ورود مصر به جنگ عربستان شعار یا واقعیت؟!
سرویس خارجی-
شورای دفاع ملی مصر به ریاست السیسی دیروز با اعزام نیروی نظامی به عربستان در قالب «مأموریتی دفاعی» موافقت کرد؛ اقدامی که در ظاهر نشان از آمادگی قاهره دارد، اما با مخالفت‌های داخلی، هشدار صنعا و واقعیت‌های میدانی یمن روبه‌روست و احتمالا بیش از آن که عملیاتی و مؤثر باشد، شعاری سیاسی با هدف دریافت دلارهای سعودی باشد!
به اعتقاد کارشناسان روابط بین‌الملل، دخالت هر کشور در منازعات منطقه‌ای زمانی منطقی است که با منافع ملی بلندمدت، توان واقعی و هزینه‌های استراتژیک آن همخوانی داشته باشد. مصر به‌عنوان کشوری با موقعیت ژئوپلیتیک حساس، مشکلات امنیتی متعدد در مرزهای خود و وابستگی اقتصادی عمیق به ثبات دریای سرخ و کانال سوئز، نمی‌تواند بدون محاسبه دقیق وارد معادله‌ای شود که اساساً بر اساس منافع یک بازیگر منطقه‌ای دیگر طراحی شده است. تجربه تاریخی نیز نشان می‌دهد که کشاندن ارتش به چنین جنگ‌های فرسایشی، نه تنها توان دفاعی کشور را تضعیف می‌کند، بلکه آن را در معرض هزینه‌های سیاسی و اقتصادی سنگینی قرار می‌دهد که در نهایت به سود بازیگران خارجی تمام می‌شود و استقلال تصمیم‌گیری ملی را مخدوش می‌سازد.
دیروز اعلام شد پارلمان مصر جلسه فوق‌العاده‌ای برگزار می‌کند تا درخواست عبدالفتاح السیسی برای اعطای مجوز اقدامات نظامی به‌منظور «حمایت از عربستان و حفاظت از امنیت و ثبات این کشور» در مقابل یمن را بررسی کند. مصطفی بکری، نماینده پارلمان مصر، اعلام کرد که شورای دفاع ملی به ریاست السیسی با اعزام نیروهای نظامی به عربستان در قالب مأموریتی دفاعی موافقت کرده است. بر اساس ماده ۱۵۲ قانون اساسی مصر، اعزام نیروهای مسلح به مأموریت رزمی خارج از مرزها نیازمند نظر شورای دفاع ملی و موافقت دو سوم نمایندگان است و رأی‌گیری در جلسه‌ای محرمانه پیش‌بینی شده است. با این حال، این جلسه و موافقت شورای دفاع به معنای تصمیم خودکار برای اعزام نیرو نیست و تنها یکی از الزامات قانونی به شمار می‌رود.
مخالفت از درون
همزمان با این تحولات، انتشار ویدئوی سرلشکر «احمد وصفی»، فرمانده سابق ارتش مصر، بار دیگر بحث اعزام نیرو به کشورهای خلیج‌فارس را به کانون توجه آورد. سرلشکر «وصفی» با اشاره به «چالش‌های امنیتی جدی مصر در مرزهای شرقی، جنوبی و غربی»، اعزام و فرسایش نیروهای مسلح به خارج را بی‌معنا دانست و تأکید کرد که در شرایط درگیری مرزهای کشور، چنین اقدامی دستاوردی نخواهد داشت. وی با صراحت اعلام کرد که «مصر آن‌قدر ساده‌لوح نیست که ارتش خود را به جنگ‌های خارجی بکشاند، در حالی که تهدیدات داخلی و مرزی همچنان پابرجاست.» این اظهارات در شرایطی مطرح می‌شود که السیسی روز شنبه «آمادگی قاهره برای هر اقدامی در دفاع از عربستان» را اعلام و از پارلمان خواست جلسه اضطراری تشکیل دهد.
هشدار صنعا
از آن سو رئیس مجلس نمایندگان یمن در صنعا در نامه‌ای به همتای مصری خود نسبت به «هرگونه مشارکت مصر در تحرکات نظامی همسو با سیاست‌های عربستان» هشدار داد و آن را «تهدیدی برای امنیت ملی مصر» دانست. الراعی تأکید کرد که کشاندن مصر با تاریخ و هویت عربی‌اش به نبردی ناهمخوان با ارزش‌های این کشور، خطری جدی برای ثبات داخلی آن خواهد بود. وی یادآور شد که آل‌سعود بیش از دوازده سال جنگ و محاصره یمن را ادامه داده، از اجرای نقشه راه توافق شده خودداری کرده و با حمله به فرودگاه صنعا و ازسرگیری حملات هوایی، مرحله کاهش تنش را پایان داده است. این نامه از قاهره خواست با تکیه بر نقش تاریخی خود، از همراهی با ریاض خودداری کند.
ادامه جنایات سعودی
وزارت امور خارجه یمن اما ضمن محکوم کردن سکوت جامعه جهانی در برابر حملات رژیم سعودی اعلام کرد که این سکوت چراغ سبزی به ریاض برای ادامه جنایات می‌دهد. عربستان همچنان غیرنظامیان و اماکن غیرنظامی را هدف قرار می‌دهد و در آخرین مورد، روز شنبه، منازل مسکونی در شهرستان مقبنه استان تعز را در چند نوبت بمباران کرد که ۲۵ تن از جمله زنان و کودکان کشته و زخمی شدند. صنعا تأکید کرده است که عربستان همان رویکرد سال‌های گذشته را ادامه می‌دهد و جامعه جهانی با استانداردهای دوگانه، در این جنایات شریک می‌شود. این حملات بدون پاسخ و مجازات نخواهد ماند.
یحیی سریع، سخنگوی نیروهای مسلح یمن نیز اعلام کرد ائتلاف سعودی در ۲۴ ساعت گذشته ۵۳ حمله هوائی علیه صنعا و استان‌های تعز، اب، لحج، صعده و عمران انجام داده و مجموع حملات هوائی و موشکی از آغاز تشدید تنش به ۲۵۴۲ مورد رسیده است. رسانه‌های وابسته به انصارالله از دو حمله هوائی به شهرستان الخوخه در استان الحدیده خبر دادند و وزارت بهداشت یمن اعلام کرد گلوله‌باران توپخانه‌ای و تیراندازی تک‌تیراندازان وابسته به عربستان در استان تعز هفت تن از جمله سه کودک و یک زن را زخمی کرده است. عربستان از ۲۰۱۵ محاصره زمینی، هوائی و دریایی یمن را آغاز کرد و آمریکا نیز در مقاطعی به آن پیوست، اما نیروهای یمن با بازپس‌گیری المخا، کهبوب و جزایر استراتژیک، کنترل خود بر باب‌المندب را تقویت کرده‌اند.
پاسخ میدانی نیروهای یمن
نیروهای مسلح یمن تصاویر ساقط کردن یک بالگرد رزمی سعودی از نوع AH6i را بر فراز نجران با شلیک موشک زمین‌به‌هوای ساخت داخل منتشر کردند. سخنگوی ائتلاف سعودی ابتدا سقوط بالگرد شناسایی گارد ملی را به نقص فنی نسبت داد و کشته شدن دو افسر را تأیید کرد، اما یمن آن را آپاچی متعلق به دشمن سعودی اعلام کرد. یحیی سریع، سخنگوی نیروهای مسلح یمن، همچنین از سرنگونی یک پهپاد شناسایی مسلح نوع کاریال در آسمان استان حجه خبر داد و آن را چهارمین پهپاد از این مدل در تنش‌های اخیر دانست. از آغاز تشدید تجاوزات، ده‌ها پهپاد، یک جنگنده اف-۱۵ و یک تایفون نیز در حریم هوائی یمن ساقط شده‌اند.
فشارهای خارجی و محاسبات انتخاباتی
محمد الفرح، عضو دفتر سیاسی انصارالله، تأکید کرد یمن هرگز تسلیم فشارهای عربستان نخواهد شد و از حاکمیت و سرزمین خود چشم‌پوشی نمی‌کند. وی ریاض را متهم کرد که می‌خواهد یمنی‌ها سرزمین خود را تسلیم کنند و سیاست‌های حمایتی از رژیم صهیونیستی در جنگ غزه را تأیید نمایند. الفرح رابطه میان نتانیاهو و ترامپ را یادآور شد و گفت هر دو تلاش می‌کنند عربستان را در محاسبات سیاسی و انتخاباتی خود به خدمت بگیرند و به سوی عادی‌سازی با رژیم صهیونیستی سوق دهند. این فشارها با هدف کسب دستاوردهای انتخاباتی و تحمیل وابستگی بر یمن صورت می‌گیرد، اما صیانت از خاک و امتناع از سرسپردگی، خط قرمز ثابت یمن باقی مانده است.
انتشار نامه رهبر انقلابیون یمن به سنوار
رهبر انصارالله یمن در نامه‌ای به یحیی السنوار، رئیس فقید دفتر سیاسی حماس، یک ماه پیش از شهادت او، که به تازگی منتشر شده، عملیات طوفان الاقصی را اقدامی موفق توصیف کرده و بر تداوم حمایت یمن از فلسطین تأکید ورزیده بود. عبدالملک الحوثی نوشته بود که مسئله مقدسات اسلامی و آزادسازی فلسطین به همه مسلمانان مربوط می‌شود و یمن با تمام توان در این نبرد مقدس مشارکت خواهد کرد. وی از توسعه نیروی موشکی برای هدف قرار دادن مواضع دشمن در عمق سرزمین‌های اشغالی از جمله یافا و گسترش عملیات دریایی به اقیانوس هند و دریای مدیترانه سخن گفته و تأکید کرده بود که بیش از هفتصد حمله هوائی آمریکا نتوانست یمن را از موضع خود بازدارد.
شعار سیاسی یا واقعیت میدانی
اما در حالی که مصر برای دخالت در جنگ عربستان
-بخوانید برای دلارهای سعودی- مشغول رایزنی است، توافق سه‌جانبه سعودی، ترکیه و پاکستان که قرار بود پشتوانه‌ای امنیتی برای ریاض باشد، عملاً کاری از پیش نبرد و نشان داد «اتحادهای کاغذی در برابر اراده میدانی» یمن بی‌اثر است. اکنون نیز بعید به نظر می‌رسد مصری‌ها در عمل آبی برای گاو شیرده منطقه گرم کنند؛ چرا که قاهره خود با مشکلات مرزی متعدد روبه‌روست و سابقه دخالت‌های پرهزینه گذشته را به یاد دارد. آن‌چه در میدان جریان دارد، نه شعارهای دفاعی ریاض و حامیان آمریکایی‌اش، بلکه ادامه حملات هوائی علیه غیرنظامیان یمن و پاسخ‌های دقیق نیروهای مسلح این کشور است که بار دیگر نشان می‌دهد معادله قدرت در منطقه دیگر به سود ائتلاف‌های فرسوده سعودی رقم نمی‌خورد.