عراق؛ قدم به قدم به سوی نبرد با آمریکا

سبحان محقق
عراق در طول تمام روزهای سال گذشته تحت‌الشعاع مسئله خروج نظامیان آمریکایی از این کشور قرار داشته است. در پی کناره‌گیری «عادل عبدالمهدی» از پست نخست‌وزیری، این گونه پنداشته می‌شد که دولت جدید مسئله خروج را در دستور کار فوری قرار دهد. اما، «مصطفی کاظمی» نخست‌وزیر عراق، دقیقا سیاستی متفاوت را در پیش گرفته و همین مسئله، شرایط را در عراق، پیچیده‌تر کرده است.
ماجرا از این قرار است که در پی اقدام آمریکا به ترور دو سردار بزرگ مقاومت(شهیدان حاج قاسم سلیمانی و ابومهدی المهندس)، پارلمان عراق 15 دی سال گذشته، طرح خروج نیروهای خارجی(از جمله، آمریکایی) را تصویب کرده بود. مردم عراق نیز با تظاهرات میلیونی، خروج‌اشغالگران آمریکایی را از عراق خواستار شدند.
اما، علیرغم این اتفاقات، دولت جدید، همان طور که گفته شد، هم احساسات مردم را نادیده گرفت و هم به مصوبه پارلمان، که اکنون به قانون تبدیل شده بود، پشت کرد. در مجموع، سیاست دولت کاظمی در قبال این خواسته اصلی مردم و مجلس، را می‌توان «سیاست ثقل سامعه» خواند. کاظمی طی ماه‌های گذشته بارها در‌باره مسائل مختلف، از جمله خواسته تظاهرکنندگان ضد فساد در شهرهای جنوبی عراق، حرف زده است، اما به ندرت پیش آمد که او در‌باره مصوبه پارلمان و مسئله خروج‌اشغالگران آمریکایی چیزی بگوید. به نظر می‌رسد که شخص کاظمی و اعضای کابینه او نمی‌خواهند حضور نظامیان آمریکایی در عراق، یک مسئله باشد. بدین ترتیب، به نظر می‌رسد که سیاست توسعه مورد نظر اعضای تیم کاظمی، گرایش به غرب و اتکا به تکنولوژی و منابع آمریکایی است. این سیاست هر چند ممکن بود در دهه‌های پس از جنگ جهانی، برای کشورهایی مثل آلمان و فرانسه، جواب داده است، ولی به دلایل عدیده‌ای که در اینجا ذکر نمی‌شوند، نوعی توهم و خیالپردازی است. همان طور که‌اشاره شد، تحولات عراق طی سال گذشته، کم وبیش متاثر از مطالبه مردم و پارلمان در‌باره خروج آمریکا از عراق بوده است. از جمله موردی که تحت تاثیر این شرایط، در عراق نمود دوباره پیدا کرده، افزایش تحرکات داعش بوده است. آمریکا که درخصوص عراق، گزینه‌های بسیار کمی دارد، یکبار دیگر تلاش کرده و می‌کند که داعش را در این کشور زنده کند. در هر حال، هر چند عناصر داعش آن قدر توان ندارد که در عراق به یک مسئله مهم تبدیل شود، ولی می‌تواند مردم این کشور را آزار بدهد و در مسیر توسعه و ایجاد ثبات، سنگ اندازی کند. به گفته بسیاری از تحلیلگران، سفر پاپ «فرانسیس» به عراق هم بی‌ارتباط با شرایط جاری این کشور و منطقه نبوده است؛ در پی این سفر، برخی از چهره‌های سیاسی و مذهبی نجف، قضیه را به مسئله‌سازش عراق با اسرائیل ربط داده‌اند. به عنوان مثال، «صدرالدین قبانجی» امام جمعه نجف، گفت که نجف راه ورود اسرائیل به عراق را بست. منظور این چهره مذهبی، موضع گیری آیت‌الله «سید علی سیستانی» مرجع عالی شیعیان عراق، در ارتباط با فلسطین و یادآوری او به پاپ در‌باره درد و رنجی است که مردم فلسطین به خاطر‌اشغالگری، متحمل می‌شوند.
در هر صورت، سال 1399 در شرایطی پایان یافت که‌اشغالگران آمریکایی همچنان در عراق حضور دارند. این حضور می‌تواند بحران‌های خطرناکی را در این کشور کلید بزند، زیرا فرماندهان «حشدالشعبی» در واکنش به حمله اخیر جنگنده‌های آمریکایی به نیروهای حشد در منطقه مرزی«القائم»- «بوکمال»، اعلام کردند که تعهد آنها به دولت بغداد در بارۀ عدم حمله، پایان یافته است و حملات علیه‌اشغالگران آمریکایی از سر گرفته خواهد شد.
این حملات اکنون به طور روزانه ادامه دارد و حتی پایگاه آمریکایی «عین‌الاسد» در استان الانبار نیز با تعدادی موشک هدف قرار گرفته است. به اعتقاد کارشناسان، در صورتی که آمریکا از عراق خارج نشود، حملات علیه‌اشغالگران در این کشور، روز به روز گسترده‌تر می‌شود.