بر شاخسار طوبای شعبان

سیدابوالحسن موسوی طباطبایی
پاره‌ای از زمان‌ها و مکان‌ها، مورد عنایت ویژه خداوند متعال هستند و انسانی که در ظرف این مکان‌ها و زمان‌ها قرار گیرد، قطعا از نسیم روح‌نواز معنویت و الطاف بیکران رب العالمین بی‌نصیب نخواهد ماند. مساجد، اعتاب مقدس امامان معصوم و همچنین ایام ماه رمضان و شبهای قدر از جمله این موارد هستند. ماه شعبان نیز یکی از همین موقعیت‌های بسیار ممتاز است.
ماه شعبان گویی ربیبِ بیست و هفتم رجب است و از حقیقتِ باعظمتِ این روز سرچشمه گرفته  است. آری! شعبان در آغوش روز مبعث، پروریده شده، از پستان او تغذیه و در دبستان او تلمذ کرده است. ماه پرفضیلت شعبان به مثابۀ تحفه و چشم روشنی برای کسانی است که در کوثرِ عید مبعث، جان خود را شست و شو داده و از آبشخور گوارای آن، روح خویش را سیراب نموده‌اند.
اما ۲۷ رجب خاتمۀ کفر و شرک و مذبح جاهلیت منحوس است. روزی ست که آوای «إنّ الدینَ عِندَ اللهِ الإسلام» بر ویرانۀ بت‌خانه‌ها طنین انداخت و پژواک آن پرده‌های تیره ظلم و ظلمت را درید.   
روز مبعث، آغاز درخشش اسلام عزیز و فتح سنگرهای الحاد و جهل است. این عید، سرآغاز ذلت و بیچارگی شیطان و طلوع صبح راستین قرآن است. این جشن سترگ و باشکوه به همراه خیرات و برکات فراوان، در قدوم خجسته خود، ماه شعبان را به عنوان هدیه‌ای برای مؤمنان باورمند به همراه آورده است.
از ویژگی‌های این ماه ارجمند، انتساب آن به شخص رسول مکرم اسلام(ص) است. آن حضرت در حدیثی فرمودند:«شَعبانُ شَهری؛ شعبان ماه من است». وجود حضرت ختمی مرتبت، علت رحمت خداوند برای عالمیان است و ماه شعبان جلوه‌ای از شخصیت بیکران آن بزرگوار می‌باشد.
شعبان تنها ماهی است که هیچ وفات و شهادتی از اهل بیت(ع) در آن رخ نداده و یکپارچه نور و سرور است. در این ماه، علاوه‌بر زاد روز امام سجاد، حضرت ابوالفضل و حضرت علی اکبر علیهم‌السلام، دو واقعه بسیار مهم دیگر اتفاق افتاده: یکی میلاد سید الشهدا(ع) مظهر عزت و آزادگی و دیگری میلاد خاتم اولیا حضرت بقیهًْ الله(عج). یکی خط سرخ شهادت و دیگری خط سبز رویش و انتظار.
شیعه از خط سرخ شهادت، ذلت ناپذیری و ظلم ستیزی را آموخته و از خط سبز انتظار، حیات و حرکت و پویایی یافته است و چه زیباست که دشمنان زبونِ ما اذعان نموده اند تا این دو شاهراه بزرگ در برابر ملت ایران گشوده است، استوار و شکست ناپذیر خواهد بود.
ماه شعبان باغ مصفا و پرطراوتی است که گلهای «صلوات، استغفار، صدقه و روزه» در آن رنگ و بو و جلوه‌ای خاص دارد. گویی شعبان با این چهار عملِ تقرب آفرین، ممتاز گردیده است.
روایات فراوانی در فضیلت شعبان و انجام عمل صالح در آن آمده است از جمله:
- در این ماه، بهشت آذین بسته می‌شود
- کار نیکو ۷۰ برابر اجر و مزد دارد.
- هرکس یک روز از شعبان را روزه بگیرد بهشت پاداش اوست.
- خداوند به ذات مقدس خود سوگند خورده است که هرکس در این ماه به او پناه ببرد و از او درخواستی کند، وی را از رحمت خود محروم نفرماید.
- خداوند بدن صدقه‌دهنده در این ماه را بر آتش جهنم حرام فرموده است.
- هرکس سه روز از این ماه را روزه بگیرد، بهشت بر او واحب می‌شود و پیامبر اکرم(ص) در قیامت شفاعت او را خواهد کرد.
- شب نیمه شعبان بهترین شب سال، بعد از لیالی قدر است.
- هرکس در این ماه هفتاد مرتبه از خداوند طلب مغفرت کند، خداوند گناهانش را می‌آمرزد هر چند به عدد ستارگان آسمان باشد.
***
ویژگی دیگرِ ماه شعبان آن است که، پیش در آمد و آستانه ورود به ماه خدا محسوب می‌شود. گویی مومنان به مدد ماه شعبان و نفحات روحانی آن از گناهان پیراسته و از تعلقات وارسته شده آنگاه شایسته بار یافتن به حریم ضیافت الله می‌گردند.
اما آنچه که مومنین را در ورود به فضای معطر و معنوی ماه شعبان، یاری می‌کند، مناجات عارفانه شعبانیه است. امام راحل(ره) در شأن این دعا فرموده اند:« من غیراز مناجات شعبانیه دعای دیگری ندیدم که همه ائمه اطهار علیهم‌السلام آن را خوانده باشند.» این دعای باعظمت، رموز و لطایف عرفانی فراوانی دارد که روح آدمی را از ثقل گناهان، سبکبار و پرواز در فضای ملکوتیِ عبودیت را ارزانی‌اش می‌دارد.
اینک در ابتدای سال جدید و پس از تعطیلات نوروزی، مصادف شدن این ایام با ماه شعبان را به فال نیک می‌گیریم و جان خود را به زلال جاری شعبان می‌سپاریم. فرصت اندک است و کار ما با این ماه فراوان.