تعداد موزه‌های کشور به هزار باب افزایش می‌یابد
مشهد - خبرنگار کیهان:
قائم‌مقام و معاون وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی گفت: هم‌اینک ۸۳۳ موزه در کشور وجود دارد که با توجه به ظرفیت‌های فرهنگی، تاریخی و میراثی کشور تا پایان برنامه هفتم توسعه این تعداد باید به هزار باب برسد.
علی دارابی در نشست شنبه‌های گفت‌وگوی استاندار خراسان رضوی که با موضوع دیدار با انجمن و چهره‌های برجسته میراث فرهنگی استان با حضور قائم‌مقام و معاون وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی برگزار شد، افزود: در اجلاس اخیر یونسکو در کره جنوبی، سفیر دائمی هندوستان در این نهاد فرهنگی بین‌المللی گفت «همه ایران قابلیت ثبت جهانی دارد» و در واقع این است داشته‌های تاریخی ما.
وی ادامه داد: هندوستان با آن گستره جغرافیایی و قومی فقط دارای ۸۰۰ موزه است که از تعداد موزه‌های ایران که ۸۳۳ مورد است، کمتر می‌باشد.
قائم‌مقام و معاون وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی گفت: ما اگر بخواهیم تاریخ ایران را بنویسیم فصل نخست آن به دلیل وجود مضجع منور امام رضا(ع) و نیز پیشینه تاریخی غنی خراسان رضوی در تاریخ، تمدن و فرهنگ ایران زمین متعلق این خطه است.
دارابی با اشاره با حمله مغولان به ایران و ویران کردن کشور افزود: آنچه این دشمنان را از اسب‌هایشان به زیر کشید، راه و رسم، تمدن، فرهنگ ملی - دینی و دینداری ایرانیان بود که در واقع راز بقای ملت ما در طول تاریخ بوده است و به این فرهنگ و تمدن افتخار می‌کنیم و می‌بالیم.
وی ادامه داد: هیچ جای دنیا یک میلیون شی و اثر تاریخی ندارد چنانکه بیش از ۴۳ هزار مورد آن از سال ۱۳۱۰ تاکنون ثبت شده است.
قائم‌مقام و معاون وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی بیان کرد: ما سال گذشته در اوج جنگ ۱۲ روزه، غارها و محوطه‌های پیش از تاریخ خرم‌آباد با قدمت ۶۳ هزار سال را در مقر یونسکو به ثبت رساندیم.
دارابی افزود: هیچ کشوری در دنیا جز ایران نیست که برای ۶۰ سال آینده‌اش پرونده در نوبت ثبت جهانی در فهرست یونسکو داشته باشد.
وی با بیان این که ۲۳ هزار محوطه تاریخی
و ۱۴ هزار بنای تاریخی داریم، ادامه داد: قبل انقلاب تعداد موزه‌های ایران به ۵۰ مورد نمی‌رسید.
رئیس انجمن‌های میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری کشور هم در این جلسه با اشاره توزیع موزه‌ها در استان‌ها گفت: تهران با ۱۸۶ موزه رتبه نخست و خراسان رضوی با ۷۶ موزه جایگاه دوم را در کشور دارد.
ایمان دهاقین افزود: اصفهان با ۴۹ موزه، فارس با ۴۶، آذربایجان شرقی با ۴۰، یزد با ۳۹، مازندران ۳۲ و گیلان ۲۶ موزه در جایگاه‌های بعدی قرار دارند.
وی با بیان اینکه میراث فرهنگی به معنای آثار باقی مانده از گذشتگان است که نشان‌دهنده حرکت انسان در طول تاریخ بوده و با شناسایی آنها، شناخت هویت و خط حرکت فرهنگی او ممکن می‌شود، عنوان کرد: در یونسکو، میراث فرهنگی به عنوان مجموعه مصنوعات فیزیکی و ویژگی‌های ناملموس یک گروه یا جامعه که از نسل‌های گذشته به ارث رسیده و برای نسل‌های آینده نگهداری می‌شود، تعریف شده است.
رئیس انجمن‌های میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری کشور با بیان اینکه سه نوع میراث فرهنگی ملموس، ناملموس و طبیعی داریم، گفت: در کشور
۳۴ هزار و ۲۷۶ اثر غیرمنقول شامل؛ بنا، محوطه و بافت تاریخی و ۷۸۳ هزار و ۹۵۷ اثر شبه‌منقول ثبت شده است.
وی افزود: یک هزار و ۱۵۴ اثر طبیعی هم شامل؛ مناظر طبیعی، درختان کهنسال و رویشگاه‌ها و سه هزار و ۵۶ عنصر ناملموس شامل آیین‌ها، هنرهای اجرایی و مهارت‌های سنتی ثبت شده در کشور داریم.
دهاقین ادامه داد: همچنین ۳۴ هزار و ۲۷۶ اثر غیرمنقول در ۳۱ استان کشور ثبت ملی شده که بیشترین آنها مربوط به استان‌های فارس، لرستان و کرمانشاه و کمترین‌شان متعلق به استان‌های البرز، هرمزگان و بوشهر است.
وی بیان کرد: ۳۰ اثر جهانی ملموس شامل ۲۸ اثر فرهنگی و ۲ اثر طبیعی، ۲۷ عنصر ناملموس جهانی شامل ثبت‌های ملی و مشترک با کشورهای دیگر در فهرست میراث جهانی به ثبت رسیده است و هم‌اینک ایران رتبه دهم را در فهرست میراث جهانی به لحاظ تعداد آثار ملموس ثبت جهانی را دارا هستیم.
وی افزود: باید همه با هم قسم شده تا میراث فرهنگی را بر صدر بنشانیم و سپس آنرا تبدیل به فرهنگ عمومی کنیم و سواد میراثی جامعه را ارتقا ببخشیم.
این مسئول در پی درخواست یکی از مسئولان میراث فرهنگی شهرستان سبزوار مبنی بر هیأت امنایی شدن بناهای تاریخی عنوان کرد: هیأت امنایی شدن بناها، موزه‌ها و اماکن تاریخی با ملاحظات مربوط به مقررات میراث‌فرهنگی باید انجام شود اداره این موضوع هم با انجمن میراث فرهنگی است.
استاندار خراسان رضوی نیز در این نشست گفت: کشور دارای آثار و اماکن تاریخی و سرمایه عظیم فرهنگی است که برای احیای آنها انجمن‌های میراث فرهنگی باید پای کار آمده و به سراغ مکان‌ها و بناهای تاریخی رفته که می‌توان آنها را هیأت امنایی اداره کرد.
غلامحسین مظفری افزود: هر کدام از این بناها و مکان‌های تاریخی که ظرفیت و قابلیت انجام کار اقتصادی داشته باشد و حتماً باید این رویکرد در آنها پیاده شود تا این آثار تاریخی ماندگار گردد.
وی ادامه داد: باید انجمن‌های میراث فرهنگی از حالت ناظر و مطالبه‌گر درآمده و شریک واقعی سیستم و سازمان میراث فرهنگی شوند تا به صورت مشترک برای حفظ این آثار کار کنند.
استاندار خراسان رضوی بیان کرد: دولت این فرصت و امکان را ندارد همه مکان‌ها و فضاهای تاریخی را مدیریت کند چه رسد که بخواهد آنها بسازد یا مرمت کند.
وی افزود: همچنان همه نگاه تمدنی کشور به خراسان رضوی به ویژه مشهد است و انتظارات بسیاری از ما در حوزه میراث فرهنگی وجود دارد حتی سایر کشورهای منطقه هم استان و مشهد را به عنوان یک نقطه امید می‌بینند.
مظفری ادامه داد: بزرگان ادب و فرهنگ استان از جمله حکیم ابوالقاسم فردوسی، خیام و عطار در ایران و در منطقه گنجینه‌ای عظیم به شمار می‌روند و داشته‌های مهم ما محسوب می‌شود.
وی بیان کرد: منابع ما محدود است و کارهای بزرگ بسیاری پیش رو داریم که باید انجام دهیم و بخش زیادی از این کارها را باید با فرهنگ‌سازی آغاز کنیم و فرهنگ و میراث فرهنگی کشور را از مدرسه، دانشگاه ، خانواده و جامعه شروع کنیم.
استاندار خراسان رضوی با بیان این که هویت هر بنای تاریخی مهم‌تر از ارزش آن بنا است، گفت: باید برای هر بنای تاریخی استان یک رویداد متفاوت برگزار شود و پویش‌های مختلف در این حوزه راه‌اندازی شود.
رئیس انجمن‌های میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری کشور افزود: «تخت جمشید»، «چغازنبیل» و «پاسارگاد» از جمله آثار باستانی ایرانی ثبت جهانی شده، «میدان نقش جهان»، «گنبد سلطانیه»، «بازار تاریخی تبریز» و «شهر تاریخی یزد» از نمونه آثار معماری و شهرهای تاریخی ایران هستند که ثبت جهانی شده‌اند و «ارگ بم و منظر فرهنگی»، «باغ ایرانی»، «دشت لوت» و نیز «جنگل‌های هیرکانی» هم از جمله آثار منظر و طبیعت ایرانی ثبت جهانی شده به شمار می‌روند.
وی ادامه داد: ایران در ثبت جهانی آثار ملموس رتبه ۲۶ را دارا است.
معاون میراث فرهنگی اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی خراسان رضوی نیز در این جلسه با اشاره به این که ۱۰۴ اثر استان تا سال ۱۳۵۷ ثبت شده بود، گفت: از آن سال تاکنون ۲ هزار و ۲۱۱ اثر در خراسان رضوی ثبت شده است.
حمید حلاج مقدم افزود: در مجموع ۲ هزار و ۳۱۵ اثر تاریخی- فرهنگی و طبیعی استان در فهرست آثار ملی ثبت شده است که یک هزار و ۷۱۷ اثر غیر منقول استان در فهرست آثار ملی کشور، ۱۸۳ اثر در فهرست آثار منقول، ۲۷۴ اثر در فهرست آثار ناملموس، ۱۰۴ اثر در فهرست آثار طبیعی، هشت اثر در فهرست جهانی یونسکو و یک اثر در فهرست آثار جهان اسلام(آیسسکو) و ۲۸ اثر در فهرست آثار مکان - رویداد ثبت شده است.
وی با بیان این که در ایران ۵۴ کاروانسرا ثبت جهانی وجود دارد که از این تعداد هفت مورد در خراسان رضوی است.
معاون میراث فرهنگی اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی خراسان رضوی افزود: علاوه بر این کاروانسراها، قنات قصبه گناباد نیز در سال ۱۳۹۴ در فهرست میراث جهانی ثبت شده است.
وی ادامه داد: پرونده شهر تاریخی توس، آسبادهای ایران(خواف و نشتیفان)، مساجد ایرانی از جمله مسجد جامع سنگان، مسجد ملک زوزن، مسجد جامع گناباد و نیز مسجد جامع گوهرشاد به عنوان پرونده پیشنهادی ثبت جهانی استان خراسان رضوی نیز در دست اقدام است.
حلاج مقدم با اشاره به این که ثبت روستای ریاب شهرستان گناباد در فهرست «بهترین روستاهای گردشگری جهان در سال ۲۰۲۶» نیز پیشنهاد داده شده است بیان کرد: مزار شیخ احمد جامی تربت جام در سال ۱۴۰۱ از جمله آثار تاریخی ثبت شده در فهرست میراث جهانی اسلام (آیسسکو) است.