واکنشها به افشاگری بزرگ «اوراق پاناما»
آمریکا: بررسی میکنیم /روسیه: توطئه «سیا» است
به دنبال افشای 11/5 میلیون سند درباره فساد مالی و فرار مالیاتی رهبران، سیاستمداران و چهرههای معروف جهانی از سوی رسانهها که به «اوراق پاناما» معروف شده، برخی کشورها اعلام کرده اند در حال پیگیری موضوع هستند و برخی نیز نفس افشاگری را توطئهای از سوی سیا دانستهاند.
افشاگریهای روزنامه آلمانی «زوددویچه سایتونگ» در مورد شبکه پولشویی باعث به وجود آمدن واکنشهای مختلفی شده است. آن طور که رسانهها اعلام کردهاند این اطلاعات در برگیرنده۵/ ۱۱ (یازده و نیم) میلیون سند مشتریان شرکت پانامایی«موساک فونسکا» است. دفتر دادستاني پاناما روزدوشنبه اعلام كرد درباره افشاگري مطرح شده مبني بر كمك يك شركت مستقر درپاناما به مقامات خارجي درزمينه پولشويي، تحقيق ميكند. با افشای «اوراق پاناما» بسیاری از دولتهای جهان روز دوشنبه خبر دادند که تحقیقات پیرامون تخلفات مالی احتمالی سیاستمداران، چهرهها و افراد ثروتمند کشورهای خود را آغاز کردهاند. سخنگوی وزارت دادگستری آمریکا اعلام کرد این وزارتخانه برای روشن شدن اینکه آیا در موارد اعلام شده، فساد و نقض قوانین آمریکا اتفاق افتاده است یا خیر به بررسی موضوع خواهد پرداخت. سخنگوی کاخ سفید نیز اعلام کرد «به رغم نبود شفافیت کافی در بسیاری از معاملات انجام گرفته» این کارشناسان هستند که مشخص خواهند کرد آیا تحریمهای آمریکا و قوانین کشور نقض شده است یا خیر. فرانسه نیز اعلام کرده در این زمینه تحقیق میکند. سخنگوی وزارت دارایی آلمان هم روز دوشنبه اعلام کرد که برلین نیز بررسیها را آغاز خواهد کرد. در همین حال استرالیا، اتریش، سوئد و هلند هم از جمله کشورهایی هستند که در نخستین ساعاتی که از افشای اسناد پاناما میگذرد اعلام کردهاند تحقیقات در این زمینه را آغاز کردهاند.
با اینهمه بخشی از کشورها نیز واکنش منفی به گزارشهای منتشر شده نشان دادهاند. سخنگوی «ولادیمیر پوتین» هدف از انتشار اسناد پاناما را تقویت «پوتینهراسی» در جهان خوانده است. به گزارش بیبیسی، وی دستگاههای اطلاعاتی آمریکا را به دست داشتن در انتشار اسناد پاناما که به «اوراق پاناما» معروف شدهاند متهم کرده و گفته که کرملین گروه روزنامهنگارانی را که در اینباره تحقیق میکردند میشناسد و میداند که بعضی از آنها اعضای سابق سیا (سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا)، وزارت خارجه ایالات متحده و دستگاههای اطلاعاتی دیگر بودهاند. «پسکوف» برای روزنامهنگاری تحقیقی ابراز تاسف کرده و گفته است که دفتر ریاست جمهوری گمان میکرد قرار است اطلاعات جدیدی منتشر شود. کرملین اعلام کرده است که اسناد منتشر شده شامل هیچچیز «قطعی و جدیدی» نمیشود.
پاکستان نیز انجام هرگونه عمل غیرقانونی توسط خانواده «نواز شریف»، نخستوزیر کشور، را رد کرده است. اسامی دختر و پسر «نواز شریف» در اسناد پاناما در ارتباط با اقدامات مالی غیرقانونی به دست آمده است. در یکی از شدیدترین موارد، «سیگموندور گونلاگسون»، نخستوزیر ایسلند، که نام خود و همسرش در اسناد پاناما آمده است با درخواستها و اعتراضهای متعددی برای استعفا مواجه است. او با اینهمه اعلام کرد که به هیچ وجه استعفا نخواهد داد. در انگلیس نیز، سخنگوی «دیوید کامرون»، نخستوزیر این کشور، از اظهارنظر درباره اینکه آیا از خانواده و بستگان نخستوزیر کسی در شرکتهای فراساحلی سرمایهگذاری میکرده است خودداری کرد. او این موضوع را «مسئلهای شخصی» خواند.
روز یکشنبه روزنامه آلمانی «زوددویچه سایتونگ» اعلام کرد با همکاری شبکهای از ۴۰۰ خبرنگار بینالمللی پرده از فعالیتهای یک شبکه بزرگ پولشویی برداشته است. این روزنامه نوشته شرکت حقوقی«موساک فونسکا» در پاناما به مشتریان خود کمک میکرده با تاسیس شرکتهای فرضی و جعلی و بازکردن یک شماره حساب، دارایی خود را با دور زدن قوانین مالیاتی جا به جا کنند.
اطلاعات آنها که هنوز نمیتوان به صورت کامل آنها را تایید کرد و هیچ منبع موثقی نیز در مورد تأیید آنها موضع نگرفته است نشان میدهد دستکم ۱۴۰ سیاستمدار و مقام مسئول از کشورهای مختلف جهان به ویژه کشورهای شرقی و عربی مشتری شرکت حقوقی «موساک فونسکا» هستند.
البته در این افشاگری که به عنوان فساد مالی معروف شده است بیشتر منظور فرار مالیاتی مدنظر است.