اقتصاد جهان زیر فشار جنگ علیه ایران
سرویس خارجی-
در آستانه برگزاری نشست سالانه صندوق بین‌المللی پول و بانک جهانی در بانکوک، رویترز اعلام کرد اقتصاد جهانی زیر فشار جنگ علیه ایران قرار دارد.
جنگ آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران فراتر از تاثیرات سیاسی، نظامی و امنیتی تاثیر بسیار شدیدی بر اقتصاد جهانی داشته است. اقتصاد جهانی با مجموعه‌ای از شوک‌های مرتبط در حوزه انرژی، تجارت بین‌المللی، تورم و امنیت غذایی مواجه است. اهمیت این جنگ برای اقتصاد جهان، بیش از هر چیز، از موقعیت جغرافیایی ایران و نقش بی‌بدیل تنگه هرمز در انتقال نفت و گاز ناشی می‌شود. قفل ایران بر تنگة هرمز چنان تاثیرات راهبردی بر امنیت انرژی در مناطق مختلف جهان از جمله در خود آمریکا و اروپا گذاشته است که بسیاری بر این باورند که اگر ترامپ و جمهوری‌خواهان انتخابات میان دوره‌ای آبان ماه را ببازند به دلیل تاثیر جنگ بر افزایش شدید قیمت بنزین و گازوئیل در آمریکا خواهد بود.
برای ارزیابی تاثیر بسته ماندن تنگة هرمز به بازار انرژی جهان کافی است بدانیم، افزایش قیمت انرژی تنها به مصرف‌کنندگان بنزین و گازوئیل محدود نمی‌شود. صنایع پتروشیمی، حمل‌ونقل هوائی و دریایی، تولید کود شیمیایی، صنایع فلزی و بخش بزرگی از فعالیت‌های صنعتی به انرژی ارزان و قابل‌دسترس وابسته‌اند. افزایش هزینه انرژی، هزینه تولید را بالا می‌برد و بنگاه‌ها را ناگزیر می‌کند میان کاهش حاشیه سود، افزایش قیمت محصولات یا کاهش تولید یکی را انتخاب کنند. این فرآیند به دلیل درهم تنیدگی اقتصاد جهانی می‌تواند به‌تدریج از بازار انرژی به سایر بخش‌های اقتصاد جهانی سرایت کند. صندوق بین‌المللی پول افزایش تورم و تشدید شرایط مالی را از پیامدهای جنگ دانسته و هشدار داده است که اقتصادهای نوظهور و کشورهای درحال‌توسعه آسیب‌پذیری بیشتری خواهند داشت. سازوکار این بحران روشن است: افزایش قیمت نفت و گاز، هزینه حمل‌ونقل و تولید را بالا می‌برد و به افزایش قیمت کالاهای مصرفی منجر می‌شود. در چنین شرایطی، بانک‌های مرکزی ممکن است برای مهار تورم، نرخ بهره را بالا نگه دارند؛ اقدامی که تأمین مالی بنگاه‌ها، سرمایه‌گذاری و مصرف خانوارها را محدود می‌کند. پیامدهای جنگ به بازار انرژی محدود نمانده است. افزایش قیمت گاز و اختلال در تجارت دریایی، تولید و انتقال کودهای شیمیایی را نیز تحت تأثیر قرار داده است. بانک جهانی در‌آوریل ۲۰۲۶ (فروردین 1405) پیش‌بینی کرد که قیمت کودهای شیمیایی در این سال ۳۱ درصد افزایش یابد. افزایش هزینه کود می‌تواند درآمد کشاورزان را کاهش دهد، تولید محصولات غذایی را تحت فشار قرار دهد و در نهایت قیمت مواد غذایی را بالا ببرد. هفته گذشته اعلام شد در صورت تداوم بسته ماندن تنگة هرمز ممکن است قیمت غلات جهانی بیش از 80 درصد افزایش پیدا کند.کارشناسان بر این باور هستند که هرچه اختلال در تنگه هرمز طولانی‌تر شود، احتمال تبدیل شوک انرژی به بحرانی فراگیر در اقتصاد جهانی بیشتر خواهد شد.
گزارش رویترز
خبرگزاری رویترز هم در آستانه برگزاری نشست صندوق بین‌المللی پول و بانک جهانی که امروز در بانکوک آغاز به کار می‌کند نوشته است: حمله آمریکا و اسرائیل به ایران یکی از دستور کارها و موضوع گفت‌وگوهای حاشیه‌ای این نشست خواهد بود؛ نشستی که برای اولین بار در سه سال گذشته در خارج از آمریکا، برگزار می‌شود. این رسانه انگلیسی به عدم حضور «اسکات بسنت» وزیر خزانه‌داری آمریکا در این نشست مهم اشاره و افزود: عدم حضور وی ممکن است، همتایان او را در بحبوحه تنش‌های فزاینده ناشی از جنگ علیه ایران، بحران اوکراین و اقدام آمریکا در تحریم دادگاه کیفری بین‌المللی، ناامید و سرخورده کند. به نوشته رویترز «آجای بانگا رئیس بانک جهانی درباره مسدودی تنگه هرمز، اظهار داشت که فشار بر روی کشورها رو به افزایش است؛ به‌طوری که بهای گازوئیل،کودهای شیمیایی و پدیده‌های اقلیمی همگی به طور همزمان، در حال ضربه زدن هستند. به نوشته رویترز کشورهای گروه هفت (G7) تحت فشار دونالد ترامپ رئیس‌جمهوری آمریکا، توافق کرده‌اند که ۱۰۰ میلیون بشکه گازوئیل و نفت خام را از ذخایر اضطراری آزاد کنند؛ چرا که ترامپ به شدت مایل است پیش از انتخابات ماه نوامبر(آبان)، شاهد کاهش قیمت بنزین باشد. همچنین، مدیران این صنعت می‌گویند که میزان نفت در انبارها رو به کاهش است و همین امر عامل آسیب‌پذیری بازار و تشدید فشار بر قیمت‌ها، خواهد بود.رویترز در ادامه گزارش خود نوشته است، «کریستالینا جورجیوا» رئیس صندوق بین‌المللی پول، پیش از آغاز این نشست‌ها، هشدار داد که «زمستان در راه است.»
در همین حال به گزارش رویترز صندوق بین‌المللی پول هشدار داده است افزایش بهای مواد غذایی و انرژی به محرک اصلی بحران‌های رو به رشد تبدیل شده است؛ امری که با تداوم انتظارات تورمی، علاوه‌بر تشدید فقر، ثبات اقتصادی را نیز به مخاطره می‌اندازد.صندوق بین‌المللی پول با بیان اینکه بدهی عمومی جهان به بالاترین سطح خود از زمان جنگ جهانی دوم رسیده است، هشدار داد که پیش‌بینی می‌شود که این رقم تا قبل از سال ۲۰۳۰ میلادی از مرز ۱۰۰ درصد تولید ناخالص داخلی (GDP) کل جهان فراتر رود.
هشدار سازمان ملل
سازمان ملل هم با اشاره به جنگ ایران هشدار داد کشورهای در حال توسعه با سه شوک ناشی از بحران انرژی، پدیده «ال نینو» و هزینه‌های استقراض مواجه‌اند؛ بحران‌هایی که می‌تواند فقر در جهان را افزایش دهد. به نوشته گاردین «الکساندر دی کرو»، رئیس برنامه توسعه سازمان ملل متحد (UNDP) به عنوان بازوی توسعه‌ای این سازمان، خواستار اقدامات فوری برای رفع این سه بحران شد که ممکن است «ده‌ها و حتی صدها میلیون نفر را دچار فقر کند». برنامه توسعه سازمان ملل متحد قبل از این نشست‌ها، گزارشی را تحت عنوان «فرصتی برای جبران باقی نمانده است» منتشر کرد که در آن به تشریح آنچه که این نهاد «بحران‌های پیچیده انرژی، آب و هوائی و بدهی‌ها» توصیف کرده، پرداخت. به گزارش ایرنا به نقل از گاردین در این گزارش آمده: از زمان آغاز جنگ ایران، اقدامات اضطراری دولتی، از ۱۳۰ میلیون نفر از فقیرترین افراد جهان را در مقابل تاثیر کامل افزایش قیمت‌ها محافظت می‌کرد. اما بسیاری از این افراد اکنون در معرض خطر قرار دارند زیرا دولت‌ها از منابعی که برای حفاظت از جمعیت‌شان در مقابل افزایش هزینه‌ها هست، تهی شده‌اند.
40 کشور خواهان دریافت کمک اضطراری
رئیس بانک جهانی هم با اشاره به پیامدهای ناشی از جنگ آمریکا علیه ایران برای جهان، اعلام کرد که این نهاد با ۳۰ تا ۴۰ کشور درباره ارائه کمک‌های احتمالی برای مقابله با شوک‌های انرژی و افزایش قیمت‌ها در پی این جنگ در حال گفت‌وگو است.
به گزارش ایرنابه نقل از رویترز، به ادعای «آجای بانگا»، اقتصاد جهانی تاکنون تاب‌آوری نسبتا خوبی داشته اما بخشی از این تاب‌آوری ناشی از سرمایه‌گذاری‌های گسترده در حوزه هوش مصنوعی و تعدیل عرضه و تقاضا در بازار نفت بوده است. با این حال، پس از آغاز جنگ علیه ایران، تعدادی از کشورها برای دریافت نخستین بسته ۲۵ میلیارد دلاری کمک‌های اضطراری که بانک جهانی ارائه کرده بود، درخواست دادند. بانگا درباره احتمال افزایش تقاضا برای کمک‌های مالی گفت: فشارها همچنان وجود دارد و به همین دلیل تصور می‌کنم که ممکن است طی ماه‌های آینده، کشورهای بیشتری برای دریافت بخشی از منابع اولیه در حدود ۵۰ تا ۶۰ میلیارد دلار به ما مراجعه کنند.وی در توضیح این ارقام به بسته‌ای اشاره کرد که شامل ۲۵ میلیارد
دلار کمک اولیه و ۳۵ میلیارد دلار منابع اضافی است.بانگا اضافه کرد: خواهیم دید چه اتفاقی می‌فتد، ولی ما آماده‌ایم و این موضوع را پیگیری می‌کنیم. با تعدادی از این کشورها در حال گفت‌وگو هستیم؛ در واقع، حدود ۳۰ تا ۴۰ کشور در حال مذاکره با ما هستند.