تروئیکای اروپا قبل از هر تصمیم، به واکنش ایران فکر کنند
با انتشار گزارش محرمانه جدید دبیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی و نزدیک شدن به نشست آینده شورای حکام، گمانهزنیها بر سر تصمیم تروئیکای اروپایی در نشست جدید شورای حکام که از روز ۱۴ خرداد آغاز میشود، روزافزون شده است.
این گزارش پس از آخرین تصمیم شورای حکام مبنی بر صدور قطعنامهای مخرب و غیرسازنده علیه کشورمان در آبان ۱۴۰۱ از اهمیت زیادی برخوردار است. غربیها و بهخصوص سه کشور اروپایی به خوبی میدانند که صدور هر قطعنامهای علیه کشورمان در شورای حکام با پاسخ محکم و شدیدتر ایران روبهرو خواهد شد. برای درک این موضوع، کافی است به واکنش پشیمانکننده جمهوری اسلامی ایران به آخرین قطعنامه این شورا در سال ۱۴۰۱ توجه شود، واکنشی که باعث شد شورای حکام تا مدتها مسیر تهدید را کنار بگذارد و تعامل با ایران را انتخاب کند.
به گزارش ایرنا، اکنون نیز در حالی برخی زمزمهها در خصوص تلاشهایی برای صدور قطعنامه علیه ایران در نشست آتی شورای حکام مطرح شده است که اختلافات میان کشورهای غربی در این خصوص بالا گرفته است. بر اساس گزارشهای منابع غربی، هرگاه تروئیکای اروپایی (فرانسه، انگلستان و آلمان) از صدور قطعنامه علیه ایران سخن میگوید، دیگر بازیگران مؤثر و البته مخالف ایران بر سابقه واکنشهای متقابل و فعالانه جمهوری اسلامی ایران و بالا بودن هزینهها تاکید دارند.
به نظر میرسد تهدید به صدور قطعنامه ضدایرانی در شورای حکام و گزارشهای غیرفنی آژانس علیه کشورمان به دلایل سیاسی برای تاثیرگذاری بر انتخابات ریاست جمهوری و اعمال فشار در مسیر مذاکرات در حال انجام برای امتیازگیری بیشتر صورت میگیرد.
رویترز: آمریکاییها نمیخواهند به ایران بهانه بدهند
اما اروپاییها به دنبال قطعنامه هستند
خبرگزاری رویترز در گزارشی در روز ۲۴ می مدعی شد: ایالات متحده نمیخواهد در نشستهای اخیر هیئتمدیره آژانس بینالمللی انرژی اتمی به دنبال قطعنامه دیگری علیه ایران باشد. قبل از آخرین مورد، در ماه مارس، قدرتهای اروپایی فرانسه، بریتانیا و آلمان، موسوم به تروئیکای اروپایی (E۳) با واشنگتن در مورد اینکه آیا به دنبال راهحلی هستند یا خیر به توافق نرسیدند.
رویترز همچنین اشاره دارد: استدلال اصلی مقامات آمریکایی این است که مانند گذشته به ایران بهانهای برای پاسخ دادن به فعالیتهای هستهایاش ندهند. تنشها در خاورمیانه بهویژه با ادامه عملیات نظامی(جنگ ظالمانه) اسرائیل در غزه افزایش یافته است. اسرائیل و ایران ماه گذشته برای اولین بار به یکدیگر حمله کردند و اسرائیل بارها تهدید به حمله به تاسیسات هستهای ایران کرده است.
رویترز در مقابل به نقل از یک دیپلمات اروپایی عنوان کرد: «قطعنامه قطعی آماده شده است. دیگران تأیید کردند که تروئیکای اروپایی پیشنویسی را آماده کرده است اما آن را به اعضای هیئتمدیره ارسال نکرده است. ما باید با این قطعنامه جلو برویم. آمریکاییها مشکل هستند و در گفتوگوهایمان ما به هر کاری برای متقاعد کردن آنها ادامه میدهیم.»
وال استریت ژورنال:
شکاف در غرب، پیروزی بزرگ ایران
روزنامه وال استریت ژورنال نیز در گزارشی در همین زمینه عنوان داشت: ایالات متحده برخلاف دفعات قبل و فشاری که پیش از هر نشست شورای حکام اعمال میداشت، تعدادی دیگر از کشورها را نیز برای رای ممتنع در این نشست تحت فشار قرار داده است. این رسانه مشهور آمریکایی میافزاید: انگلیسیها و فرانسویها به واشنگتن از قصد خود برای قطعنامهای تند علیه ایران گفتهاند. وال استریت ژورنال خاطرنشان کرد: اگر قطعنامه احتمالی شورای حکام به شکست بینجامد، این یک پیروزی بزرگ برای تهران در عرصه دیپلماسی خواهد بود و نشاندهنده فروپاشی اتحاد غربی برای فشار بر ایران است.
صادرکنندگان قطعنامه نقرهداغ میشوند
در سالهای پس از خروج غیرمتعهدانه آمریکا از برجام، علیرغم سعه صدر و عدم اراده جدی دولتمردان دولت سابق، کشورمان تا مدتها، همچنان به تعهدات خود در برجام وفادار بوده و امیدوار به سازوکارهای بیفایدهای همچون اینستکس و امیدوار به اراده اروپاییها برای الزام آمریکا به اجرای تعهدات خود در برجام، از حقوق قانونی خود برای عدم پایبندی به توافق شکست خورده سال ۲۰۱۵ موسوم به برجام استفاده نکرد. با نمایان شدن نقش بیهوده تروئیکای اروپایی و عدم اراده جدی در میان آنها برای بازگرداندن طرف آمریکایی به توافق برجام و بیعملی آنها، کشورمان به تدریج و در طی زمانی طولانی تعهدات خود را پله به پله کاهش داد که در چنین شرایطی شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی تحت فشار طرفین غربی و اروپایی اقدام در خردادماه ۱۳۹۹ اقدام به صدور قطعنامهای علیه کشورمان کرد.
این قطعنامه در شرایطی صادر گردید که در طی قریب به دو سال خروج آمریکا از برجام و شانه خالی کردن این کشور از تعهدات خود در این توافق و قطعنامه ۲۲۳۱ سازمان ملل متحد، اعضای شورای حکام و بالاخص سه کشور اروپایی هیچ توبیخی را متوجه طرف آمریکایی نکرده و تلاشی جدی برای احیای توافق را درپیش نگرفتند. با ادامه این روند مخرب از سوی طرفین اروپایی مجلس شورای اسلامی قانون اقدام راهبردی برای لغو تحریمها را که پیشتر در دستور کار مجلس قرار داشت را پس از ترور شهید محسن فخریزاده با قید دو فوریت در آذرماه ۱۳۹۹ به تصویب رسانده و این قانون از اسفند همان سال اجرائی شد.
بر اساس قانون راهبردی برای لغو تحریمها، دولت ایران ملزم به از سرگیری غنیسازی ۲۰ درصدی اورانیوم، افزایش ذخایره غنی شده، کاهش سطح بازرسیهای آژانس و توقف اجرای تعهدات فراپادمانی شد. مصوبه ۹ مادهای مجلس شورای اسلامی البته با مخالفت رئیسجمهور دولت دوازدهم و وزیر خارجه و دیگر دولتمردان آن دولت همراه شد ولی ماده آخر این مصوبه که پیشبینی برخورد قانونی با امتناع کنندگان از اجرای این قانون را در خود جای داده بود تبدیل به یک ضمانت اجرا در این خصوص شد و در نهایت مسئولان اجرائی را به اجرای قوانین مصوب توسط خانه ملت مجاب کرد.
با روی کار آمدن دولت سیزدهم و تغییر جهت کلی سیاست خارجی کشورمان و اتخاذ رویکرد عزتمندانه در تعامل با آژانس و همچنین طرفین مذاکرات هستهای، کشورمان در هر اقدام سازندهای را با پاسخ سازنده و هر اقدام مخربی همچون قطعنامههای خرداد ۱۴۰۱ و آبان ۱۴۰۱ را با پاسخی محکمتر جواب داد. اتخاذ رویکرد سیاسی و غیر فنی در گزارشهای آژانس در سال ۱۴۰۱ و طرح ادعاهای واهی درباره برخی از سایتهای ادعایی و عدم اشاره آژانس به حل و فصل اختلافات ادعایی که نهایتا به دو قطعنامه شورای حکام در خردادماه و آبانماه ۱۴۰۱ منتهی شد، در همان دوره با پاسخی شدیدتر از سوی کشورمان روبهرو گشت.
دولت سیزدهم پس از قطعنامه شورای حکام در ۲۶ آبان ۱۴۰۱، با اعلام آغاز تولید اورانیوم ۶۰ درصد در مجتمع راهبردی فردو، بهکارگیری ماشینهای پیشرفته IR-۶ به جای سانتریفیوژهای نسل اول، تجهیز سالن B فردو با هشت زنجیره جدید و همچنین، گازدهی به دو زنجیره جدید ماشینهای پیشرفته در نطنز و اقدامات مهمی از این قبیل نشان داد که هیچ اقدام مخربی را بیپاسخ نخواهد گذاشت. آژانس و طرفهای اروپایی نیز بهوضوح این را دریافتهاند که هر عملی از سوی آنان عکسالعملی شدیدتر از سوی ایران را خواهد داشت این به این معنا است که اقدامات سازنده با پاسخ سازندهتر و دوستانهتر از سوی کشورمان مواجه و اقدامات غیر فنی، سیاسی و مخرب منجر به واکنش شدیدتر ایران خواهد شد.
با این اعلام سازمان انرژی اتمی در سال ۱۴۰۱، شورای حکام در رویهای متفاوت از قبل و علیرغم جنگ روانی غربیها بر سر ادعای غنیسازی ۸۴ درصدی، در اجلاس اسفند ۱۴۰۱ هیچ قطعنامهای را علیه ایران به تصویب نرساند.
غربیها به دنبال چه هستند؟
در طی جنگ روانی غرب علیه برنامه صلحآمیز هستهای ایران، هر یک از طرفین غربی نقشی را برعهده میگیرد، تحولات ماههای آینده در جهان بهخصوص در انتخابات ریاست جمهوری آمریکا، انتخابات ریاست جمهوری ایران و تحولات مربوط به جنگ ظالمانه اسرائیل علیه مردم غزه در کنار سایر مولفهها شرایط پیچیدهای را در مسیر مذاکرات هستهای و همچنین تعامل و رفتار متقابل ایران و آژانس در برابر هم فراهم آورده است.
از یکسو بنابر اذعان رویترز، آمریکاییها به خوبی این نکته را دریافت کردهاند که پاسخ ایران به هر اقدام مخربی از سوی شورای حکام شدیدتر از پیش است و به همین دلیل به دنبال افزایش تنش با ایران در زمانی که تنها چند ماه به انتخابات ۵ نوامبر باقی مانده نیستند، از سویی دیگر غربیها در نمایش جدید خود با ایفای نقش پلیس بد توسط طرفین اروپایی دو هدف مهم را در سر میپرورانند.
آنان از سویی با فشار بیشتر در مسیر مذاکرات و برنامه هستهای ایران به دنبال امتیازگیری بیشتر در زمانی هستند که شاید توافق در دسترس طرفین باشد و از سویی دیگر به دنبال تاثیرگذاری بر انتخابات زودهنگام ریاست جمهوری ایران در ۸ تیر برای امتیازگیری از ملت ایران باشند.