خروش دانشجویان علیـه «توافق بـد»
چند روزی است که از قرائت بیانیه پایانی مذاکرات هسته ای ایران و کشورهای 5+1 در لوزان سوییس می گذرد. اما آنچه بیشتر جلب توجه میکند، قرائت های بعضاً متناقض و تفسیر به رأی های متفاوت طرفین مذاکره از بیانیه لوزان است که نگرانی های بسیاری از دلبستگان به انقلاب اسلامی را برانگیخته است. در این میان دانشگاهیان و تشکل های دانشجویی نیز همسو با سایر ایرانیان دغدغه مند، وارد صحنه شده و تلاش دارند با روشنگری جزئیات توافق و مطالبه پاسخگویی از تیم مذاکره کننده ایرانی، مانع از به یغما رفتن دستاوردهای هسته ای کشورمان شوند.
بسیج دانشجویی دانشگاه های صنعتی شریف، علم و صنعت، تهران، خواجه نصیر، شهید بهشتی، علامه طباطبایی، امام صادق(ع) و امیرکبیر؛ در نامهای خطاب به رئیس جمهور و تیم مذاکره کننده هستهای پیرامون مذاکرات لوزان سوئیس، اعلام کردند: «مهمترین خواسته ملت ما در قبال توافق در مذاکرات این است که که همه تحریمها به یکباره آن هم در یک مرحله لغو شوند.»
این تشکلهای دانشجویی بسیجی در ادامه یادآوری کرده اند: «مهمترین خواسته ملت ما در قبال این توافق این است که همه تحریمها به یکباره لغو شود. این تحریمها بخصوص باید شامل همه تحریمهای بانکی و نفتی باشد. بدیهی است که تعلیق به جای لغو قابل قبول نیست. تاکید می شود که همه تحریمها باید برداشته شود، یعنی همه تحریمهای دولت آمریکا، کنگره آمریکا، شورای امنیت و اتحادیه اروپا و نه بخشی از آنها. باید یادآور شد که نماینده آمریکا در مذاکرات نماینده همه بخشهای آمریکاست نه فقط دولت. همانطور که خواسته ملت غیور ایران است، این مذاکرات صرفا مربوط به مساله هستهای است، شامل هیچ موضوع دیگری نمیشود. لذا پرداختن به امور دیگر و هر امری که باعث باز شدن باب مذاکره بر موضوعات دیگر شود جزو خطوط قرمز است. از این جمله است: گنجاندن و منوط کردن بخشی از تعهدات طرف مقابل به همکاری ایران در بحث PMD و تسلیحات موشکی.»
در ادامه این بیانیه آمده است: «رعایت اصل برگشت پذیری در تعهدات ایران. ایران باید بتواند هر زمان که ناعهدی و عدم پایبندی طرف مقابل به تعهداتش را دید و تصمیم گرفت، به وضعیت قبل از توافق ژنو 2013 بازگردد. در انجام تعهدات طرف مقابل بخصوص در تهیه جدول زمانی باید این نکته مهم در نظر گرفته شود که جمهوری اسلامی ایران تا پیش از این تقریبا اکثر کارهای مهم در راستای رفع نگرانی های طرف مقابل از قبیل توقف غنی سازی 20 درصد و نابود ساختن کلیه اورانیومهای 20 درصد را انجام داده است. این در حالیست که طرف مقابل اقدام مهم و متناسبی انجام نداده است. از آنجا که ذات هر صنعتی پیشرفت است، هیچ محدودیتی نباید شامل تحقیق و توسعه شود از جمله نباید محدودیتی متوجه صنعتی شدن نسلهای جدید سانتریفیوژ شود. همچنین اشتباهات سابق همچون محدود کردن تحقیق و توسعه به فعالیتهای جاری نباید صورت گیرد. مساله مهم دیگر یک مرحلهای بودن توافق است. چرا که در تجربه توافق ژنو هم دیدیم که این امر فقط و فقط باعث ازدیاد کلمات مبهم و دارای چند تفسیر و بازیهای طرف آمریکایی و خدشه به حقوق ملت ایران میشود.»
از سوی دیگر، ۱۰۰ مدیر مسئول نشریات دانشجویی با صدور نامهای خطاب به ظریف از وی خواستند بصورت شفاف، متن متناقض وزارت خارجه امریکا را بصورت رسمی تکذیب کند تا افکار عمومی مرعوب فریبکاری و سیاست بازیها و نیرنگ ماشین رسانهای استکبار نگردد.
مدیران مسئول نشریات دانشجویی، با مخالفت با هرگونه عقب نشینی از دستاوردهای هسته ای تاکید کردند: «موضوع پرونده هستهای جمهوری اسلامی ایران در سالهای اخیر همواره با فراز و فرودهایی همراه بوده است و دشمنان قسم خورده نظام اسلامی در انسداد مسیر پیشرفت علمی کشور عزیزمان، چهرهها عوض کرده و هر بار با مکری سعی در توقف جریان علمی و فناوری کشور را داشتهاند اما وعده حق الهی که «ومکروا و مکرالله والله خیر الماکرین» هر بار این خدعه را به دامان پلیدشان باز پس نهاده است.»در ادامه این بیانیه انتقادی خطاب به وزیر خارجه کشورمان میخوانیم: «با عنایت به اینکه انشاءلله پس از بازگشایی دانشگاهها با حضور اساتید و دانشجویان صاحب نظر و تشکلهای دانشجویی ابعاد دیگر این توافق حتما مورد بررسی و تحلیل بیشتر قرار خواهد گرفت؛ اما نکته قابل توجه در این مسیر موضوعی است که با رسانهای شدن متن بیانیه، بوجود آمده است و فعالین دانشجویی را در بلاتکلیفی و سردرگمی قرار داده است. از طرفی متن قرائت شده توسط جنابعالی و خانم موگرینی و از طرف دیگر متن ارائه شده در سایت وزارت خارجه امریکا که تناقضها و نکاتی را هم که حتی در متن وزیر محترم نیامده است را شامل میشود. ما مدیران مسئول و سردبیران نشریات دانشجویی کشور از جنابعالی که فردی دانشگاهی هستید خواهشمندیم خیال دانشگاهیان و نخبگان را آسوده و بصورت شفاف، متن متناقض وزارت خارجه امریکا که در سایت آن مجموعه ارائه شده را بصورت رسمی و در سایت وزارت خارجه تکذیب نمایید، تا افکار عمومی در داخل و خارج مرعوب فریبکاری و سیاستبازیها و نیرنگ ماشین رسانهای استکبار نگردد.»
افزون بر موارد فوق، گروه دانشجویی «کمیته صیانت از منافع ایران» با صدور بیانیهای خطاب به رئیس جمهور در واکنش به بیانیه لوزان اعلام کرد: «این چگونه توافق و صدور بیانیه مشترکی است که هنوز قرائت بیانیه پایان نپذیرفته، درباره واقعیت آن تا این حد اختلاف نظر بوجود میآید؟! و آیا با چنین رویهای میتوان امیدی به رسیدن به نتیجه قابل قبولی از مذاکرات داشت؟»
در بندهایی دیگر از این بیانیه اعتراضی می خوانیم: «همانگونه که مستحضرید متاسفانه در چند روز گذشته اتفاق ناگواری در سیاست خارجی کشور رخ داد که به معنی از بین بردن زحمات سالیان متمادی دانشمندان کشورمان و ادامهیافتن مشکلات ناشی از تحریمها و به معنی خداحافظی با استقلال کشور حداقل برای حدود 25 سال است. در حالی که از نتیجه مذاکرات لوزان به عنوان رسیدن به یک بیانیه مشترک یاد میشد، اما حتی یک دقیقه هم طول نکشید که مشخص شد حداقل با سه متن متفاوت و دو برداشت کاملاً متضاد درباره نتیجه این مذاکرات مواجه هستیم که بازتاب دهنده اخبار ناگواری برای استقلال و اقتصاد کشور هستند. تجربه پنهانکاریهای خطرناک و مدیریت غلط گروه مذاکرهکننده در طول یک سال و نیم گذشته ما را بر آن داشت در نامهای سرگشاده واقعیات مذاکرات را با مردم در میان بگذاریم و گوشهای از سؤالات متعددی را که وجود دارند از جنابعالی بپرسیم. امید است تا با پاسخ روشن و مستدل حضرتعالی به این سوالات، به جای بدزبانیها و رفتارهای معمول رخ داده با منتقدان، شاهد شکلگیری یک فضای منطقی و روشنتر شدن ابهامات ایجاد شده برای کشور در این روزهای سرنوشتساز و در سال همدلی و همزبانی باشیم.»
کمیته دانشجویی صیانت از منافع ایران در ادامه خطاب به دکتر روحانی می نویسد: «سوال برانگیزتر آنکه متنی که ساعاتی قبل از کنفرانس خبری مشترک، از سوی وزارت خارجه به سایت های ایرانی داده شده به دلایلی نامعلوم به صورت رسمی روی سایت وزارتخانه قرار نگرفته است و توزیعی شبیه توزیع شبنامهای دارد. آیا بهتر نیست اگر نسخه داده شده به سایتهای ایرانی صحت دارد و یا نسخه دیگری از بیانیه مطبوعاتی آمریکا وجود دارد که به صورت رسمی مورد پذیرش تمام کشورها قرار گرفته است، به صورت رسمی در سایت وزارت خارجه کشورمان منتشر شود تا از شکل گیری مشکلات بعدی جلوگیری به عمل آورده و پایانی بر ادعاهای طرف آمریکایی باشد؟ به وضوح آنچه ایالات متحده به صورت رسمی منتشر کرده، متنی است که روی آن توافق صورت گرفته و بر خلاف شبنامه منتشر شده از طرف تیم ایرانی همخوانی کاملی هم با بیانیه مشترک ظریف و موگرینی دارد. متنی که بیانگر از دست رفتن تمام خطوط قرمز و پابرجا ماندن همهی تحریمهای موثر است. به راستی بیانیهای که در آن نوید فتح و پیروزی برای کشور داده شده است و مردم باید بخاطرش پایکوبی و شادمانی کنند کجاست و کدام است؟!»
این کمیته دانشجویی در پایان خاطرنشان می کند: «در شرایطی که می دانید تمام دارایی هستهای کشور صرفا با برداشته شدن بخش بسیار کوچکی از تحریمها معامله شده است و میدانید که این بخش کوچک از تحریمها عملا هیچ یک از تحریم های اصلی را در برنگرفته است و هیچ گشایشی در اقتصاد کشور ایجاد نخواهد کرد، بهعلاوه اینکه یقین دارید همین بخش کوچک هم نه فردای توافق بلکه بعد از اجرای تعهدات ایران و تدریجاً با گزارش های آژانس به شرط جلب رضایت صد در صدی شان و عدم سنگ اندازیهای همیشگی برداشته خواهد شد، معنای اینگونه امید واهی دادن به مردم با به کار بردن چنان عبارات موهومی درباره برداشته شدن تمام تحریم ها از فردای توافق چیست؟ واقعیت تلخ اینجاست که موارد توافق شده همان مواردی است که مقامات آمریکایی بارها و بارها به عنوان موضع آمریکا و شرایط توافق نهایی از نظر خود بیان کرده بودند و امروز نیز به آن دست یافتهاند. در حقیقت مو به مو خواسته آمریکاییها در این توافق اجرایی شده است. سؤال اینجاست که در طول این یک سال و نیم دقیقاً مذاکرهکنندگان مشغول چه کاری بودهاند؟ و این جلسات متعدد دقیقاً به چه منظوری انجام شده است؟ ای کاش تیم مذاکره کننده به جای این خوش و بشها و هدیهای که برای نوهدار شدن آقای صالحی از طرف آمریکایی دریافت کردند، کوچکترین دستاوردی نیز برای ملت ایران از طرف مذاکراتی خود دریافت و با خود به کشور میآوردند!»
علاوه بر این، اعضای «جنبش عدالتخواه دانشجویی» در نامه ای سرگشاده به رئیس رسانه ملی، از فراهم نشدن فرصت برای شنیدن شدن صدای منتقدان بیانیه لوزان در صداوسیما به شدت انتقاد کرده و تاکید داشتند: «آنچه موجب نگرانی جدی است ناشی از فضای تک سویه ایجاد شده در رسانه ملی که پس از توافق ژنو به این سو به وجود آمده است. فضایی که در آن موافقان توافقات و شیوه کنونی پیش برد مذاکرات چندین تریبون فعال در رسانه ملی دارند اما منتقدین سهمی از رسانه ملی نبردهاند. انتظار ما از شما این است که از این رویکرد یک طرفه و کانالیزه نمودن رسانه ملی اجتناب نموده و اجازه بدهید تمامی منتقدین و موافقین این تفاهم نامه ها و توافقنامه ها و بیانیهها و … زیر چتر رسانه ملی جمع شده و دیدگاههایشان را ارائه کنند تا این شائبه را که صدا و سیما بدلیل وابستگی مالی به دولت، اجازه شنیده شدن صدای منتقدین را به جامعه نمیدهد از اذهان بزدایید. به هر روی باید بدانیم امسال سال هم زبانی است نه تک زبانی!»
در ادامه این نامه آمدهاست: «رسانه ملی وظیفه هر روز بیشتر باز کردن چشم مردم، تبیین هرچه بهتر و منصفانهتر مسائل، اجازه استماع اقوال مختلف، ایجاد فرصت بحث و مناظره و گفتگو پیرامون مسائل متعدد و از جمله موضوع فوق الذکر را دارد و این تکالیف مهم جز با دوری و اجتناب این ارگان از کانالیزه شدن برنامه ها و حضور برخی افراد خاص و تبدیل به تریبون دولت نشدن امکانپذیر نیست. چنانکه امام خامنهای پیرامون این مذاکرات میفرمایند: "بنده گفتم [که] مذاکره در موضوعات خاص اشکالى ندارد؛ منتها گفتم من اعتماد ندارم، خوشبین نیستم به مذاکره، لکن میخواهند مذاکره کنند، بکنند؛ ما هم به اذنالله ضررى نمیکنیم. یک تجربهاى در اختیار ملّت ایران است، این تجربه ظرفیت فکرى ملّت ما را بالا خواهد برد…من فکر نمیکنم [از] این مذاکرات آن نتیجهاى را که ملّت ایران انتظار دارد، بهدست بیاید، لکن تجربهاى است و پشتوانه تجربى ملّت ایران را افزایش خواهد داد و تقویت خواهد کرد؛ ایرادى ندارد اما لازم است ملّت بیدار باشد. ما از مسئولین خودمان که دارند در جبهه دیپلماسى فعالیت میکنند، کار میکنند، قرص و محکم حمایت میکنیم، اما ملّت باید بیدار باشد، بداند چه اتفاقى دارد مىافتد تا بعضى از تبلیغاتچىهاى مواجببگیر دشمن و بعضى از تبلیغاتچىهاى بىمزد و مواجب - از روى سادهلوحى – نتوانند افکار عمومى را گمراه کنند.”»این درحالیست که مسئولان بسیج دانشجویی و تشکل های فرهنگی بسیاری از دانشگاه های سراسر کشور از جمله دانشگاه های امام صادق(ع)، اصفهان، شراز و بوعلی همدان با ارسال نامه های جداگانه، از محمدجواد ظریف برای حضور در جمع دانشجویان و پاسخگویی به شبهات متعدد ایشان در قبال مذاکرات هسته ای، دعوت به عمل آوردند که گویا تاکنون وزارت خارجه دولت اعتدال به هیچ یک از این دعوتنامه ها پاسخ مثبت نداده است!