6/5 میلیون نفر با بیکاری پنهان مواجه هستند

امروزه مهم‌ترین معضل اقتصادی کشور بیکاری فارغ‌التحصیلان دانشگاهی است که بیشتر آنها پس از فراغت از تحصیل و آماده شدن برای ورود به عرصه کار و تولید با مشکل جدی اشتغال مواجه می‌شوند. در شرایط فعلی، مسائل مربوط به بیکاری تقریباً در تمامی رشته‌های دانشگاهی حتی در مهندسی و پزشکی نیز وجود دارد.
به گزارش تسنیم، مرکز پژوهش‌های مجلس طی بررسی وضع موجود بازار کار و مهمترین چالش‌ها و مشکلات آن به بررسی رویکرد برنامه ششم به موضوع اشتغال و بازار کار پرداخته است.
این بررسی‌ها در مورد وضعیت اشتغال جمعیت دارای تحصیلات عالی نشان دهنده این است که طی سال‌های 1384-1393 جمعیت دارای تحصیلات عالی رو به افزایش بوده است، اما متناسب با آن شاغلان دارای تحصیلات عالی افزایش نداشته‌اند، به طوری که نرخ بیکاری افراد دارای تحصیلات عالی همواره بیش از نرخ اشتغال این جمعیت افزایش داشته است.
مشاهدات نشان می‌دهد که طی 10 سال مورد بررسی، نوسانات تعداد بیکاران بین 2/4 تا 2/8 میلیون نفر بوده است (به جز سال 1389 که تعداد بیکاران به رقم 3/2 میلیون نفر می‌رسد)، در حالی که طی این دوره حدود 6/5 میلیون نفر به جمعیت غیرفعال اضافه شده است، لذا بخشی از این جمعیت نه شاغل شده‌اند و نه بیکار، بلکه همچنان خارج از بازار کار قرار دارند و بنابر تعریف غیرفعال هستند.
همچنین تفکیک نرخ بیکاری در گروه‌های سنی، شهری- روستایی و جنسیت نشان می‌دهد که نرخ بیکاری در شهر بیش از روستاست، نرخ بیکاری زنان با اختلاف زیادی بیش از مردان است، نرخ بیکاری در گروه‌های سنی جوان بسیار بیشتر از گروه‌های سنی دیگر است.
علاوه بر این موارد، وخامت نرخ‌های بیکاری در مناطق پیرامونی (استان‌های مرزی)، ناپایداری وضعیت شاغلان موجود در بنگاه‌های اقتصادی و نبود تناسب لازم بین بهره‌وری، دستمزد، تأمین معیشت و تورم را نیز می‌توان از چالش‌های اساسی بازار کار برشمرد.
آنچه به طور خلاصه از شرایط بازار کار کشور، چالش‌ها و عوامل به وجود آورنده آن بیان شد به روشنی نشان می‌دهد که سیاست‌گذاری‌های بازار کار ایران تاکنون توفیق لازم را به خصوص برای گروه‌های سنی جوان و تحصیل کرده نداشته است. این شواهد ایجاب می‌کند که به مرور رویه سیاستگذاری از رویکردهای پیشین به رویکردهای آزمون شده و موفق در دنیا و بهره‌مندی از ابزارها و سیاست‌های جدیدی نظیر سیاست‌های فعال بازار کار سوق داده شود.
لازم به ذکر است هفته گذشته نیز براساس اعلام مرکز آمار ایران، نرخ بیکاری در بهار سال جاری با افزایش بسیار زیاد 1/4 درصد نسبت به مدت مشابه سال قبل مواجه شده و پیش‌تر از آن هم صندوق بین‌المللی پول که در سال 2015 نرخ بیکاری ایران را 10/8 درصد اعلام کرده بود برای سال جاری، بیکاری 11/3 درصدی و حتی برای سال 2017 (سال آینده) را هم 11/6 درصد پیش‌بینی کرده بود (که نشان دهنده تاریک بودن چشم‌انداز وضعیت بیکاری در ایران می‌باشد). این وضعیت نابه‌سامان نرخ بیکاری در شرایطی است که طبق آمار مرکز پژوهشهای مجلس در خصوص بیکاری پنهان- که در بالا به آن اشاره شد- حدود 6/5 میلیون نفر نیز بیکاری پنهان داریم که حدود 3 برابرجمعیت بیکار کنونی می‌باشد.
در مجموع باید گفت عملکرد دولت طی مدت تصدی‌گری‌اش در زمینه بیکاری تقریباً ناامید کننده بوده و این نرخ مداوماً وضعیت بدتری پیدا کرده و متأسفانه این روند همچنان ادامه دارد.