جای خالی سینمای آخرالزمانی در ایران

  حسین کارگر
این هم از شگفتی‌های امروز عرصه فرهنگی ماست که در کشوری برخوردار از درخشان‌ترین آرمان‌های آخرالزمانی، اما در فضای هنری هیچ خبری از این آرمان‌ها نیست. هر سال در آستانه فرا رسیدن نیمه شعبان و سالگرد ولادت با سعادت امام عصر(عج) بیشتر مردم به جشن می‌پردازند. اما این رویکرد و روحیه در آثار هنری این دوران کمتر بازتاب یافته است. این درحالی است که انگاره‌های مهدوی، زیباترین و غنی‌ترین منبع برای خلق آثار هنری است؛ هم کشمکش و تعلیق در آن هست، هم مبارزه و نفی باطل، هم تصرف حق و هم تبلور زیبایی.
این موضوع از آنجایی مهم به نظر می‌رسد که طی سال‌های اخیر، آنچه در سینما و تئاتر و ادبیات داستانی ایران به‌اشتباه به عنوان موضوعات اجتماعی معرفی می‌شود، دچار وضعیتی بی‌هویت و مسخ شده است. این درحالی است که یک اثر هنری تنها هنگامی می‌تواند به بازتاب واقعیت موجود بپردازد که به یک وضعیت موعود باور داشته باشد. نقد جامعه بدون برخورداری از خاستگاهی هویتمند و آرمان‌گرایانه، تحمیل یأس و دست و پا زدنی در باتلاق بیهودگی و پوچی است. شمایل سینمای روشنفکرزده بریده از آرمان و هویت که ادعای نقد معضلات اجتماعی را دارد، مصداق همین وضعیت مفلوک و بی‌شخصیت است.
نکته مهم این است که طی دهه‌های اخیر، هنر و سینمای آخرالزمانی در غرب، بسیار پر کار بوده است. به خصوص در برخی از سال‌ها، تعداد قابل توجهی فیلم در هالیوود ساخته شده که نمایش دهنده فرجام تاریخ هستند. آن هم در شرایطی است که تفکرات آخرالزمانی آنها مملو از پندارهایی سخیف و جاهلانه و خرافاتی است.به راستي چه پيش آمده كه در هزارتوهاي سياه و هراسناك نظام صليبي- صهيوني حاكم بر جهان، سالانه ده‌ها فيلم پرجاذبه و مقهوركننده با این نوع انديشه‌ها توليد مي شود، اما در سينماي یک کشور شیعی، اين چنين كاهلي و غفلتي در برابر برترين نرم‌افزار آخرالزماني دیده می‌شود؟! و حقیقت آن است که رجوع به منابع حيات بخش و روشنايي افروز در دسترس ما، به ويژه پيرامون فرجام جهان، قادر به ايجاد كردن شوري تازه و خوني پاك به رگ هاي هنر نوین ایران است.
این مهم تنها در شرایطی فراهم خواهد شد که فرهنگ و هنر ما از سلطه کاسبان و بنگاه داران حاکم بر فضای هنر و همچنین جشنواره بازانی که سیاهی می‌فروشند تا جایزه بگیرند، خارج شود. همچنانکه طی سال‌های پس از انقلاب، وقتی هنری فراتر از نگاه‌های سودانگارانه یا شبه روشنفکرانه خلق شد، به ماندگاری رسید.