قراردادهای جدید نفتی در منافات کامل با اقتصاد مقاومتی است

مسعود درخشان در نشست تخصصی «بررسی مدل جدید قراردادهای نفتی از منظر انتقال فناوری» در مرکز مطالعات راهبردی تربیت اسلامی اظهار داشت: در این قراردادها تصریح شده که یک شرکت نفتی خارجی باید در کنار یک شرکت نفتی داخلی صاحب صلاحیت حضور یابد تا این شرکت داخلی بتواند در جریان عملیات نفتی، هم از نظر مهارت‌های مدیریت ارتقا یابد و هم دانش فنی جدید را کسب کند.
درخشان با بیان اینکه «این استدلال صورت موجهی دارد اما باطنش اشکالات جدی دارد»، گفت: درک این اشکالات نیاز به تخصص دارد و متأسفانه از آنجایی که مسئولان نفتی کشور در دیدار با مسئولان تصمیم‌گیری در دولت و مجلس همین ظاهر زیبا را بیان می‌کنند و مسئولان تصمیم‌گیر نیز حوصله گوش دادن به تحلیل‌های فنی و تخصصی را بیش از 10 دقیقه یا یک ربع ندارند، استفاده از این نوع قراردادها به منظور انتقال دانش فنی مورد توجه و پسند قرار گرفته است، اما واقعیت چیز دیگری است.
مخزن نفتی
 سماور نیست!
وی ادامه داد: مخزن نفتی مثل سماور نیست که مثلا 50 لیتر ظرفیت داشته باشد و هر چه با لیوان از آن برداریم، بقیه حجم آن باقی بماند تا بعد مورد استفاده قرار دهیم، بلکه مخزن نفتی یک سنگ مخزن است که در منافذ آن نفت قرار گرفته و باید به صورت کاملا صیانتی از آن برداشت کنیم و هر چه برداشت بیشتر می‌شود فشار مخزن کاهش می‌یابد تا جایی که دیگر امکان بهره‌برداری وجود ندارد و نفت در جای باقی مانده دیگر قابل برداشت نخواهد بود.
وی افزود: مجموع نفت درجای ایران 600 میلیارد بشکه است که از زمان دارسی تا امروز حدود 70 میلیارد بشکه آن برداشت شده و طبق بررسی‌های میدانی و پژوهش‌هایی که حدود 5 سال قبل انجام گرفته از مقدار نفت باقی مانده ایران فقط 55 تا 56 میلیارد بشکه نفت امکان برداشت داریم.
برداشت 4 میلیون بشکه در روز
 غیر صیانتی است
این استاد دانشگاه خاطرنشان کرد: وزارت نفت اعلام می‌کند هر چه سریع‌تر می‌خواهیم تولید نفت ایران را به 4 میلیون بشکه در روز برسانیم، این مسئله با تولید صیانتی سازگار نیست و موجب می‌شود نفت در جای بیشتری را از دست بدهیم.
وی ادامه داد: طبق بررسی‌های دقیق صورت گرفته تولید مطلوب نفت در حال حاضر باید در مرز 3 میلیون و 200 هزار بشکه باشد.
درخشان در خصوص رویکرد انتقال فناوری در همراه شدن شرکت‌های داخلی با شرکت‌های خارجی گفت: باید مشخص کنیم که می‌خواهیم چه چیزی را منتقل کنیم، فرآیندهای فناورانه در عملیات نفتی و همچنین تجهیزات پیشرفته هر دو دانش فنی یا فناوری هستند، منظور از انتقال فناوری در قراردادهای IPC‌ کدام است؟
وی افزود: تقریبا اتفاق‌نظر وجود دارد که در بخش فرآیندهای فناورانه با 100 سال تجربه فنی و با وجود مراکز علمی متعدد از قبیل پژوهشگاه‌ها و دانشگاه‌های کشور و تربیت نیروهای انسانی، چیزی کم نداریم؛ اما در تجهیزات فنی عقب
هستیم.
این استاد دانشگاه خاطرنشان کرد: ما داریم یک شرکت نفتی خارجی را بر یک میدان نفتی مان مسلط می‌کنیم که 27 سال در این میدان باشد و هیچ ضمانتی برای انتقال دانش به شرکت ایرانی وجود نداشته باشد.
وی افزود: در مسئله تأمین مالی نیز آیا باید یک شرکت نفتی خارجی را بیاوریم تا یاد بگیریم چگونه می‌توان از بانک‌های جهانی وام گرفت یا با استفاده از ساختارهای بازارهای مالی اینکار را انجام دهیم؟ شرکت ملی نفت ایران تا امروز هیچگاه اقدام به گرفتن وام از بانک‌های بین‌المللی نکرده است. خود این شرکت می‌تواند اینکار را انجام دهد.
این اقتصاددان با بیان اینکه مسائلی هست که مسئولان نفتی و مسئولان تصمیم‌گیر کشور نسبت به آن بی‌توجه‌اند، گفت: قرارداد IPC در منافات کامل با اقتصاد مقاومتی است.