه ایران از نظر روش و سرعت انتشار بیسابقه است و این کارزار یکی از پیچیدهترین و گستردهترین عملیات رسانهای تاریخ پس از این دو رویداد به شمار میآید.
در عصری که «پست» و «هشتگ» به اندازه تسلیحات نظامی میتوانند تأثیرگذار باشند، هر یک از ما نقش مهمی در مقابله با جنگ روانی داریم. با بهکارگیری چارچوبهای علمی توسط رسانههای داخلی و افزایش سواد رسانهای مردم، میتوانیم خود را در برابر پیچیدهترین و بزرگترین عملیات رسانهای محافظت کنیم و در عین حال، مشارکت آگاهانه در فضای اطلاعاتی را گسترش دهیم.
خبرگزاری تسنیم