گوشهگیری نوجوانان را جدی بگیرید
گوشهگیری و انزوا از جمله معضلات دوران نوجوانی است که با درمان نشدن، مشکلات بزرگتری را در آینده ایجاد میکند.
مجتبی کاشانی روانشناس عمومی در گفتوگو با باشگاه خبرنگاران جوان اظهار داشت: نوجوانی مرحلهای از زندگی است و دارای ویژگیهایی از جمله افزایش هیجان و عواطف، ترس، محبت، خشم، تغییرات جسمی، استقلال و زودرنجی است که اطرافیان، به ویژه والدین نقش موثری در کنترل این رفتار دارند.
وی ادامه داد: یکی از مهمترین ویژگیهای دوره نوجوانی گرایش به انزواطلبی است، گرچه نوجوان بیشتر وقت خود را در کنار همسالان و گروه دوستان میگذراند، اما تمایل به گوشهگیری و غرق شدن در افکار و آرزوهای خود را دارند.
این روانشناس گفت: کمرویی و انزواطلبی از رفتارهای شایعی است که نوجوان را به شدت آزار میدهد و اگر درمان نشود، موجب بروز مشکلات دیگری مانند نبود اعتماد به نفس، افسردگی، اضطراب و زودرنجی خواهد شد. همچنین نداشتن احساس توانمندی، پایین بودن عزت نفس و ناتوانی در بروز احساسات، بیان افکار و نظریات باعث جدایی نوجوان از فعالیتهای گروهی میشود.
کاشانی تاکید کرد: عوامل متعددی از جمله غم و اندوه شدید و مداوم، فقر و تنگدستی، ضعف و نقص جسمانی، احساس حقارت شدید، عقبماندگی درسی، پذیرفته نشدن در خانه و مدرسه، احساس ترس و ناامنی، نابسامانیهای خانوادگی، جدایی والدین، بیپاسخ ماندن پرسشهای کنجکاوانه، بیحوصلگی در برقراری ارتباط سالم با نوجوان، نبود الگوی اجتماعی مطلوب در خانه، محرومیت از محبت مادر، حضور نداشتن پدر در خانواده، اعتیاد والدین، اختلال در غدد فوق کلیوی، بیماری، انتقال به مدرسه و مکان جدید، تبعیض، انتقادها و بهانه گیریهای مستمر و بیمورد برخی والدین و معلمان در بروز گوشهگیری نوجوانان نقش مهمی دارند.
حل مشکل انزواطلبی
با روان درمانی و مشاوره
این روانشناس با بیان اینکه در خود فرو رفتن نوجوان در دوره بلوغ نیز ممکن است به گوشهگیری منجر شود، تصریح کرد: بدین وسیله نوجوان میخواهد به چراهای درونی و کنجکاویهای ذهنش پاسخ دهد، در نتیجه باید عوامل زمینهساز گوشهگیری نظیر تحقیر و احساس گناه در نوجوان از بین برود که در این زمینه، روان درمانی و مشاوره فردی و گروهی میتواند در رفع آن موثر باشد.
وی اضافه کرد: ناتوانی در برقراری رابطه با دوستان و معلمان، فرار از فعالیتهای اجتماعی و به تعویق انداختن کارها، بیحوصلگی و احساس خستگی و نگرانی از آینده، کمک نخواستن از دیگران هنگام نیاز، سازش با وضع موجود و اعتراض نکردن به آن حتی در صورت احساس ناراحتی و نگرانی، ابراز وجود نکردن، تسلیم نشدن در برابر خواستههای دیگران، اجتناب از رقابت، درون گرایی و در خود فرو رفتن، زودگریستن، غیبت از مدرسه، نداشتن تمرکز حواس، اختلال در خواب و خوراک، نادیده و نشنیده گرفتن پرسشهای اطرافیان، مطرح نکردناشکالات درسی در کلاس و عقبماندگی درسی در بین دانشآموزان گوشهگیر از نشانههای منزوی بودن است.
کاشانی خاطرنشان کرد: گردشهای علمی، تشویق به سخن گفتن در حضور والدین، دوستان و بستگان و همچنین جرأت دادن به نوجوان بدین معنی که بتواند در برابر جمع سخن بگوید و در فعالیتهای هنری و در نمایشنامهها مشارکت کند، از جمله کارهایی است که مهارتهای اجتماعی نوجوان را افزایش میدهد.