استاندارد دوگانه «گروسی» مدیر آژانس یا عروسک خیمه‌شب‌بازی؟!
حمله به نیروگاه «زاپوروژیا» در اوکراین، 7 ماه پس از هدف قرار دادن تأسیسات هسته‌ای ایران انجام شد؛ دو عملیات نظامی یکسان با واکنشی متفاوت از نهادهای ذی‌ربط که بحث استانداردهای دوگانه در نهاد بین‌المللی را یک بار دیگر به صدر اخبار کشاند.
۱۴ بمب سنگرشکن در 1 تیر 1404 به عمق تأسیسات اتمی فرود، نظنز و اصفهان نفوذ کرد؛ حمله‌ای هولناک و غیرقانونی که در حافظه تاریخ ثبت شد؛ اما رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در واکنشی حداقلی به برگزاری نشست فوق‌العاده شورای حکام اکتفا کرد و از تشکیل جلسه پیرامون این موضوع خبر داد.
گروسی همان روز (22 ژوئن 2025 ) در شبکه ایکس نوشت: «با توجه به وضعیت اضطراری در ایران، جلسه فوق‌العاده شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی را برای فردا تشکیل می‌دهم».
7 ماه پس از این حمله، زلنسکی دستور حمله به نیروگاه هسته‌ای «زاپوروژیا» را صادر کرد؛ نیروگاهی در اوکراین که از سال 2022 در دست روس‌ها
بود.
رافائل گروسی در واکنشی متفاوت، حمله به نیروگاه زاپوروژیا را به شدت محکوم کرد؛ صفحه رسمی آژانس بین‌المللی انرژی اتمی به نقل از مدیرکل این نهاد نوشت: «مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی این حملات مرگبار را به شدت محکوم می‌کند و می‌گوید که آن‌ها، حملات غیرقابل قبولی هستند که ارکان ضروری ایمنی هسته‌ای را نقض می‌کنند... همه این حملات به کارکنان نیروگاه هسته‌ای باید فوراً متوقف شوند».
ادبیات و واکنش متفاوت مدیرکل آژانس، حکایت از معیار و استاندارد دوگانه این نهاد بین‌المللی دارد؛ در مرام گروسی، واکنش آژانس بسته به جغرافیای وقوع حادثه و طرف‌های درگیر متفاوت می‌شود. به عبارت دیگر موضع‌گیری مدیرکل آژانس تابعی از جغرافیا و ملاحظات سیاسی است.
تداوم چنین رویکرد نانوشته‌ای که شائبه جانبداری سیاسی را تقویت می‌کند، نه‌تنها استقلال و بیطرفی آژانس را زیر سؤال می‌برد بلکه اعتبار این نهاد بین‌المللی را خدشه‌دار خواهد کرد.
با این وجود، رویکرد مدیرکل آژانس نسبت به موضوعی واحد در دو جغرافیای متفاوت، ابهام اصلی این ماجرا نیست؛ مسئله اصلی سازوکار یک نهاد بین‌المللی است که نسبت به چنین رویکرد دوگانه‌ای مسکوت مانده و مدیرکل خاطی آن کمافی‌السابق، بدون کوچک‌ترین تذکری به فعالیت خود ادامه
می‌دهد.
گروسی بیش از آنکه در جایگاه مدیرکل یک نهاد مستقل و بین‌المللی ایفای نقش کند، عروسک خیمه‌شب‌بازی و آلت دست سیاستمداران و قدرت‌های بزرگ است و ملاحظات سیاسی را مد نظر دارد؛ شاید راز ماندگاری او در قدرت همین مسئله باشد؛ با این نگاه، صیانت از استقلال با ماندگاری در قدرت معامله
می‌شود.