فارغالتحصیلان مهندسی و آیندهای نامعلوم!
اگرچه مسائل مربوط به حرفه مهندسی همواره به لحاظ حساسیت موضوع، جایگاه ویژه و اساسی در صنعت ساخت و ساز دارد، اما سال 98 در حالی رو به اتمام است که در این سال شرایط اقتصادی مناسبی پیش روی فعالان صنعت ساختمان قرار نداشت. در این بین جامعه مهندسان نیز از این وضعیت مستثنی نبودند و به دلیل معضل بیکاری و کمبود اشتغال، از نظر معیشتی و اقتصادی شرایط سخت و نابسامانی را تجربه کردند.
تشدید بیکاری مهندسان به ویژه مهندسان جوان در بخش ساخت و ساز از یک سو به وضعیت صنعت کشور و به طور خاص رکود صنعت ساختمان برمیگردد و از سوی دیگر ناشی از عدم برخورداری این مهندسان از تخصص و مهارتهای عملی و کاربردی در بخش ساخت و ساز است چراکه بازار کار با آموختههای دوران تحصیل برای دانشجویان مهندسی تناسبی ندارد و تمامی سرفصل دروس دانشگاهی به صورت تئوری ارائه میشود.
در این بین از آنجایی که در سرفصل دروس دانشگاهی، کار تجربی به دانشجویان مهندسی آموزش داده نمیشود، خود دانشجویان ملزم به فراگیری کارهای عملی هستند. البته در دوره کارآموزی نیز هستند دانشجویانی که فقط فرم کارآموزی را بدون گذراندن دورهای تحویل میدهند. در چنین شرایطی بازار کار مواجه میشود با مهندسانی که به طور واقعی و عملی با مباحث عملی و حرفهای صنعت ساختمان آشنایی ندارند.
به گفته کارشناسان این مسئله زمانی بحرانیتر میشود که فارغ التحصیلان برای فرار از بیکاری به تحصیل در مقاطع ارشد و دکترا روی میآورند و این امر وضعیت اشتغال مهندسان را بحرانیتر میسازد.
هرچند در چنین فرآیندی ضعف اصلی ابتدا متوجه سیستم آموزش عالی است که به واسطه جدایی از بخش صنعت، دانشجویان رشتههای مهندسی را با چنین شرایطی به بازار کار عرضه میکند؛ اما ضعف دوم به خود مهندسان نیز بازمیگردد؛ چراکه اولویت آنها آموختن مباحث تئوری و اخذ مدرک به جای فراگیری مهارتها است.
البته این مسائل در حالی مطرح میشود که به اعتقاد گروهی دیگر از کارشناسان، ریشه و منشا اصلی این موضوع در کشور این است که ارزش و جایگاه مهندسی در رشتههای هفت گانه مهندسی در کشور ما هنوز به طور واقعی شناخته نشده است؛ مهندسان را در کشور باور ندارند و از ظرفیت و توانمندی آنها استفاده نمیکنند.
به عبارتی با توجه به عواملی ازجمله کثرت تعداد مهندسان، ضعف آموزش مهندسان، کمبود اشتغال در رشتههای مهندسی، حضور افراد فاقد صلاحیت در عرصه ساختمانسازی و... متأسفانه شأن مهندسی تنزل یافته است.
به نقل از «صما»؛ این در حالی است که مهندسان از یک طرف مسئولیت تأمین امنیت مردم در بخش ساختمان سازی را بر عهده دارند و از طرف دیگر میتوانند ساخت بناها را بهگونهای مدنظر قرار دهند که هدف تنها ساخت ساختمان نباشد، بلکه ارزشمندی بنا هم از لحاظ ساخت و هم از لحاظ کارآیی در مواقع بحرانی مدنظر باشد.
از همین رو مهندسان از جایگاه ارزشی در صنعت ساختمان برخوردارند و در این راستا توجه به موضوع حفظ شأن مهندسی و دفاع مؤثر از حقوق مهندسان بیش از پیش ضروری است و باید حقوق مهندسان با نگاه فرارشته ای مدنظر قرار گيرد.
در این راستا توجه جدی به مسئله آموزش مهندسان، تعامل ارگانهای ذیربط شامل وزارت راه و شهرسازی، سازمان نظام مهندسی و شهرداریها درجهت بازتعریف و تبيين اصول اخلاق حرفهای، حذف افراد غیرمتخصص از صنعت ساختمان و واگذاری امور حرفه مهندسی به حرفه مندان میتواند در این مسیر راهگشا باشد.