بالستیک ایرانی با کدام ابتکار به ناوگروه آمریکا اصابت کرد؟ برادران موشکی «قاسم بصیر» به ۱۰ نوع موشک رسید
آمریکایی‌ها، ناوشکن کلاس آرلی برک نیروی دریایی آمریکا را به یک دژ دفاعی مستحکم تشبیه می‌کنند که توانایی محافظت از خود و ناوگروه را در مقابل سنگین‌ترین حملات موشکی و پهپادی دارد. از همین رو، اصابت موفق موشک ایرانی به آن حائز اهمیت ویژه است.
حدود یک ماه از تست موفق یکی از موشکهای بالستیک ایرانی علیه ناوهای هواپیمابر و کشتی‌های جنگی آمریکا می‌گذرد و آن طور که رسانه‌های غربی نوشته‌اند و تصاویر ماهواره‌ای نشان می‌دهد، پس از حمله موشکی ایران در ۵ سپتامبر، ناوهای «جورج واشنگتن»، «جورج اچ. دبلیو. بوش» و «باکسر» و ناوشکن‌های همراه آنها دیگر در منطقه‌ای که پیش‌تر به‌عنوان خط محاصره دریایی آمریکا شناسایی شده بود، مشاهده نشده‌اند و مواضع قبلی خود در نزدیکی دریای عمان را ترک کرده و به مناطق دورتر در دریای عرب منتقل شده‌اند؛ تغییری که می‌تواند نشان‌دهنده نگرانی جدی ارتش آمریکا از تصمیم و سلاح جدیدی ایرانی برای آسیب زدن به ناوهای آمریکایی باشد.
بر اساس این اطلاعات رسانه‌های غربی، شلیک موشکهای ایرانی و اصابت حداقل یکی از آنها، باعث شده تا آمریکا تصمیم بگیرد ضمن خارج شدن از تیررس موشکهای ضد کشتی ایران، به منطقه‌ای دورتر عقب‌نشینی کند و بدین ترتیب خط محاصره دریایی را که تا ماه یک ماه پیش در خروجی خلیج عمان قرار داشت را تغییر دهد. با این اوصاف، این تجهیزات که سابقا نزدیک به چابهار مستقر بودند، حالا صدها کیلومتر دورتر از مکان قبلی، جایی در میانه دریای عرب استقرار دارند و خط محاصره عقب کشیده شده و عملا تضعیف شده است.
اصابت موفق موشک بالستیک ایرانی به ناو آمریکایی
بخشی از هزینه‌های پنتاگون در جنگ با ایران که حساسیت فراوانی نیز در این کشور راجع به آن وجود دارد، به تلفات نیروی انسانی آمریکا مربوط می‌شود مسئله‌ای که بر اساس گزارش‌ها، پنتاگون سانسور بسیار شدیدی روی آن اعمال می‌کند. طی ۷ ماهی که از جنگ می‌گذرد پنتاگون بارها شمار کشته‌ها و زخمی‌های جنگ را تغییر داده است. پیش از این واشنگتن پست نوشته بود بر اساس اظهارات ۶ مقام آمریکایی مطلع از داده‌های داخلی وزارت جنگ این کشور، شمار نیروهای نظامی آمریکا که از زمان آغاز جنگ جاری علیه ایران در خاورمیانه کشته شده‌اند بیشتر از آماری است که پنتاگون به صورت عمومی اعلام کرده است.
وزارت جنگ آمریکا (پنتاگون) در طول هفته‌های اخیر، بدون ارائه هیچ‌گونه توضیح خاصی و بدون سر و صدا آمار مجروحان نظامیان خود در جنگ علیه ایران افزایش داده است. به نوشته واشنگتن پست آمار رسمی پنتاگون از شمار نظامیان مجروح در جریان جنگ علیه ایران، ۳۷ نفر افزایش یافته است. بر اساس گزارش پایگاه داده‌های پنتاگون آمار مجروحان جدید شامل ۲۹ ملوان نیروی دریایی و هشت تفنگدار دریایی این کشور می‌شود. پایگاه داده «سامانه تحلیل تلفات دفاعی» هیچ توضیحی درخصوص زمان و چگونگی مجروح شدن این ۳۷ نظامی نداده است.
روزنامه صهیونیستی اسرائیل هیوم نزدیک به محافل راست افراطی رژیم صهیونیستی از قول منابع نظامی این رژیم نوشته است: زخمی‌های جدید آمریکا حاصل حمله ایران به ناوشکن موشک انداز آمریکایی بوده و ۲۹ پرسنل نیروی دریایی آمریکا و هشت تفنگدار دریایی که اخیرا گزارش شده در جریان جنگ ایران مجروح شده‌اند، در یک ناو مهم جنگی نیروی دریایی آمریکا (به احتمال زیاد ناوشکن موشک‌انداز کلاس آرلی برک)، که گمان می‌رود توسط یک موشک بالستیک هدایت‌شونده دقیق شلیک شده توسط نیروی هوافضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی مورد اصابت قرار گرفته باشد، دچار جراحات شده‌اند.
در ادامه این گزارش آمده است: «اعتقاد بر این است که سپاه پاسداران برای بهبود دقت موشکهای بالستیک ضدکشتی خود، با تجهیز آنها به سنسورهای پیشرفته تلویزیونی/مادون قرمز (TV/IR) جهت هدف‌گیری دقیق شناورهای نیروی دریایی آمریکا، اقدام کرده است».
پیش از این نیز در اسفندماه ۱۴۰۴، تصاویری در برخی رسانه‌ها منتشر شد که گمانه‌زنی‌ها مبنی بر اصابت موشک به یک فروند ناوشکن کلاس آرلی برک نیروی دریایی آمریکا در آب‌های دهانه اقیانوس هند را تقویت می‌کرد. این تصاویر حاکی از آن بود که این ناو بر اثر برخورد یک پرتابه دچار آتش سوزی شده است؛ نیروی دریایی سپاه نیز در همان روز از حمله موفق به ناو آمریکایی خبر داده بود. با توجه به اینکه مجموعه‌ای از سامانه‌های پدافندی و راداری مدرن، موجب شده تا رسانه‌های آمریکایی، آرلی برک را به یک دژ دفاعی مستحکم تشبیه کنند که توانایی محافظت از خود و سایر شناورهای ناوگروه را در مقابل سنگین‌ترین حملات موشکی و پهپادی دارد، لذا اصابت موفق یک موشک بالستیک ایرانی به آن، حائز اهمیت ویژه‌ای است.
کدام موشک ایرانی از سد پدافند ناوهای آمریکایی گذشت؟
اگر نیروهای مسلح کشورمان، صراحتا نامی از موشک شلیک شده که توانست مستقیما به ناوشکن آمریکایی اصابت کند، نبرده‌اند اما رسانه‌هایی همچون «دیفنس سکیوریتی آسیا»، این موشک را «قاسم بصیر» معرفی کرده‌اند که ویژگی‌ها و مشخصات آن، بارها مورد توجه کارشناسان داخلی و خارجی قرار گرفته بود.
یکی از جدیدترین موشکهای بالستیک ایرانی با نام «قاسم بصیر»، اردیبهشت ماه سال گذشته رسما معرفی و قرار شد در کنار بیش از ۳۰ نوع موشک بالستیک و تاکتیکی دیگر، به سازمان رزم نیروی هوافضای سپاه اضافه شود. این موشک جدید در حقیقت یکی از جدیدترین اعضای خانواده پر افتخار فاتح ۱۱۰ است.
این موشک در بدنه خود از الیاف کربن بهره برده و از سیستم پیشران سوخت جامد بهره می‌برد. برد آن در حدود ۱۳۰۰ کیلومتر بوده و بر اساس صحبت‌های مطرح شده توسط وزیر دفاع شهید کشورمان (امیر خلبان نصیرزاده)، سر جنگی آن قابلیت مانور برای فریب سامانه‌های پدافندی ضد موشک مثل پاتریوت و تاد را نیز دارد. این نکته به این معنی است که در این موشک هم به سیاق اکثر موشکهای جدید بالستیک ایرانی، سر جنگی از بدنه اصلی در فاز نهائی حمله جدا می‌شود. جدا شدن سر جنگی از موشک خود باعث کاهش سطح مقطع راداری خواهد شد و این مسئله به تنهائی یک چالش بزرگ برای سامانه‌های پدافندی خواهد بود.
سیستم اپتیکی مجهز به قابلیت پردازش تصویر
در موشک قاسم بصیر
این موشک به یک سر جنگی اپتیکی مجهز است که البته سابقه این مورد هم در برخی دیگر از اعضای این سری مثل مدل خلیج‌فارس تکرار شده بود اما در قاسم بصیر داستان متفاوت است. در جریان تصاویر منتشر شده از آزمایش این موشک، دقیقا یکی از موضوعات مهم و جذاب در معرفی محصول جدید صنایع دفاعی کشورمان یعنی بحث شناسایی و انتخاب میان هدف اصلی و هدف‌های کاذب توسط کلاهک موشک دیده می‌شود و این بدین معنی است که موشک مورد نظر در داخل بخش اپتیکی خود به بحث پردازش تصویر (Image processing) مجهز شده است.
در این قابلیت، تصاویر از قبل تهیه شده هدف به حافظه موشک داده می‌شود و این پرتابه در فاز نهائی حمله اقدام به اسکن سریع موقعیت کرده و هدف مورد نظر را با جست‌وجو محیط و انطباق آن با تصویری که از قبل در حافظه دارد، می‌کند. سپس روی آن قفل کرده و در این شرایط امکان انحراف با روش‌های موسوم به مقابله نرم مثل جنگال و امثال آن غیر ممکن خواهد بود.
کدام موشکهای ایرانی
قابلیت‌های مشابه «قاسم بصیر» دارند؟
یکی از مهم‌ترین موضوعات برای اثربخشی موشکهای جدید ایرانی از جمله هایپرسونیک فتاح علیه ناوهای آمریکایی، امکان کشف هدف در وسط اقیانوس است چراکه امکان پرواز آسان پهپادهای ایرانی در آن محدوده وجود ندارد. ناوهای هواپیمابر آمریکایی در کنار پایگاه‌های هوائی این کشور در اطراف ایران، همواره جزو یکی از تهدیدات مهم و سطح بالا برای نیروهای مسلح ما تلقی و بخشی از توان اطلاعاتی و رزمی کشور برای رصد و مقابله با این تهدیدات در نظر گرفته شده چراکه هواپیماهایی که از روی ناوهای هواپیمابر یا از پایگاه‌های هوائی به پرواز در می‌آیند در حقیقت بخش عمده‌ای از استراتژی تهاجمی آمریکا را ایفاء کرده و بدون آنها بخش زیادی از نقشه‌های رزمی این کشور با مشکل رو به رو خواهد شد.
به گزارش مشرق، در چند سال اخیر همیشه بحث‌هایی درخصوص دستیابی ایران به موشک بالستیک ضد کشتی برد بلند توسط فرماندهان عالی رتبه کشور مطرح شده؛ موشک‌هایی که در بردهای حتی بالای ۱۰۰۰ کیلومتر بوده و می‌توانند اهداف دریایی را مورد اصابت قرار دهند. البته در خانواده مشهور و موفق فاتح نمونه‌های ضد کشتی مشهور دیگری نیز وجود دارند که در فواصل کنونی استقرار ناوهای آمریکایی می‌توانند بسیار مؤثر باشند. به عنوان مثال، غیر از موشکهای هرمز ۱ و ۲ و خلیج‌فارس (که به علت تکثر در سواحل خلیج‌فارس و دریای عمان، گزینه‌های مهمی برای اشباع پدافندی و حمله دقیق به ناوها و رادارهای دشمن هستند)، قابلیت ضد کشتی موشکهای بالستیک تاکتیکی ایران با «ذوالفقار بصیر»، به برد مهم ۷۰۰ کیلومتر افزایش یافته بود که هم اکنون نیز این موشک از گزینه‌های حمله به شناورهای آمریکایی در شمال اقیانوس هند و دریای عرب است.
بخشی از موشکهای بالستیک ویژه اهداف دریایی در ایران
در واقع علاوه‌بر افزایش برد نسل‌های مختلف خانواده فاتح، دقت و قابلیت‌های نگهداری و عملیاتی آن نیز به بسیار افزایش و بهبود یافته به طوری که آن را در ردیف مهم‌ترین سامانه‌های دفاعی کشور در راهبرد پاسخ کوبنده به دشمن قرار داده و نمونه‌های متنوعی با قابلیت ضد کشتی و ضد رادار از روی آن توسعه یافته است.
اواخر سال ۱۴۰۱ و در حالی که عمده توجه رسانه‌ها معطوف به پرتاب ماهواره جدید ایران به فضا بود، شهید بزرگوار سرلشکر باقری رئیس وقت ستاد کل نیروهای مسلح، اعلام کرد که «ایران به تولید مدل جدیدی از موشکهای بالستیک با قابلیت انهدام یگان‌های شناور دریایی متحرک رسیده است.» به گفته وی، آزمایش این موشک با موفقیت انجام شده و درحال تولید انبوه است که با این اقدام، کشورمان، جزو سه کشور دارنده دانش ساخت این موشک‌ها قرار گرفته است. از جمله نکات مهمی که در ادامه این خبر، از زبان عالی رتبه‌ترین فرمانده وقت نظامی کشورمان بیان شد، آن است که «این موشک بالستیک، با سرعت ۸ ماخ و با برد هزار و ۵۰۰ کیلومتر، اهداف در حال حرکت را نقطه‌زنی می‌کند».
اصابت موشک بالستیک خلیج‌فارس به کشتی
در رزمایش‌های گذشته
تاکنون نمونه‌های مختلفی از موشکهای بالستیک ایرانی، علیه اهداف دریایی دوربرد مورد آزمایش قرار گرفته‌اند و برخی دیگر نیز، در حد اشاره و انتقال کدهای دقیق به دشمنان فرامنطقه‌ای بوده است. برای اولین بار به صورت رسمی، شهید سرافراز سردار حاجی‌زاده فرمانده سابق نیروی هوافضای سپاه، در تیرماه ۱۳۹۰ از شلیک دو فروند موشک از کویر سمنان به سوی هدفی در دهانه اقیانوس هند در بهمن سال قبل از آن یعنی سال ۱۳۸۹ خبر داد و فاصله این شلیک را ۱۹۰۰ کیلومتر اعلام کرده بود. اما پس از آن نیز نکات دقیق تری از این سلاح خاص نیروهای مسلح کشورمان بیان شده بود.
یکی از این اشاره‌ها مربوط به سردار شهید سرلشکر سلامی در سال ۱۳۹۶ است. فرمانده وقت سپاه در یک گفت‌وگوی رسمی، به وجود یک موشک بالستیک اشاره می‌کند که با سرعت ۸ ماخ از جو زمین وارد شده و می‌تواند اهداف شناور متحرک را مورد هدف قرار دهد. خروج از جو زمین و ورود مجدد و رسیدن به سرعت نزدیک به ۸ ماخ مشخصا موشک مورد نظر شهید سلامی را از رده تسلیحاتی مثل سری هرمز و خلیج‌فارس خارج کرده و برد سلاح مورد نظر را به بالای هزار و چه بسا ۱۵۰۰ کیلومتر ارتقاء می‌دهد. کمی بعد در ۲۷ دی ۱۳۹۹، نیروی هوافضای سپاه پاسداران، در حالی آخرین مرحله از رزمایش موشکی پیامبر اعظم-۱۵ را اجرا کرد که در جریان آن، چند موشک بالستیک (که تصاویر منتشره، حداقل شامل قدر اف و سجیل ۲ بود)، به سمت اهدافی در شمال اقیانوس هند شلیک شدند.
طبق سناریو این مرحله، موشکهای مورد نظر، انهدام ناوهای دشمن در فاصله ۱۸۰۰ کیلومتری را شبیه سازی کردند و دقت آنها به حدی بود که به گفته مقامات دولتی آمریکا، موشکهای شلیک شده به یک هدف در سطح دریا اصابت کردند در حالی که در ۱۵۰ کیلومتری این هدف، ناو هواپیمابر نیمیتز حضور داشت که این تست، یک قدرت‌نمایی به نیروهای دریایی آمریکا محسوب می‌شد. موشک بالستیک عماد نیز یکی از محصولات رونمایی شده توسط وزارت دفاع در کلاس موشکهای بالستیک، با محدوده عملیاتی بالای هزار و پانصد کیلومتر است که بردی در حدود ۱۷۰۰ کیلومتر دارد.
بر اساس فیلمی که در اواسط سال ۱۳۹۹ از یک تست عملیاتی مهم این موشک منتشر شد، هدفی شبیه به عرشه یک ناوهواپیمابر یا بخش کوتاهی از یک باند فرود مورد اصابت سر جنگی این موشک قرار می‌گیرد. این موشک سوخت مایع در زمان رونمایی نیز جزو اولین موشکهای برد بلند ایرانی بود که به سر جنگی جدید مجهز به بالک‌های هدایتی برای پرواز و تصحیح خطا در مرحله آخر مجهز شده بود. با این اوصاف، موشکهای مشهور فوق، در سال‌های قبل معرفی شده و به احتمال زیاد، منظور شهید باقری نسل‌های دیگری غیر از این نمونه هستند.
از سوی دیگر، موشک راهبردی خیبرشکن که بهمن سال ۱۴۰۰ رونمایی شد، از نسل سوم موشکهای دوربرد سپاه پاسداران انقلاب اسلامی است که از ویژگی‌های منحصر به فردی برخوردار می‌باشد. این موشک دارای سوخت جامد است و در فاز فرود، دارای مانورپذیری برای عبور از سپر موشکی بوده و طراحی بهینه آن باعث شده وزن آن نسبت به نمونه‌های مشابه یک‌سوم کاهش یافته و مدت آماده‌سازی و شلیک آن نیز تا یک ششم تقلیل پیدا کند. یکی از دلایلی که برخی کارشناسان معتقدند ارتش آمریکا و رژیم صهیونیستی به این نتیجه رسید که امکان مقابله با موشکهای ایرانی را ندارد، مشاهده کیفیت و دقت اصابت موشک خیبرشکن در طول جنگ ۱۲ روزه و ۴۰ روزه است.
شهید باقری در مراسم رونمایی از موشک خیبرشکن سپاه
چابکی و سرعت فوق‌العاده در اصابت اهداف در برد و شعاع ۱۴۵۰ کیلومتری از دیگر توانمندی‌های این موشک است که تطابق زیادی با ویژگی‌های اعلام شده توسط رئیس شهید ستادکل نیروهای مسلح کشورمان دارد. طبیعتا وقتی موشکی همچون قاسم بصیر که تکنولوژی آن مربوط به سالها قبل‌تر از رونمایی و ساخت موشک‌هایی همچون هایپرسونیک فتاح ۱ و ۲ است، مجهز به چنین کلاهک مخصوصی شده، طراحی و ساخت نمونه‌ای از این محصول برای نصب روی موشکهای هایپرسونیک سپاه، دور از ذهن نبوده و کاملا محتمل است.
این موضوع نیز در خلال رونمایی از موشک قاسم بصیر در سال گذشته اعلام شد که «هم اکنون این ارتقاء در تمامی شهرهای موشکی انجام شده است.»، اشاره مذکور نشان می‌دهد تنوع موشک‌هایی که هم اکنون می‌توانند با استفاده از کلاهک ویژه قاسم بصیر، اهداف خود را در دریا شناسایی و منهم کنند، بیش از تصور دشمن است و از خیبرشکن تا ذوالفقار و فتاح و عماد، می‌توانند چنین موفقیتی را تکرار کنند؛ ان‌شاء‌الله.