گفتوگو با «علی برجی» کارگردان نمایش «6410»
روایت اسارت در قالب دراماتیک
محمدعلی میرزایی
تئاتر ابزاری است که به وسیله آن میتوان به بسیاری واقعیتها پرداخت و برای مخاطب ملموس است و درک مناسبی از یک موقعیت را میتوان در اختیار او قرار داد. در همین جهت، روایت قصه قهرمانان و اسطورهها برای بسیاری از علاقه مندان تئاتر جذاب است. نمایش«6410» هم از آن دسته آثاری است که هم اطلاعات مناسبی را در اختیار مخاطب خود قرار میدهد و هم موقعیت خاصی را ترسیم میکند. نمایشی که به شرح زندگی شهید گرانقدر خلبان «حسین لشکری» به روایت همسرش میپردازد. این نمایش به قلم محسن عظیمی به روی صحنه رفته است. به همین مناسبت با«علی برجی» کارگردان این نمایش که سالیان متمادی است در حوزه تئاتر انقلاب و دفاع مقدس هم فعالیت میکند گفتوگویی را انجام دادیم که از نظرتان میگذرد:
- چه فرایندی باعث شد تا زندگی و خاطرات شهید لشکری به نمایش «6410» تبدیل شود؟
این اثر را آقای محسن عظیمی به رشته تحریر در آورد. قصه این اثر برداشتی مستند از خاطرات شهید حسین لشکری و همسر ایشان است که در کتابی مجزا چاپ شده و مجموعا این موضوعات نمایشی است که به روی صحنه رفته است. طبیعتاً زمانی که یک کارگردان از نگاه خود به نمایش نگاه میکند به این دلیل که این اثر ابتدا یک خاطره - نمایش بوده و بیشتر شکل روایتی داشت و ما سعی بر آن داشتیم که بحث درام قضیه را تقویت کنیم و فضاهایی را ایجاد کنیم که قابلیت اجرایی و نمایشی بیشتری داشته باشد. همکاری خود نویسنده کمک فراوانی به این موضوع کرد و به وسیله مستند از شرح حال این شهید بزرگوار سعی کردیم جذابیتهای اجرایی نمایش را افزایش دهیم.
- عنوان نمایش شاید برای بسیاری از اهالی تئاتر کنجکاوی برانگیز باشد؛ «6410» از کجا نشأت گرفته است؟
این نمایش برگرفته از شش هزار و 410 روز اسارت شهید حسین لشکری است که این 18 سال اسارت عنوان کتابی است که در مورد شهید نوشته شده است.
- نمایش«6410» تا چه اندازهای توانسته است که نگاه شهید لشکری را به مخاطب القا دهد؟
این موضوع را شما باید از تماشاگران بپرسید ولی ما تمام تلاش خود را انجام دادیم که با جذابیتهای بصری، درام و قصه تماشاگر را تا پایان نمایش همراهی کنیم.
- با توجه به اینکه در حال اجرای دو نمایش همزمان با هم هستید این موضوع کار شما را دشوار نمیسازد؟به این خاطر که این دو نمایش به لحاظ ساختار و محتوا هم متفاوت هستند.
بله نمایش دیگری که در حال اجراست «عدالت قجری» نام دارد که موضوع آن مسائل اجتماعی است. اما با زبان طنز است و به نظر خود من آن نمایش هم یک کار ارزشی محسوب میشود به این خاطر که صرفا هر نمایشی که درباره دفاع مقدس و جنگ باشد را نمیتوان یک اثر ارزشی نامید،کما اینکه وقتی ما در یک نمایش معضلات جامعه را به وسیله تئاتر به روی صحنه بیاوریم و مخاطب بتواند با آن ارتباط خوبی برقرار کند ارزش این نمایش از یک اثر جنگی کمتر نیست.موضوع اصلی نمایش«عدالت قجری» برپایه معضل طبقات اجتماعی است و چون این کار قبلا هم اجرا شده بود فقط سالن نمایش را تغییر دادیم و به خاطر استقبال خوبی که از آن نمایش شد ما را به این وا داشت که آن را برای بار دوم به روی صحنه ببریم.
- خود شما دانشآموخته رشته تئاتر هستید و چندین سال متمادی در این حوزه تحصیل کردید. بزرگترین آسیبی که دانشجویان تئاتر را تهدید میکند چیست؟
متاسفانه جوانان امروزی در حوزه تئاتر، در پی این هستند که ره صد ساله را یک شبه طی کنند. خاطر خود بنده هست که ما سالهای طولانی نزد بسیاری از اساتید شاگردی میکردیم و بعد این جرئت را به خودمان میدادیم که کاری را به روی صحنه ببریم. اما در حال حاضر دوستان جوان ما علاقه به دیده شدن دارند ولی واقعیت هنر این است که نیاز به تجربه و خاک صحنه خوردن دارد و دریای هنر به شدت بزرگ است که شما هر چقدر از آن آبی بنوشید باز هم تشنهتر خواهید شد. متاسفانه چون صبر و حوصله دوستان جوان برای یادگیری کم است پشتوانه آنها هم طبیعتا سبک میشود. به همین دلیل هم ما شاهد آن هستیم با اینکه تعداد سالنهای خصوصی هم افزایش پیدا کرده اما کیفیت آثار هم پایین آمده است که این در کاهش مخاطب تئاتر هم اثرگذار است.
- کار دیگری که آن هم با محوریت دفاع مقدس و نگاه ارزشی باشد را در دست انجام دارید؟
بله، البته کار آینده درباره شهدای صدر اسلام است که آن هم با یک اکیپ حرفهای تئاتر در دست تولید است که بنده در آن نمایش به عنوان مشاور کارگردان فعالیت میکنم. به امید خداوند آن هم از اوایل خرداد سال جاری در تالار وحدت به روی صحنه خواهد رفت.