یک اقتصاددان:
مشکل نظام پولی کشور تقلید از آموزههای بازار آزاد است
بیژن عبدی با انتقاد از عملکرد بانکها در حمایت از تولید، مشکل نظام پولی کشور را پیروی از نظام اقتصاد مبتنی بر بازار عنوان کرد.
کارشناس مسائل اقتصادی در گفتگو با «نسیم» با اشاره به انتقادات اقتصاددانان حامی بازار آزاد از کاهش نرخ سود بانکی اظهار داشت: در ابتدای روی کار آمدن دولت یازدهم این اقتصاددانان لایحهای تحت عنوان خروج از رکود ارائه کردند که طی آن در دو یا سه مورد از جمله نرخ سود بانکی رفتارهای دولت قبل را به شدت نقد کردند.
وی خاطرنشان کرد: در میان تعجب همگان این اقتصاددانان از هر سه حالت کاهش، افزایش و تثبیت نرخ سود بانکی در دولت قبل انتقاد کرده و دولت قبل را محکوم کردند، در حالی که باید این سوال را از آنها پرسید که مگر حالت چهارمی هم وجود دارد که آنها از هر سه حالت انتقاد میکنند؟!
این اقتصاددان گفت: بنابراین این مسئله نشان میدهد که این اقتصاددان در نقدهای خود بیشتر منافع حزبی را در نظر میگیرند.عبدی با انتقاد از مکانیزمهای حاکم بر بانکداری در اقتصاد نئوکلاسیک و اقتصاد مبتنی بر آموزههای بازار آزاد تصریح کرد: مکانیزم بانکی بر مبنای این تفکرات در هر حالتی مشکل ساز است و اصطلاحا مانند شمشیر دو لبه حرکت میکند.
این کارشناس اقتصادی با بیان این مطلب که دو دیدگاه متفاوت در خصوص کاهش و یا افزایش نرخ سود بانکی همیشه با هم تعارض دارند، گفت: با مکانیزم و تفکر اقتصاد بازار آزاد نمیتوان هیچ پاسخی برای تنظیم نرخ سود بانکی پیدا کرد، زیرا از یک طرف دولت برای حمایت تولید و صنعت ناچار است نرخ سود را پایین بیاورد و از طرف دیگر سر و صدای عدهای که از این ناحیه متضرر میشوند بلند میشود.
وی با اشاره به اثرات بالا بودن نرخ سود بانکی بیان کرد: بالا بودن نرخ سود به نفع سپرده گذاران است و وام گیرندگان و کسانی که میخواهند از تسهیلات بانکی در تولید استفاده کنند ار پایین بودن نرخ سود بانکی منتفع میشوند.
عبدی در خصوص اثرات کاهش نرخ سود بانکی عنوان کرد: وقتی نرخ سود از سقف انتظار پایینتر بیاید و صاحبان سرمایه با توجه به میزان تورم احساس کنند که قرار دادن سرمایه در بانک صرفه اقتصادی ندارد، بنابراین سرمایههای خود را به بازار میبرند تا کالا بخرند.
وی افزود: اغلب کالاهایی که مورد توجه صاحبان سرمایه برای سرمایه گذاری است، ارز و مسکن است، بنابراین با ایجاد تشنج در بازار این کالاها بعد از مدتی رکود در جامعه افزایش پیدا میکند.
بانکداری اسلامی
نسخه کارگشا
عبدی نسخه بانکداری اسلامی را در برخورد با نرخ سود بانکی تشریح کرد و گفت: در بانکداری اسلامی ما میتوانیم سرمایههای مردم را با کالاهای تولیدی مرتبط کرده و مردم را در رشد تولید سهیم کنیم اما این مسئله هیچ گاه در کشور ما عملیاتی نشد.
وی ادامه داد: لازمه این کار این است که سهام صنایع در اختیار مردم قرار گیرد که اگر این اتفاق بیفتد شاید شکل بازار، نحوه تخصیص منابع ارزی و نحوه تقاضا و بازار بورس تغییر کند.
این اقتصاددان با اشاره به اینکه بحران در اقتصاد آمریکا و اروپا از شبکه بانکی و بخش مسکن آغاز شد، خاطرنشان کرد: مصیبت نظام پولی ما این است که میخواهیم از آموزههای بازار آزاد تقلید کنیم و سهمی برای مردم در اقتصاد قائل نیستیم.
وی افزود: راه حل این مشکل تغییر اساسی در ماهیت و مالکیت شبکه بانکی و منابع آن است و اینکه مردم در فرآیندهای اقتصادی نقش پررنگ تری را ایفا کنند.
بانکها دنبال فعالیتهای تجاری هستند
عبدی با انتقاد از رویه فعلی بانکها عنوان کرد: در شرایط فعلی بانکها در خدمت تجارت قرار گرفتهاند، زیرا این بخش سود کوتاه مدت و بیشتری دارد و متاسفانه تجارت هم در ایران در واردات خلاصه شده و اینکه کالایی را از خارج وارد کنیم سود کلانی را از این ناحیه به دست آوریم و چند برابر قیمت به مردم بدهیم. وی با انتقاد از بانکها گفت: بانکها تمایلی به ارائه تسهیلات به تولید ندارند و سنگ اندازی کرده و شانه خالی کرده و به بهانههای مختلف مانند عدم ابلاغ بخشنامه و غیره از پرداخت تسهیلات به بخشهای تولیدی خود داری میکنند.
این اقتصاددان تصریح کرد: هیچ بانکی در راستای منافع ملی عمل نمیکند و بانک مرکزی هم در این زمینه بیمسئولیت نشان داده و به وظیفه خود عمل نمیکند.