نشریه آتلانتیک: یمن رؤیاهای بن‌سلمان را به باد داد
سرویس خارجی-
پس از حملات دقیق و کوبنده نیروهای مسلح یمن به دفتر مرکزی آرامکو در ظهران، پالایشگاه‌های ریاض و فرودگاه‌های اصلی این کشور که حریم هوائی عربستان را عملاً فلج و ترافیک هوائی را متوقف کرد، ریاض بار دیگر درخواست آتش‌بس کرد؛ اما صنعا همه پیشنهادهای موقت را رد و بر لغو کامل محاصره تأکید نمود. نشریه آمریکایی آتلانتیک نیز نوشت که این حملات، رؤیاهای اقتصادی بن‌سلمان را با تهدید جدی روبه‌رو کرده است.
به نظر می‌رسد قدرت فزاینده نیروهای یمنی ریشه در درک عمیق جنگ نامتقارن و تبدیل محدودیت‌های ساختاری به مزیت عملیاتی دارد. در این جنگ تولید بومی و کم‌هزینه پهپادها، موشک‌های کروز ارتفاع پایین و بالستیک‌های میان‌برد با قابلیت اشباع پدافند، در برابر سامانه‌های گران‌قیمت و وابسته به پشتیبانی خارجی طرف مقابل قرار گرفته و معادله بازدارندگی را وارونه کرده است. این نیروها با اتکا به تحرک بالای سکوهای پرتاب، پراکندگی جغرافیایی و پنهان‌سازی تأسیسات در مناطق صعب‌العبور، آسیب‌پذیری دشمن را در دفاع نقطه‌ای آشکار ساخته‌اند و با حفظ ابتکار عمل در انتخاب زمان و هدف، هزینه‌های نظامی و اقتصادی طرف متجاوز را به سطحی رسانده‌اند که تداوم درگیری را برای او پرهزینه‌تر از مصالحه کرده است.
التماس ریاض برای آتش‌بس
منابع آگاه یمنی از درخواست‌های مکرر رژیم سعودی برای آتش‌بس خبر داده‌اند و اعلام کرده‌اند که صنعا همه آن‌ها را رد کرده است. پس از حملات کوبنده نیروهای مسلح یمن که دفتر مرکزی آرامکو در ظهران، پالایشگاه‌های ریاض و فرودگاه بین‌المللی ملک فهد در دمام را هدف قرار داد، ریاض بار دیگر خواستار کاهش تنش نظامی شد. روزنامه الاخبار به نقل از این منابع نوشت که صنعا این درخواست را تلاشی برای تجدید قوا و آماده‌سازی برای دور جدیدی از درگیری تفسیر می‌کند و هرگز آن را نخواهد پذیرفت. یمنی‌ها بر شروط قطعی خود از جمله لغو کامل محاصره تأکید دارند و عربستان را طرف اصلی تجاوز می‌دانند، نه میانجی.
عربستان پیش از برگزاری کنگره جهانی انرژی در ریاض، درخواست آتش‌بس پنج‌روزه و یک‌ماهه را از طریق عمان و تلاش‌هایی با چین و پاکستان مطرح کرد، اما صنعا آن را رد کرد. محمد البخیتی، عضو ارشد دفتر سیاسی انصارالله، تأکید کرد که هرگونه آتش‌بس موقت و جزئی پذیرفته نمی‌شود و ریاض باید به‌عنوان متجاوز عمل کند، نه میانجی. منابع نزدیک به دولت صنعا خواسته‌های اصلی را لغو محاصره فرودگاه‌ها و بنادر، پرداخت حقوق کارمندان از محل فروش نفت و اجرای مفاد بشردوستانه نقشه راه سازمان ملل برشمردند.
رؤیاهای اقتصادی بن‌سلمان زیر آتش
نشریه آمریکایی آتلانتیک در گزارشی به قلم رابرت اف. وورث
نوشت که افزایش توان نظامی انصارالله برنامه‌های بن سلمان برای تبدیل عربستان به قطب گردشگری، فناوری و سرمایه‌گذاری را با تهدیدی جدی روبه‌رو کرده است. حمله به فرودگاه ریاض که به کشته شدن ۱۳ نفر و زخمی شدن صدها نفر انجامید، نشان داد تهدید دیگر به مرزها محدود نیست و می‌تواند پایتخت و زیرساخت‌های حیاتی را هدف قرار دهد. ریاض اکنون میان جنگی پرهزینه و توافقی دشوار گیر افتاده است.
شکست سامانه‌های دفاعی و اختلال گسترده
عملیات‌های سنگین نیروهای صنعا با موشک‌های بالستیک، کروز و پهپادها علیه فرودگاه‌های ملک خالد در ریاض، ملک عبدالعزیز در جده، ملک فهد در دمام، ابها، جیزان، نجران و بقیق، فشار نظامی و اقتصادی بر ریاض را تشدید کرده است. یمنی‌ها تنها در یک هفته حریم هوائی عربستان را عملاً بستند و ترافیک هوائی را متوقف کردند؛ بسیاری از خطوط هوائی بین‌المللی پروازهای خود را تعلیق کردند. وال‌استریت ژورنال خسارت بیمه‌ای شش هواپیمای آسیب‌دیده در ریاض را حدود ۳۷۵ میلیون دلار برآورد کرد که یک فروند به‌طور کامل از رده خارج شده است.
چتر حمایتی آمریکا، پاشنه آشیل عربستان
بلومبرگ هشدار داد که وابستگی طولانی‌مدت ریاض به چتر امنیتی آمریکا به نقطه ضعف ساختاری ارتش این کشور بدل شده است. با وجود بودجه دفاعی ۶۴ تا ۹۶ میلیارد دلاری، صدها جنگنده اف-۱۵ و سامانه‌های پاتریوت مجهز به موشک‌های PAC3، عربستان همچنان در برابر حملات آسیب‌پذیر است. سامانه‌های پاتریوت پوشش ۳۶۰ درجه‌ای ندارند و گستردگی جغرافیایی بیش از ۲.۱ میلیون کیلومتر مربعی کشور ایجاد شبکه دفاعی یکپارچه را دشوار کرده است. جنگنده‌های سعودی همچنان برای شناسایی اهداف به اطلاعات آمریکا وابسته هستند و «نفرین چتر حمایتی» مانع توسعه مستقل توانمندی‌های نظامی شده است.
فرسایش ذخایر دفاعی و محدودیت گزینه‌ها
یمنی‌ها با ترکیب پهپادهای ارزان، موشک‌های کروز با پرواز ارتفاع پایین و موشک‌های بالستیک با برد تا ۱۲۰۰ کیلومتر، ذخایر موشک‌های رهگیر میلیون دلاری عربستان را تحت فشار قرار داده‌اند. حتی اگر ۹۰ درصد پرتابه‌ها رهگیری شوند، حجم بالای شلیک‌ها خسارت ایجاد می‌کند. تجربه یک دهه بمباران هوائی و حتی کارزار بیش از هزار حمله آمریکا نشان داده که حملات هوائی به‌تنهائی کافی نیست. عربستان نیروی زمینی متناسب ندارد و نیروهای محلی مورد حمایتش دچار چنددستگی هستند. کشورهای منطقه نیز تمایلی به ورود به جنگ زمینی گسترده در یمن نشان نداده‌اند.
تداوم ضربات و سرنگونی تجهیزات متجاوز
نیروهای مسلح یمن در روزهای اخیر پایگاه‌های نظامی و تأسیسات نفتی در نجران و جازان را هدف قرار دادند، هشدارها در ینبع و جازان فعال شد و یک جنگنده تایفون سعودی در آسمان صعده و یک پهپاد وینگ لونگ-۲ در مأرب سرنگون شد. یحیی سریع اعلام کرد ائتلاف سعودی از آغاز تشدید تنش بیش از ۲۳۲۳ حمله هوائی و موشکی انجام داده است. همزمان مقر مزدوردان در کاخ معاشیق در عدن با چند موشک بالستیک هدف قرار گرفت. منابع نظامی یمنی به سهامداران آرامکو توصیه کردند سهام خود را بفروشند تا از ضررهای آینده جلوگیری کنند.
سلاح‌های هوشمند هنوز وارد میدان نشده‌اند
محمد الفرح، عضو ارشد انصارالله، تأکید کرد ارزیابی‌های اشتباه عربستان درباره توان یمن یکی از عوامل اصلی شکست ریاض است و افزود: «باور کنید شما تاکنون چیز زیادی ندیده‌اید؛ سلاح‌های هوشمند و تأثیرگذار هنوز وارد میدان نشده است.» او خاطرنشان کرد که متجاوزان پس از ۱۲ سال همچنان اسیر محاسبات غلط ابتدای جنگ هستند که گمان می‌کردند یک هفته برای تسلط بر یمن کافی است. حزام الاسد نیز نوشت ناله و شیون دشمن سودی ندارد و باید به حقوق مشروع ملت یمن تن دهد.
بهای انسانی محاصره و چشم‌انداز معادله جدید
سخنگوی وزارت بهداشت یمن اعلام کرد نظام سعودی ۱۳۹ بیمارستان را ویران کرده، بیش از ۱۹۰ آمبولانس را نابود کرده و با تعطیلی ده‌ساله فرودگاه صنعا کمبود بیش از ۱۶۰۰ قلم دارو ایجاد کرده است. بیش از ۱۰ میلیون کودک دچار سوءتغذیه شده‌اند و آمار قربانیان غیرنظامی به صدها هزار نفر رسیده است. در پایان باید گفت که مسلم است که صنعا که 12 سال تجاوز رژیم سعودی را تجربه کرده است در را به روی راه‌حل سیاسی نبسته و نمی‌بندد، مشروط بر توقف کامل و دائمی تجاوز و رفع محاصره. پایان جنگ بیش از آن‌که به نفع یمن باشد، به نفع عربستان است که موازنه قدرت علیه آن تغییر کرده و رؤیاهای اقتصادی بن‌سلمان زیر سایه موشک‌ها قرار گرفته است.