آرایش جنگ اقتصادی آمریکا و تصمیمات لاکچری بانک مرکزی
درحالی که ترامپ جنگ نظامی و عملیات «طرد اقتصادی» موسوم به
«D day» را در همآمیخته و دولت با کمبود منابع ارزی روبهروست؛ بانک مرکزی اعلام کرد که هر فرد بالای 18 سال میتواند با کد ملی خود تا سقف 10 هزار دلار ارز دریافت کند؛ تصمیمی لاکچری که با عبارت «ارز کم داریم» همخوانی ندارد.
«اسکات بسنت»، وزیر خزانهداری آمریکا روز دوشنبه 2 شهریور 1405 در یک کنفرانس خبری از عملیات طرد اقتصادی و افزایش تحریم علیه ایران خبر داد و گفت: «ایالات متحده در حال راهاندازی یک حمله اقتصادی علیه ارتباطات مالی ایران در سراسر جهان است».
4 روز پس از کنفرانس خبری بسنت، رئیسجمهور با حضور در رسانه ملی گفت: «پول نداریم، درآمد نداریم، ارز کم داریم و قیمت دلار میتواند خیلی بالاتر از این هم برود».
اظهارنظر تأمل برانگیز رئیسجمهور مبنی بر کمبود ارز و عدم بازگشت ارز حاصل از صادرات، باید به یک آرایش «جنگ اقتصادی» علیه اقدامات آمریکا منجر میشد؛ اما بانک مرکزی طی یک تصمیم اعجابانگیز و لاکچری اعلام کرد: «هر فرد بالای 18 سال میتواند با کد ملی خود تا سقف 10 هزار دلار ارز دریافت کند».
روزنامه زنجیرهای «ابتکار» در سرمقالهای با تیتر «ارزپاشی تا کجا جواب میدهد؟» در واکنش به اقدام بانک مرکزی نوشت: «در این شرایط، ارزپاشی میتواند مانند خاموش کردن آتش با آب باشد؛ اگر منبع تولید آتش همچنان روشن باشد، آب فقط شعله را برای مدتی پایین میآورد... بانک مرکزی در مقابل ارز فروختهشده، ریال دریافت میکند؛ اما سرنوشت این ریال چیست؟ ارزپاشی میتواند زمان بخرد، اما اگر همزمان اصلاحات پولی، بودجهای، تجاری و ارزی انجام نشود، ممکن است فقط ذخایر ارزی کشور را کاهش دهد بدون آنکه ریشه بحران را از بین ببرد».
روزنامه «جمهوری اسلامی» نیز ذیل تیتر «ابهامات فروش دلار» با طرح پرسشی نسبت به تصمیم بانک مرکزی موضع گرفت.
این روزنامه با طرح پرسشی نوشت: «چرا در شرايطي که راههاي ورود دلار به کشور مسدود است، دلارهاي موجود به حراج گذاشته ميشوند؟».
جمهوری اسلامی در ادامه این متن اشاره کرد: «چه کساني اين دلارها را ميخرند؟ افراد قشر متوسط و ضعيف که حتي براي تأمين هزينههاي روزانه معيشت خود با توجه به گرانيهاي روزافزون دچار مشکل هستند و روشن است که حتي در عالم خيال هم به سراغ خريد دلار نميروند. بنابراين، فروش دلار به نفع قشر متمکن جامعه است».
در مقابل روزنامه ابتکار و جمهوری اسلامی که به نقد عملکرد بانک مرکزی پرداختند؛ روزنامه «اعتماد» با تیتر «شفافیت ارزی» و خبرگزاری «ایرنا» با تیتر «پاس گل به وزارت خزانهداری آمریکا یا فریاد مردم؟» از اقدام همتی دفاع کردند؛ با این حال نقاط کور طرح به حدی بود که عبدالناصر همتی، رئیس کل بانک مرکزی شامگاه 14 مهر 1405 برای پاسخ به ابهامات و نقدهای موجود در گفتوگوی ویژه خبری حاضر شد.
همتی در این برنامه گفت: «مردم مطمئن باشند که دستمان از ارز پر است و تا زمانیکه بازار به ثبات برسد، در بازار مداخله میکنیم».
وی ادامه داد: «در کنار اقداماتی که برای کنترل تورم انجام میدهیم، سایر حوزههای اقتصادی نیز باید ساماندهی شوند. کنترل تورم در صدر اهداف بانک مرکزی قرار دارد، اما در کنار آن موضوعاتی مانند تأمین نیازهای اساسی و مدیریت بازار ارز نیز از اولویتهای جدی بانک مرکزی است».
در میانه جنگ ترکیبی که عملیات طرد اقتصادی موسوم به «D-Day» بخشی از آن محسوب میشود؛ مسئله فقط قیمت دلار نیست، موضوع هماهنگی و فرماندهی واحد اقتصادی است.
عبارت «ارز کم داریمِ» رئیسجمهور با ادعای «دستمان از ارز پر استِ» رئیس کل بانک مرکزی در تضاد است؛ تناقض، تضادی که ابهام درباره فرماندهی واحد و آرایش اقتصادی دولت در این جنگ را دوچندان میکند.