پژویان:
لغو تحریمها نمیتواند ساختار اقتصادمان را متحول کند
رئیس سابق شورای رقابت معتقد است لغو تحریمها نمیتواند تحولی ساختاری در اقتصاد ایران ایجاد کند.
جمشید پژویان در گفتوگو با ایسنا اظهار کرد: نظر غالب فعالان اقتصادی این است که با توافق ژنو و لغو تحریمها همه چیز دچار رونق میشود ولی من میگویم به چه دلیل باید این اتفاق بیفتد؟ آیا تحولی در ساختارهای اقتصادی صورت گرفته یا منابع تغییر کرده است؟ جواب این است که نه تنها تحولی صورت نگرفته بلکه وضعیت نسبت به قبل از تحریم بدتر شده است.
وی افزود: تحریمها باعث کاهش صادرات نفت ایران به یکسوم و عدم اجازه به بانکها برای تبادل شد. در فاصله تحریم هم نفت دچار رکود گردید و قیمت آن به نصف کاهش یافت. لذا حتی اگر بتوانیم به مقدار گذشته هم نفت بفروشیم که با توجه به از دست رفتن مشتریها امری بعید به نظر میرسد درآمد ما به نصف رسیده است. این یعنی مشکلات تامین بودجه و واردات کالاهای واسطهای و سرمایهای سر جای خودش باقی است.
این اقتصاددان با بیان اینکه برداشتن تحریم بانکها به معنای افزایش قدرت خرید و واردات نیست، تصریح کرد: همچنین صنایع ما که به شدت وابسته به کالاهای واسطهای هستند نمیتوانند به گذشته برگردند چون آنها هم از نبود منابع کافی رنج میبرند. پژویان خاطرنشان کرد: 50-40 سال است که مشکلات ساختاری و کلیدی، اقتصاد ایران را ناکارآمد کرده است. در مواقعی درآمدهای بالای نفتی را داشتیم اما برای استحکام پایههای تولید و اشتغال اقدام قابل توجهی صورت ندادیم. در مواقعی هم درآمدهای نفتی پایین آمد ولی باز هم حرکتی اصولی برای افزایش مالیاتها به عنوان بهترین منبع درآمدی انجام نشد.
او گفت: نظام مالیاتی دچار اشکال است و مالیات مجموعه درآمد را انجام نمیدهیم و صحبتهای امثال بنده در سال 1380 برای تحقق آن نیز به جایی نرسید. بعد از آن نیز بارها مسئله را پیگیری کردیم که لایحه را مجددا به مجلس بردند اما دولت آن را برگرداند و مخالفت کرد.
به گفته وی مشکل دیگر اقتصاد ایران این است که تمام قیمتها و نرخها در نظام اقتصادی ایران علامت غلط میدهند. این مربوط به قیمت حاملهای انرژی است و قیمت پول هم متفاوت و غیرواقعی است. سود بانکی با نرخ بازده سرمایهگذاری اختلاف فاحش دارند.
این کارشناس ادامه داد: بهرهوری در اقتصاد ایران پایین است؛ نه به خاطر اینکه کارگرهای ما تنبل هستند. اینها همان کارگرانی هستند که به آمریکا و ژاپن میروند و آنجا بیشترین کارآیی را دارند. پس اشکال در ساختار نظام اقتصادی و قوانین و مقررات از جمله قانون کار و تامین اجتماعی است.
این اقتصاددان به پایین بودن بهرهوری سرمایه در ایران اشاره و تاکید کرد: سرمایههای ما مستهلک هستند. انرژی باعث شد تا بخش خصوصی و دولتی به سمت صرفهجویی حرکت نکنند و بهرهوری سرمایه به شدت پایین بیاید. حل کردن این مشکلات دهها برابر بیشتر از رفع تحریم، اقتصاد ما را شکوفا میکند.