وقتی بوق و کرنای افراطی «کرونا» امنیت روانی جامعه را به بازی میگیرد
رضا صفری
در چند روز گذشته در فضای مجازی و رسانهای کشور شاهد انفجار اخبار مربوط به ویروس کرونا و به تبع آن
هراس افکنی در میان مردم بودهایم.
شبکههای اجتماعی، سایتها و ...، بدون رعایت سواد رسانهای و اصول اولیه مدیریت روانی جامعه در امر خبر رسانی و در سایه کمکاری و عدم توجه مسئولین نسبت به این حوزه مهم، موجب تشویش اذهان عمومی، ایجاد وحشت و شبهه پراکنی شده و شبکههای ماهوارهای و بنگاههای سخن پراکنی را در این راه همراهی میکنند. علاوه بر این، برخی کانالها در شبکههای اجتماعی با سوء استفاده از موضوع کرونا، به هر طریقی و با هر مطلب و تصویری که سندیت آن اساساً معلوم نیست، قصد دارند تعداد اعضاء خود را نیز افزایش دهند.
« حقایقی که به مردم ایران گفته نمیشود»، «اخبار سانسور نشده کرونا را در کانال زیر بخوانید»، «رازهایی از ویروس کرونا فاش شد که شما را شوکه خواهد کرد»، «فوری/مهم تصاويری عجيب و وحشتناک از نحوه دفن جان باختگان ويروس کرونا در کشور» «فوری/ فاجعه در قم!؟ تعداد واقعی تلفات ویروس کرونا منتشر شد!»
اینها چند نمونه از مطالب عجیب منتشر شده در فضای مجازی درباره کرونا است.
چرا میگوییم کرونا ترس ندارد؟
اخیراً ایرج حریرچی، معاون وزیر بهداشت اعلام کرد: « 80 درصد کسانی که کرونای مثبت دارند با مراقبتهای شخصی خوب میشوند و نیازی به بستری در بیمارستان ندارند». از قضا خود او نیز اکنون مبتلا به کرونا است و در جایی هم بستری نیست. این را میتوان از ویدئویی که برای مردم ارسال کرده به خوبی دریافت.
همچنین محمد مهدی گویا، رئیس مرکز مدیریت بیماریهای واگیر وزارت بهداشت نیز در رسانه ملی گفت: «تقریباً ۹۸ درصد مبتلایان به ویروس کرونا درمان میشوند. حدود ۸۰ درصد مبتلایان فرم خفیف هستند و بقیه افراد اگر به خوبی مراقبت شوند، درمان خواهند شد».
نگاه کاریکاتوری به کرونا
شاید در ذهن بسیاری از ما، «کرونا» مانند یک بمب شیمیایی خطرناک یا چیزی شبیه به آن نقش بسته است، اما به چند مورد جالب توجه کنید:
1. بنابر آمارهای منتشر شده، تعداد کل فوتشدگان ناشی از ابتلا به کرونا در کشور چین تا به امروز کمتر از 3 هزار نفر است، آن هم در کشوری که بیش از یک میلیارد و 400 میلیون جمعیت دارد! در حالی که تعداد کشتههای آنفلوآنزا در آمریکا با جمعیتی نزدیک به 330 میلیون نفر، فقط در سال 2018ــ2017، 61 هزار نفر بوده است!
در این بازه زمانی، یکی از شایعترین تعداد مرگومیر بر اثر بیماری آنفلوآنزا اتفاق افتاده است؛ در این سال 45 میلیون آمریکایی به آنفلوآنزا دچار شدند. در بازه زمانی 2015 ــ 2014 نیز 51 هزار آمریکایی کشته شدند و تعداد 30 میلیون به این بیماری دچار شدند.
همچنین مرکز جلوگیری و کنترل بیماریها در آمریکا تخمین میزند که در فصل سرما تا الان، 19 میلیون آمریکایی مبتلا به آنفلوآنزا شده باشند که 180 هزار نفر از آنها راهی بیمارستان شدهاند. از این تعداد، حدود 10 هزار آمریکایی که 60 درصد آنها کودک بودهاند جان خود را از دست دادهاند. بنابراین آنفلوآنزا از نظر مرگ و میر بسیار خطرناک تر از کرونا است.
2. دو سال پیش گزارشی از سوی یونیسف در رسانهها منتشر شد که میگفت: «روزانه ۱۵ هزار کودک خردسال در پی گرسنگی و بیماری میمیرند!»
بنابر گزارش شبکه خبری «دویچهوله»، در در سال 2016، در مجموع 5/6 میلیون کودک زیر پنجسال به دلیل سوءتغذیه و بیماری جان باختهاند!!! و این شرایط در حالی است که با کمک و حمایت از این کودکان به راحتی امکان داشت که نجات پیدا کنند. از سوی دیگر، بر اساس گزارش یورونیوز، تا شامگاه روز سهشنبه ۲۵ فوریه (۶ اسفند)، بیش از دو هزار و 698 نفر در چین بر اثر ویروس کرونا جان خود را از دست دادند و تعداد کشتههای کرونا در سراسر جهان – در دو ماه گذشته - به بیش از دو هزار و 750 نفر رسیده است که اصلاً قابل مقایسه با آمار مرگ و میر کودکان نیست! اما چرا به آنها بیتوجه هستیم؟
3. بر اساس برخی گزارش ها، اگر شمار قربانیان تصادفات رانندگی در ۱۰ سال اخیر کشور را بر تعداد روزهای این سالها تقسیم کنیم، به عدد متوسط ۵۵ قربانی حوادث رانندگی در هر روز میرسیم! اما چرا بعضی مسئولین و مردم مانند کرونا رفتار نمی کنند؟! هر روز تعداد زیادی از هموطنان ما در همین بیمارستان ها از دنیا میروند، اما آیا مردم، فضای مجازی و رسانهها تا این اندازه در مورد مرگ آنها بزرگنمایی میکنند؟
4. اخیراً معاون دانشجویی دانشگاه خواجهنصیر طوسی در مورد ابتلای یکی از دانشجویان خوابگاه این دانشگاه به کرونا که در فضای مجازی مطرح شده بود، گفت: «پزشکان با معاینه این دانشجو احتمال ابتلا به کرونا را در او منتفی اعلام کردند اما همچنان منتظر استعلام جواب آزمایش این دانشجو خواهیم بود.» در نظر بگیرید که در طی سال، چند نفر از دانشجویان همان دانشگاه به آنفلوآنزا و یا سایر بیماریهای واگیر و غیرواگیر مبتلا میشوند. آیا یک خبر هم در مورد آنها منتشر میشود؟!
سخن پایانی اینکه در هر صورت مردم باید مسائل بهداشتی را رعایت کنند؛ همچنین افرادی که بیماریهای تنفسی، سیستم ایمنی، قلبی، دیابت و ... دارند، همیشه در معرض خطر هستند و ربطی به کرونا و غیر آن ندارد، بنابراین این دسته از افراد در حال حاضر باید بیشتر به نکات بهداشتی توجه کنند.
اما نمیتوان انکار کرد که موضوع کرونا آن قدر دچار نگاه کاریکاتور گونه شده است که هم اکنون بعضی از مردم برای یک آبریزش بینی، عطسه و سردرد معمولی به بیمارستان میروند و انتظار بستری شدن دارند؛ غافل از اینکه خطرناکترین مکانها از نظر احتمال ویروس و آلودگی در حال حاضر همان بیمارستان است!
در واقع این رسانهها و افکار عمومی هستند که با پرداختن افراطی به مسئله کرونا، به جای عینیتها، به ذهنیتها و توهمات ضریب دادهاند و این فرآیند فقط مخصوص کرونا هم نیست بلکه در سایر ابعاد زندگی ما نیز فراوان وجود دارد. از همینرو باید بگوییم که این رسانهها و فضای مجازی حاکم بر دنیا هستند که به ما دیکته میکنند چه چیزی باید برایمان مهم باشد، و چقدر مهم باشد؟ یعنی آنها هستند که به جای ما فکر میکنند!