یمن: اگر آمریکا مداخله کند همه پایگاه‌هایش را هدف قرار می‌دهیم
سرويس خارجي-
یمن دیروز هشدار داد در صورت مداخله آمریکا، همه پایگاه‌ها و منافع واشنگتن در منطقه هدف قرار خواهد گرفت. یمن همزمان فرمان تخلیه تمام فرودگاه‌ها و تاسیسات نفتی عربستان را صادر کرد.
در پهنه شبه‌جزیره عربستان، جنگ اخیر به آزمونی تمام‌عیار برای سنجش پایداری ساختاری سعودی و عمق وابستگی آن به حمایت‌های خارجی تبدیل شده است. از منظر نظامی، آن‌چه امروز در خطوط تماس و آسمان این منطقه جریان دارد، نشان‌دهنده جابه‌جایی تدریجی توازن بازدارندگی است. حالا بازیگرانی با منابع محدود اما دکترین دفاعی انعطاف‌پذیر، توانسته‌اند هزینه‌های سنگینی بر رقیبی با زرادخانه پیشرفته و بودجه نظامی عظیم تحمیل کنند. این وضعیت، نه تنها معادلات امنیتی خلیج‌فارس و دریای سرخ را بازتعریف می‌کند، بلکه پرسش‌های بنیادینی درباره کارآمدی ائتلاف‌های سنتی و آینده پروژه‌های بلندپروازانه توسعه در سایه ناامنی مداوم مطرح ساخته است.
رؤیاهای بر باد رفته بن‌سلمان
در همین رابطه روزنامه نیویورک‌تایمز در گزارشی خواندنی به بن‌بست عمیق محمد بن‌سلمان، ولی‌عهد سودایی سعودی، در جنگ یمن اشاره کرده و نوشته است که ولی‌عهد سعودی پس از بیش از یک دهه تجاوز، با گزینه‌های بسیار محدودی روبه‌روست. فشارهای فزاینده برای متوقف کردن حملات موشکی و پهپادی یمنی‌ها، رؤیاهای بلندپروازانه او برای تبدیل عربستان به مرکز جهانی کار و گردشگری را هدف قرار داده است. تحلیلگران تأکید می‌کنند یمنی‌ها قدرت بیشتری یافته‌اند و درگیری نظامی یا راهکار سیاسی ساده، دیگر پاسخگو نیست؛ زیرا سقف خواسته‌های صنعا بالا رفته است.
هشدار به آمریکا
از آن سو پس از آنکه ترامپ اعلام کرد شاید به کمک سعودی بیاید، محمد البخیتی، عضو ارشد انصارالله، هشدار داد: «اگر آمریکا در تجاوز به یمن مشارکت کند، ما در تصمیم‌گیری برای پاسخ دادن درنگ نخواهیم کرد؛ بلکه پاسخی سریع و دردناک خواهیم داد که آمریکا و تمام منافع آن در منطقه را، در هر جایی که دست ما به آن برسد، هدف قرار خواهد داد.» او همچنین تأکید کرد که این پاسخ «فوری» خواهد بود و نیازی به بررسی و تأمل طولانی نیست.
حالا پس از این نقل قول برگردیم به مطلب نیویورک‌تایمز که پیش از این آمد؛ نیویورک‌تایمز نتیجه گرفته است که ادامه این وضعیت، رؤیاهای بن‌سلمان را نابود کرده و سرمایه‌گذاران را فراری می‌دهد. سعودی‌ها برای پایان دادن به بحران باید به دنبال پایان جنگ آمریکا علیه ایران باشند، اما واقعیت میدان نشان می‌دهد قدرت یمنی‌ها پس از سال‌ها مقاومت افزایش یافته و رژیم سعودی و حامیانش، از جمله واشنگتن، در بن‌بستی عمیق گرفتار شده‌اند. باری، در این وضعیت اگر آمریکا این بن‌بست خود را درک نکند و هشدارهای یمنی‌ها، از سنخ همین هشدار البخیتی، را جدی نگیرند، گرفتار چرخه وحشتناک دیگری نیز خواهند شد.
ضربات دقیق به قلب پایتخت
نیروهای مسلح یمن در روزهای اخیر سه حمله سنگین به فرودگاه بین‌المللی ملک‌خالد ریاض انجام دادند که تلفات قابل‌توجهی بر جای گذاشت. شامگاه سه‌شنبه نیز یک عملیات موفق، فرودگاه ریاض با موشک بالستیک و پایگاه هوائی خمیس‌مشیط با پهپاد هدف قرار گرفت؛ موشک و پهپاد با دقت به اهداف اصابت کردند. همزمان گزارش‌هایی از انفجار در ریاض، حمله به فرودگاه ملک‌فهد دمام و شنیده‌شدن صدای انفجار در خمیس‌مشیط منتشر شد. این ضربات، حاشیه مانور بن‌سلمان را تنگ‌تر کرده و نشان داد سامانه‌های دفاعی گران‌قیمت سعودی در برابر سلاح‌های نسبتاً ارزان یمنی ناکارآمد هستند.
فرودگاه‌های ناامن و هشدار جهانی
مقامات سعودی تعطیلی فرودگاه بین‌المللی ریاض را تا روز شنبه تمدید کردند و شرکت‌های هواپیمایی پروازها را لغو نمودند. نیروهای مسلح یمن بار دیگر به تمامی شرکت‌های هواپیمایی، کارشناسان و مسافران جهان هشدار دادند که فرودگاه‌های عربستان امن نیستند و تنها حریم هوائی مکه و مدینه مستثنی است. سفارت آمریکا در ریاض اعلام کرد شماری از شهروندان آمریکایی به دلیل فیلم‌برداری از حملات بازداشت شده‌اند و دستورالعمل‌های سخت‌گیرانه مسافرتی صادر کرد. کره‌جنوبی، استرالیا، نیوزیلند و ژاپن نیز از اتباع خود خواستند فوراً عربستان را ترک کنند یا از فرودگاه‌های اصلی و استان‌های جنوبی اجتناب ورزند. همچنین وزارت خارجه یمن در بیانیه‌ای نوشت: «در صورت ضرورت انجام پروازهای فوری بشردوستانه، همه شرکت‌ها باید با مرکز عملیات انسانی یمن تماس بگیرند و با آن هماهنگ کنند.»
خاموشی سامانه‌های هشدار عربستان
در این میان، به گزارش رویترز، دولت عربستان سعودی چند روز پیش از وقوع سلسله حملات مرگبار به فرودگاه ریاض که دست‌کم ۱۸ کشته و بیش از ۳۰۰ زخمی بر جای گذاشت، صدور هشدارهای عمومی حملات نظامی را متوقف کرده بود. تحلیلگران معتقدند این اقدام با هدف ارائه تصویری از آرامش و عادی‌سازی شرایط در جنگ با یمن صورت گرفته است.
هزینه‌های سنگین زیرساخت‌ها
گریگوری گوس، تحلیلگر امور عربستان در پژوهشکده واشنگتن، تأکید کرده است که سعودی‌ها ضربات سنگینی در بخش زیرساخت‌ها متحمل شده‌اند، در حالی که یمنی‌ها چیز زیادی از دست نمی‌دهند. این وضعیت هر سرمایه‌گذاری را از ورود به عربستان منصرف می‌کند. پژوهش‌های انجام‌‌شده توسط رژیم اسرائیل نیز به کمبود پرسنل ماهر، چندپارگی سازمانی، ادغام ضعیف شاخه‌های نظامی و اتکای شدید به حمایت خارجی اشاره دارند. معاملات تسلیحاتی بیشتر برای پرستیژ سیاسی است تا کارایی عملیاتی؛ مقابله با موشک‌ها و پهپادهای یمنی هزینه‌ها را بالا برده و سامانه‌های دفاعی را تحت فشار قرار داده است.
روزنامه لبنانی الاخبار نیز نوشت رژیم آپارتاید اسرائیل قصد دارد از آسیب‌پذیری نظامی و اقتصادی عربستان در جنگ یمن برای سوق دادن ریاض به همکاری امنیتی و عادی‌سازی روابط بهره‌برداری کند. با این حال، هزینه این امر برای عربستان و ناتوانی اسرائیل در ارائه کمک قاطع، احتمال موفقیت را محدود می‌کند.
شهدای یمنی
وزارت بهداشت یمن اعلام کرد از سوم سپتامبر گذشته تاکنون در پی حملات سعودی ۳۸۵ نفر شهید و زخمی شده‌اند. حمله به یک مدرسه دخترانه و مرکز درمانی در منطقه قحاف استان تعز، پنج شهید و ۱۵ زخمی بر جای گذاشت. سخنگوی نیروهای مسلح یمن نیز اعلام کرد متجاوزان سعودی طی ۲۴ ساعت ۱۱۹ حمله هوائی و موشکی انجام داده‌اند و مجموع حملات از آغاز تشدید درگیری‌ها به ۲۱۷۷ مورد رسیده است. مناطق غیرنظامی در صنعا، الجوف، تعز، صعده، مأرب، لحج، البیضاء و إب هدف قرار گرفته و زنان و کودکان قربانی شده‌اند. جنگنده‌های سعودی، همچنین، در دور جدید حملات، شبکه ارتباطی استان صعده را هدف قرار دادند و منطقه مران و شبکه مرزی غمر را بمباران کردند. حملات هوائی با جنگنده‌های اف-۱۵ و تایفون از پایگاه‌های خمیس‌مشیط و طائف و حملات موشکی از نجران و جیزان انجام شده است. در مقابل، یمن با عملیات دقیق، پایگاه‌های هوائی و فرودگاه‌های حیاتی را هدف گرفته و آژیر هشدار را در جنوب عربستان به صدا درآورده است. این تبادل، ناتوانی سعودی در محافظت از قلمرو خود را آشکار کرده است.
شکاف عمیق با ابوظبی
در سایه تعمیق اختلافات عربستان و امارات، ابوظبی که هنوز از اخراج از جنوب یمن خشمگین است، پیش‌شرط‌های سختگیرانه‌ای برای ورود به جنگ تعیین کرده: بازپس‌گیری مدیریت جنوب و حفظ سهم خود. ریاض شورای انتقالی جنوبی را به خیانت متهم می‌کند و نگران تضعیف برگه‌های باقی‌مانده در معادله یمن است. امارات نیز توانایی درگیر شدن مستقیم را ندارد و پیامدهای جنگ اخیر را هنوز تجربه می‌کند. حتی فعالان و سیاستمداران جنوب یمن، خوشحالی خود را از شکست‌های ریاض در مدیریت عملیات نظامی و حفظ تأسیسات حیاتی خود پنهان نمی‌کنند. ناظران معتقدند تنها ورود آمریکا در قالب طرحی جامع می‌تواند ابوظبی را وادار به مشارکت کند، وضعیتی که در ۲۰۲۱ نیز رخ داد.