چطور برای مدرسه باکیفیت، کاربردی و مقرون به صرفه خرید کنیم؟-بخش دوم
سلیقه وطنی و توجــه به استانداردهای لوازم مدرســه
همیشه ساندویچ و سیبم را به خانه بازمیگرداندم. مادرم تشر میزد که عینکت تهاستکانی شده و شماره چشمت هر روز بهخاطر کمی ویتامین بالا و بالاتر میرود.
روزهایی که در بوشهر باران مثل دماسب میبارید، چکمه سرخرنگم را که از جنس پارچه ضدآب بود، میپوشیدم. بالایش با دو چسب محکم میشد و بندی نداشت که دست و پاگیرم شود. سراسر کوچه خاکی پر از گودال آب میشد و قورباغهها سمفونی به راه میانداختند.
بادِ سردِ استخوانسوزی در کوچه مانور میداد. خیابان طویلی که خانهمان را به مدرسه «عصمت» وصل میکرد، خاکی و گلآلود بود. سرمای بوشهر دلرحم نبود، تا مغز استخوانم نفوذ میکرد و من همیشه خدا سرماخورده بودم. تا نوجوانی هر زمستان دستکم ده پنیسیلین میگرفتم و این برایم دردناک بود و از بنیهام بهشدت میکاست.
صبحها زیبا بودند. سمفونی پرندگان و غوکان غوغا میکردند. من گاهی که تنها و بدون همراهی مامان روانه مدرسه میشدم، دوستم را در مسیر میدیدم که او هم روانه مدرسه است. تشت طلای خورشید که از انتهای خیابان میدرخشد، بعدها زیباترین و الهامبخشترین ثانیه طلایی زندگی من میشود.
همچنان اصرار داشتم تمام کتاب و دفترهایم را بیتوجه به برنامه کلاسی - همه را با هم - حمل کنم. هنوز هم همان کیف با نقش موتورسوار، روی شانهام نشسته و من از هر چه کوچه و خیابان خاکی کوتاه و طویل زندگی، با همه ریز و درشتهای روزگار میگذرم.
مانتو شلوار خاکستری بر تن با چکمه قرمز ضدآب به پا و کیف پسرانه موتورسوار بر دوش در کنار صدای خنده همکلاسیهایم یک شوق به زندگی را در من زنده میکرد تا همیشه تاریخ و هنوز هم از یادآوریاش خشنودم. به خاطر دارم که یک قمقمه پلاستیکی پر از آب هم به کیفم وصل بود و گاه پایکشان بر تن خاکی کوچه، سلانهسلانه، راه میرفتم.
سر برمیگردانم. دوستم با تشر میگویدم: «بدو! دیرمان شد.» بعد لِیلِی میگیرد و جلوتر از من تقریباً میدود. من آهسته میروم. تا آنجا که پیرزن دکهدار محله که در همان حوالی دکه کوچک شیشهای دارد و سیگار و آدامس و بیسکویتِ مادر میفروشد، بعدازظهری که مادرم به دنبالم آمده، جلواش را میگیرد و میگوید: «دخترت هر روز زیر بار این کیف خمیدهتر و نحیفتر میشود، چرا اینهمه کیفش را سنگین میکند؟ گاهی کیفش را پشت سرش روی زمین خاکی با بندش میکشد. یک رد غبار پشتش درست میشود.»
بهترینهای تولید داخل را بخرید
پرداخت مبلغ بیشتر همیشه به معنای هزینه گزاف نیست، بلکه گاهی یک راهحل کاملاً بهصرفه و اقتصادی است. ضربالمثلی هست که میگوید: «آنقدر ثروتمند نیستم که کالای ارزان بخرم!» بهراستی برخی از خریدهای بهظاهر کمهزینه ما کندن چالهای برای خرید مجدد است، زیرا کالاهایی میخریم که کیفیت لازم را ندارند و خیلی زودتر از زمان استاندارد مصرف، از دور خارج شده و نیاز به تعمیر یا جایگزین پیدا میکنند.
این موضوع در مورد خرید لوازم مدرسه جدیتر میشود، زیرا این وسایل، به مدت نه ماه، هر روز مورد استفاده بچهها قرار میگیرند. کنار این میزان مصرف، بازیگوشی بچهها و عدم مدیریت صحیح آنها (که البته اقتضای سنشان است) را هم قرار دهید تا بسته بینظیر تولید هزینهتان تکمیل شود!
رضا اصلانزاده، تولیدکننده داخلی نوشتافزار به گزارشگر کیهان میگوید: «در حال حاضر با فعالیت عالی و درخشان تولیدکنندگان داخلی در حوزه نوشتافزار و لوازم مدرسه، بهترین انتخاب برای کودکان و نوجوانان دانشآموز، نوشتافزار ایرانی است که هم قیمت و کیفیت مناسبی دارد و هم با فرهنگ ما همخوانی دارد. خرید نوشتافزار با کیفیت ایرانی، هم در هزینههای شما و هم در وقت برای خرید مجدد، صرفهجویی خواهد کرد.»
وی در ادامه به خانوادهها متذکر میشود: «فرزندان خود را از موج مصرفگرایی و این توهم که هرچه بیشتر بخرند و داشته باشند، ارزشمندتر هستند، دور نگه دارید. در عوض ابتدا خود با تمام وجود باور داشته باشید که صرفهجویی نهتنها یک هنر که یک قدرت است که هر کسی از آن بهرهمند نیست و کسی که بتواند با این اصل زندگی کند، سبک زندگی ارزشمندی دارد.
برای تحقق این هدف میتوانید فرزند خود را با روند تهیه وسایلی که استفاده میکند، آشنا کنید و همواره او را تشویق کنید که قدر زحماتی که برای بهدست آمدن یک کالا کشیده شده، بداند. نظم و ترتیب را به او برای حفظ هرچه بهتر وسایلش، آموزش دهید و خود نیز همواره قدردان تلاش او برای این موضوع باشید.»
راهکارهایی برای پرداخت هزینه کمتر
اگر فرزندانتان کمسن هستند، لازم است نام آنها را روی تکتک وسایلشان بنویسید تا گم نشود. به مرور سعی کنید آنها را به نظمدهی وسایلشان تشویق کنید. نکته دیگر این است که به فرزندان آموزش دهید از لوازم خود نهایت استفاده را ببرند. مثلاً تیغه مدادتراش خود را تمیز نگه دارند تا به این زودیها محتاج مدادتراش دیگری نشوند؛ پاککن خود را بهآرامی روی کاغذ بکشند تا تکهتکه نشود؛ از تمام فضای برگههای دفترش استفاده کند و بیهوده صفحهای را نصفه باقی نگذارد و راهکارهایی از این قبیل و....
با وجود همه راههای خلاقانه برای استفاده مجدد از وسایل و ترویج ارزشهای مدیریت اقتصادی و صرفهجویی، نمیتوان کودک یا نوجوان را کاملاً از ذوق خرید وسایل جدید محروم کرد، اما میتوان چارهای برای پرداخت هزینههای کمتر اندیشید؛ مثلاً:
1- لزومی ندارد پیش از شروع سال تحصیلی یک مجموعه کامل از وسایل را برای او تهیه کنید که شاید برخی از آنها اصلا به کارش نیاید. تهیه دفترها و برخی دیگر از وسایل را به تأخیر بیندازید تا نظر معلمان را نیز در مورد انتخاب آنها جویا شوید.
2- خرید بسیاری از لوازم مدرسه را که از مصرفشان اطمینان دارید، میتوانید به بعد از سپری شدن اوج گرانیها یا در زمان حراجیها موکول کنید.
3- خرید عمده نیز راهکار دیگری برای صرفهجویی در هزینههاست البته بهتر است فرزندان خصوصا اگر کمسن هستند، از این موضوع مطلع نباشند تا با تکیهای که بر وجود جایگزینهای فراوان دارند، مصرف صحیح و بهینه را فراموش کنند.
4- فرزند خود را عادت دهید که برای به دست آوردن برخی خواستهها مخصوصا کالاهای غیرضروری و فانتزی، خود نیز تلاش کند. مثلا مقداری از پول توجیبیاش را با مدیریت و هدفمندی کنار بگذارد یا با کمک در برخی از امور منزل از شما دستمزدی دریافت کند و پول خود را افزایش دهد تا چیزی را که دوست دارد بخرد.
5- تا حد امکان از وسایل بادوام استفاده کنید. مثلا از شابلونها و خطکشهای ژلهای استفاده کنید که نه مثل انواع پلاستیکی شکننده هستند و نه مثل خطکشهای فلزی با گوشههای تیزشان برای بچههای کمسال خطرناکاند.
استانداردهای کولهپشتی برای دانشآموزان
امروزه کیف مدرسه و کولهپشتی برای دانشآموزان در انواع طرحها و اندازهها تولید میشوند و این انتخاب را کمی مشکل میکند. گاهی والدین یا خود دانشآموز خصوصا کودکان، تمایل به خرید کیفهایی زیبایی دارند که به دلیل استاندارد نبودن باعث آسیبهای کوتاه مدت و بلندمدت به ستون فقرات و سلامت جسمی آنها میشود.
شهروز محمودی، فروشنده کولهپشتی مدرسه برایمان درباره ویژگیهای یک کوله استاندارد توضیح میدهد: «بهترین نوع کیف برای دانشآموزان کولهپشتیهای ارگونومیک هستند که بندهای پهن، بند شکمی، وزن پایین، جنس محکم، جیبها مجزا داشته باشند. از طرفی باید طول و عرض کیف را متناسب با قد و اسکلت دانشآموز انتخاب کنید و تا جای ممکن فقط وسایل ضروری را درون کولهپشتی بگذارید. یکطرفه انداختن کولهپشتی حتی برای چند دقیقه در درازمدت باعث انحراف ستون فقرات و افتادگی شانهها میشود؛ بنابراین حمل صحیح کولهپشتی نیز از نکات تکمیلی رعایت استانداردهای کیف مدرسه است.»
از دکتر رضا نیکروش، متخصص ارتوپد درباره آثار منفی سنگینی کیف مدرسه برای دانشآموزان جویا میشویم. وی میگوید: «کیف و کولهپشتی سنگین خصوصاً اگر غیراستاندارد هم باشد، مشکلات متعددی برای ستون فقرات و سلامت فیزیکی دانشآموزان ایجاد میکند. وقتی کولهپشتی بیش از اندازه تحمل بدن سنگین باشد، دانشآموز برای افزایش تحمل خود ناخودآگاه بدن را به سمت جلو متمایل میکند، شانهها را بالا میبرد یا عضلات را سفت و منقبض میکند.»
این متخصص ارتوپد در ادامه متذکر میشود: «تغییر وضعیت طبیعی ستون فقرات هنگام راهرفتن و بر اثر وزن سنگین کیف عوارض بلندمدت و کوتاهمدت فراوانی از جمله موارد زیر را به دنبال دارد: احساس ضعف و خستگی شدید. درد، حس سوزنسوزن شدن یا بیحسی در گردن، دستها، کتف، ساق پا، کف پا، کمر و لگن. صافی کف پا. افتادگی یک یا هر دو شانه. ایجاد قوز. ایجاد قوس کمر بیش از اندازه نرمال. تشدید وضعیت پرانتزی یا ایکس در زانوها. درد در زانوها. ایجاد مشکل در حفظ تعادل. درد عضلانی و انقباضهای عضلانی. انحراف ستون فقرات. تغییر در نحوه راهرفتن و قدم برداشتن. کاهش سرعت عمل و قدرت حرکت در هنگام خطر. آسیب به صفحات رشد، مفاصل و غضروفها.»
استانداردهای حمل صحیح کیف مدرسه
در صورتی که استانداردهای مربوط به نوع کیف مدرسه، سایز و وزن آن را رعایت کرده باشید، نصف مسیر را رفتهاید، اما اگر تمام این موارد را رعایت کنید و حواستان به نحوه حمل و جابهجایی کیف مدرسه نباشد، همچنان امکان آسیب فیزیکی وجود دارد. نکات زیر را برای حمل کولهپشتی در نظر داشته باشید:
- همیشه هر دو بند کولهپشتی را روی شانهها بیندازید.
- بلندی بندهای شانهای باید متقارن باشد.
- تسمههای کولهپشتی را بهاندازهای تنظیم کنید که کیف روی کمر لق نزند یا زیاد کوتاه و سفت نباشد.
- اگر کیف دارای بندهای کمری و سینهای است ترجیحاً آن را ببندید.
- دانشآموزان هنگام پوشیدن یا پایین گذاشتن کولهپشتی بهتر است، ابتدا آن را روی سطحی نزدیک به قد قرار دهند.
- اگر مسیر دانشآموز طولانی و کیف حداکثر وزن را دارد، بهتر است در مسیر دقایقی بایستد، کولهپشتی را پایین بگذارد و چند ورزش کششی مناسب انجام دهد.
بهترین وضعیت حمل کولهپشتی، قرار دادن آن بر روی هر دو شانه است. ترجیحاً از کولهپشتیهای چرخدار استفاده نکنید؛ چون وزن بیشتری دارند و شرایط آبوهوایی همیشه برای حمل آنها مناسب نیست. از طرفی گذاشتن این نوع کوله در سرویس مدرسه سخت است، برای حمل روی پله مناسب نیست و احتمال افتادن کودکان را نیز بیشتر میکند.
نحوه انتخاب بهترین کفش مدرسه
توصیه میشود که هنگام انتخاب بهترین کفش مدرسه برای دانشآموزان، عصرها برای خرید کفش به فروشگاه مراجعه کنید؛ زیرا در این زمان، پا در بزرگترین اندازه خود است. به این ترتیب میتوانید یک کفش با اندازه مناسب را انتخاب کرده و به طور اشتباه کفشی با سایز کوچکتر نخرید.
توصیه بالا را حمید چرغانی، فروشنده کفش بیان میدارد و در ادامه به گزارشگر کیهان میگوید: «در هنگام خرید کفش مناسب مدرسه، کیفیت را بیش از عامل دیگری، در اولویت قرار دهید. پس از سهسالگی، هر شش ماه یکبار، پای کودک نیم سایز بزرگتر میشود. به این ترتیب میتوان گفت؛ کفشهای مدرسه بین 9 ماه تا یک سال دوام دارند؛ بنابراین باید کفشی با زیره کفش مقاوم و باکیفیت تهیه کنید که از ماندگاری بالایی برخوردار باشد و حداقل تا پایان یک سال تحصیلی دوام بیاورد.»
این فروشنده کفش در تکمیل صحبتهایش میگوید: «توجه داشته باشید که فرزندتان در هنگام امتحان کفش در فروشگاه، جوراب پوشیده باشد. به این ترتیب میتوانید اندازه واقعی و مناسب کفش را انتخاب کنید.
کفش با اندازه مناسب را بخرید. به دلیل اینکه سایز پای کودکان تغییر میکند، بعضی از والدین سعی میکنند کفشهایی با سایز بزرگتر برای فرزندان خود بخرند؛ به این شکل در هزینههای خرید کفش صرفهجویی کنند و فرزندان نیز برای چندین سال همان کفش را استفاده کنند، اما به این توجه نمیکنند که بزرگ بودن سایز کفش، برای فرزندان مشکلات زیادی را هنگام فعالیتهای مدرسه نظیر راه رفتن یا دویدن، ایجاد میکند و ممکن است به سلامت آنها آسیب برساند. بهترین کفش مدرسه کفشی است که اندازه آن برای پای دانشآموز کاملاً مناسب باشد.
اندازه کفش مدرسه، باید بهقدری باشد که پای فرزند شما در آن فضای کافی برای رشد نیز داشته باشد. علاوهبر کفشهای بزرگ که ممکن است بهپای دانشآموز آسیب برسانند، استفاده از کفشهای کوچک نیز باعث زخم شدن پا و ایجاد تاول خواهد شد. بهترین سایز کفش آن است که فاصله بین جلوی کفش تا انگشت شست پا، بهاندازه یک انگشت باشد.
برای انتخاب بهترین سایز کفش مدرسه، از فرزند خود درخواست کنید که بعد از پوشیدن کفش، پاهای خود را درون کفش تکان دهد؛ به این ترتیب میتوانید از قرارگیری مناسب پا درون کفش اطمینان حاصل کنید.
به خاطر داشته باشید که باید این کار را برای هر دو پا امتحان کنید. دلیل این امر، متفاوت بودن سایز پاها در برخی افراد است.»