آیین‌نامه جدید استخدام اعضای هیئت علمی، غفلت یا...؟!
سرویس اجتماعی-
در شرایطی که دشمن برای ایجاد اختلال در موتور محرکه پیشرفت کشور، به حاشیه بردن و نفوذ در دانشگاه را به عنوان یک هدف مهم دنبال می‌کند، گویا متولیان امر در فضای دیگری سیر می‌کنند.
به گزارش کیهان، دانشگاه به برکت انقلاب اسلامی و توجه و تشویق به رشد علمی و معنوی دانشجویان، یکی از عرصه‌های قدرت‌نمایی نظام اسلامی در دهه‌های گذشته تاکنون بوده است.
جهش خیره‌کننده علمی کشور و جبران بسیاری از محدودیت‌ها و نیازهای دور از دسترس کشور، به یمن فعال بودن جریان علمی در دانشگاه و فعالیت اساتید و دانشجویان دلباخته ایران و انقلاب اسلامی بوده است.
از آنجایی که دشمن همواره در عرصه تقابل، به سراغ نقاط برتری حریف و مختل کردن آن‌ها می‌رود، دانشگاه‌های ما نیز در این تقابل مورد طمع دشمن قرار گرفته‌اند. هرچند قاطبه دانشجویان و اساتید دانشگاه را در کشور ما جوانان مؤمن و چهره‌های ایستاده پای آرمان‌های انقلاب اسلامی و متعهدین به رشد جریان علمی کشور تشکیل می‌دهند، اما در برخی حوادث و به ویژه در سال‌های اخیر شاهد برخی تحرکاتی کم‌سابقه و همسو با دشمن و البته کم‌رمق از سوی اندک دانشجویان و اساتیدی هستیم که با گفتار یا رفتار و همچنین تلاش برای اغتشاش و سنگ‌اندازی در مسیر جریان علمی، جو دانشگاه را ملتهب می‌کنند.
در این شرایط که می‌طلبد برنامه‌ریزان و دست‌اندرکاران دانشگاه‌ها به ویژه وزارت علوم، شورای عالی انقلاب فرهنگی و... با حساسیت بیش از پیش از ساحت دانشگاه مراقبت کرده و قدم به قدم نقشه دشمن در منحرف کردن مسیر درست دانشگاه را خنثی نمایند، متأسفانه شاهد نوعی رفتار از سوی متولیان امر هستیم که نمی‌دانیم کار آن‌ها را ناشی از غفلت بدانیم یا تغافل و شاید هم...
در این خصوص یک روز شاهد ابراز نظراتی عجیب هستیم مبنی بر اینکه «امکان ندارد دانشجو خطا کند یا اشتباه تشخیص دهد» و با این ژست روشنفکرانه که درمیان مدعیان آزادی در اروپا و آمریکا نیز قفل است، بسیاری از دانشجویانی که دست به اقدامات هنجارشکنانه و مخرب و همسو با دشمن در دانشگاه زده‌اند و مستوجب تنبیهات انضباطی یا محرومیت‌های منطقی هستند، با سلام و صلوات و بدون هیچ هزینه‌ای به دانشگاه برگردانده می‌شوند. همین‌طور برخی اساتید از این دست.
یک روز هم مثل این روزها شاهد ابلاغ مصوبه جدید هیئت امنای وزارت علوم در خصوص آئین‌نامه جذب هیئت علمی دانشگاه‌ها هستیم که گویا عامدانه و یا از روی غفلت تصمیم بر وارد کردن بدون نظارت کافی و ارزیابی دقیق اساتید به محیط دانشگاه گرفته‌اند.
در خصوص آئین‌نامه استخدامی اعضای هیئت علمی ابلاغی از سوی وزارت علوم که اخیراً به دانشگاه‌ها ابلاغ شده یکی از دست‌اندرکاران و مطلعین این حوزه در گفت‌وگو با کیهان به نکات مهمی اشاره کرد و اظهار داشت: «در ماده ۴ این آئین‌نامه ابلاغی اخیر در‌خصوص صلاحیت‌های عمومی به ماده ۴۲ قانون خدمات کشوری ارجاع داده شده است، درحالی که آئین‌نامه خدمات کشوری مربوط به دستگاه‌های اجرایی و یا مجموعه تصدی‌گری است که مغایرت دارد با ماده واحده قانون تسری که در مجلس در خصوص گزینش تصویب شده و آنجا تصریح دارد که قوانین مربوط به اعضای هیئت علمی، قضات و نیروهای مسلح تابع مقررات خاص خودشان هستند، لذا باید نسبت به اعضای هیئت علمی بدون اینکه ارجاع داده بشود به خدمات قانون خدمات کشوری باید خود این جداگانه مورد توجه قرار گیرد.
در ماده ۴۲ که در ماده ۴ آئین‌نامه استخدامی اعضای هیئت علمی ابلاغ شد از جمله مواردی که حذف شده موضوع اعتقاد و التزام به ولایت فقیه است، در‌صورتی که در بند ب ماده ۴ آئین‌نامه قبلی التزام عملی و اعتقاد به ولایت فقیه تصریح دارد. چنانکه در مصوبه جلسه ۱۵ هیئت عالی مورخ هفتم مرداد سال ۱۳۸۷ هیئت عالی نسبت به این موضوع بسیار تأکید دارد که باید التزام به ولایت فقیه و فرامین رهبری داشته باشند.
شاید مقنن یا کسانی که این آئین‌نامه را نوشته‌اند نگاهشان این باشد که در یک جایی آمده «التزام به قانون اساسی» و همین کفایت می‌کند و مثلاً بگویند اصل ۱۱۰ قانون اساسی هم در قانون اساسی هست در‌صورتی که در آئین‌نامه قبلی و مصوب هیئت عالی علاوه‌بر اینکه التزام عملی به قانون اساسی آمده بود، بلکه نسبت به اعتقاد به ولایت فقیه و فرامین رهبری تأکید داشت یعنی این تأکید صورت گرفته بود و نمی‌شود گفت پس ما بگوییم حالا که التزام به قانون اساسی دارد پس به تنهایی کفایت می‌کند درحالی که قطعاً کفایت نخواهد کرد و تأکید بر التزام عملی و اعتقاد به ولی فقیه و التزام به فرامین رهبری لازم و ضروری است.
از سوی دیگر، در موضوع تبدیل وضعیت در بند ب ماده ۱۲ آئین‌نامه، تبدیل وضعیت به رسمی‌آزمایشی، با تأیید کمیسیون تخصصی هیئت ممیزه ذی‌ربط در مؤسسه ممکن خواهد بود و «تأیید صلاحیت عمومی و موافقت هیئت اجرایی جذب مؤسسه برای تبدیل وضعیت به رسمی آزمایشی» که در آئین‌نامه قبلی بود حذف شده درحالی که در مصوبه ۶۸ سال ۸۶ شورای عالی انقلاب فرهنگی این موضوع مورد تأکید قرار گرفته بود.
همچنین در جلسه ۷۵۸ شورای عالی انقلاب فرهنگی مورخ 30 دی ماه ۱۳۹۳ نیز مرجعیت تأیید صلاحیت علمی و عمومی و انتخاب اصلح متقاضیان جذب و همچنین احراز صلاحیت‌های علمی و عمومی متقاضیان تبدیل وضعیت اعضای هیئت علمی در صلاحیت هیئت‌های اجرایی جذب دانسته شده که متأسفانه این آئین‌نامه جدید ابلاغی از این مصوبه نیز عبور کرده است.
نکته دیگر اینکه، در ماده ۱۴ مصوبه قبلی تأیید صلاحیت عمومی برای تبدیل وضعیت به رسمی قطعی برعهده هیئت اجرایی جذب گذاشته شده بود اما در آئین‌نامه جدید، هیئت اجرایی جذب هم حذف شده و این وظیفه برعهده هیئت ممیزه مؤسسه قرار گرفته است.
ممکن است بعضی بگویند که پس هیئت ممیزه محل وظایفش کجاست؟ اولاً وظایف زیادی دارد، ثانیاً این هیئت اجرایی خارج از دانشگاه نیست. رئیس دانشگاه عضو و رئیس هیئت اجرایی جذب است. معاون آموزشی و مسئول نهاد نمایندگی هم عضو هستند. به عبارتی ۵ تا ۷ نفر از شخصیت‌های حقیقی علمی آن مؤسسه عضو هیئت اجرایی هستند که این افراد خارج از دانشگاه نیستند، با دانشگاه آشنا و در دل دانشگاه هستند و ممکن است حتی عضوی از اعضای هیئت ممیزه باشند.»
فرش قرمز برای معارضان؟!
اما این موارد همه تغییرات و نقاط ضعف و ابهام این آئین‌نامه جدید نیست.
با نگاهی گذرا و مقایسه آئین‌نامه قبلی و جدید به نکات نگران‌کننده و قابل‌تأمل دیگری برمی‌خوریم. به عنوان مثال، در ماده 4 آئین‌نامه قبلی، تابعیت جمهوری اسلامی ایران و عدم تغییر یا کسب تابعیت مضاعف در طول دوران خدمت مورد تأکید بود اما در آئین‌نامه جدید صرفاً داشتن تابعیت ایران مورد توجه قرار گرفته است.
همچنین علاوه‌بر اینکه التزام عملی به قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران جای خود را به اعتقاد به قانون اساسی داده و در بخش اعتقاد و التزام عملی به دین مبین اسلام یا یکی از ادیان پذیرفته شده در قانون اساسی نیز التزام عملی حذف شده است، شرایطی همچون عدم سابقه عضویت یا وابستگی به گروه‌های سیاسی معارض با نظام اسلامی ایران یا عدم اشتهار به فسق و فجور و عمل به مناهی اخلاقی و اعمال و رفتار خلاف حیثیت و شرافت و شئون شغلی نیز در آئین‌نامه جدید حذف شده است. همچنین شرط عدم اعتیاد و اشتهار به خرید و فروش مواد مخدر، مشروبات الکلی و نظایر آن جای خود را صرفاً به عدم اعتیاد به دخانیات و مواد مخدر داده است. به عبارتی؛ ممکن است استادی جذب شود که علاوه‌بر اینکه التزام عملی و اعتقاد به ولایت فقیه ندارد، «التزام عملی» به دین اسلام یا ادیان رسمی و همچنین قانون اساسی هم ندارد، دارای سابقه عضویت یا وابستگی به گروه‌های سیاسی معارض با نظام اسلامی ایران باشد و اشتهار به فسق و فجور و عمل به مناهی اخلاقی و اشتهار به خرید و فروش مواد مخدر، مشروبات الکلی و نظایر آن داشته باشد!
لباس استادی زیبنده هر‌کسی نیست
در همین زمینه؛ چند روز قبل ویدئویی از صحبت‌ها و انتقادات دکتر «منان رئیسی» نماینده مردم قم در مجلس شورای اسلامی در نشست با وزیر علوم منتشر شد که مورد توجه قرار گرفت.
منان رئیسی در این نشست خطاب به وزیر علوم گفت: «استاد دانشگاه مرجع رجوع مردم است و ما نمی‌توانیم این لباس استادی را تن هر کسی کنیم و باید یک شاخصه‌ها و ترازی داشته باشد. شما آئین‌نامه استخدامی اعضای هیئت علمی 1405 را اخیراً ابلاغ کرده‌اید که در این مصوبه و ابلاغیه جدید تمام بندهای مربوط به صلاحیت عمومی ذیل ماده ۴ آئین‌نامه را حذف و ارجاع داده‌اید به آئین‌نامه ماده ۴۲ قانون خدمات کشوری.» رئیسی افزود: «من خودم عضو هیئت جذب دانشگاه هستم، الان استاد متقاضی جذب در هیئت جذب هم صلاحیت علمی و هم صلاحیت عمومی‌اش بررسی می‌شود تا مشخص شود بالاخره آیا نظام را قبول دارد، اهل خدا و پیغمبر هست یا نیست، اما همه را حذف کرده‌اید آقای دکتر.»
وی ادامه داد: «در ماده ۴۲ با این وضعی که شما تعیین کرده‌اید من چند مصداق بیان می‌کنم تا ببینید چه اتفاقی خواهد افتاد در چند سال دیگر در دانشگاه ما. تمام این موارد اعتقاد (عملی) به قانون اساسی، اعتقاد (عملی) به دین اسلام، عدم سابقه عضویت در گروه‌های سیاسی معارض و معاند با نظام، عدم فعالیت علیه جمهوری اسلامی، عدم حضور در اغتشاشات و تجمعات، همه را حذف کرده‌اید، حتی کشف حجاب در این ماده ۴۲ پیش‌بینی نشده است.»
تأکیدات رهبر شهید بر اهمیت جذب اساتید انقلابی، متعهد و دارای غیرت ملی
توجه به دانشگاه یکی از ویژگی‌های برجسته رهبر شهید انقلاب بود. ایشان 13 تیرماه سال 1394 در دیدار با اساتید دانشگاه‌ها در بیان اهمیت و نقش استاد در تربیت نسل جوان فرمودند: «استاد فقط به معنای معلم نیست، بلکه به معنای مربّی نیز هست؛ این یک راز طبیعیِ مکشوف برای همه است. کسی که ما از او چیزی یاد می‌گیریم و بابی از دانش را به روی ما باز می‌کند، به‌طور طبیعی یک نفوذی در قلب ما و روح ما ایجاد می‌کند...اگر استاد ما متدین باشد، دارای غیرت ملّی باشد، دارای انگیزه انقلابی باشد، دارای روحیه سخت‌کوشی باشد، به‌طور طبیعی این‌ها به متعلم منتقل می‌شود. اگر عکس این‌ها هم باشد، همین‌جور. اگر آن استاد، یک انسان با انصاف و با اخلاق باشد، امکان تربیت دانشجوی با انصاف و با اخلاق بالا خواهد رفت؛ عکسش هم همین‌جور است.»
ایشان در آن جلسه تأکید کردند: «باید عناصر مؤمن و انقلابی در هیئت‌های علمی، قدر دانسته شوند. این را من خطاب به مدیران عزیزمان، به مسئولین وزارت آموزش عالی و وزارت بهداشت و آموزش پزشکی می‌گویم: قدر بدانید! وزرای محترم و هیئت‌های مدیره وزارتخانه‌ها، باید از حضور این اساتید مؤمن و اساتید پایبند به ارزش‌های دینی که ایستاده‌اند پای حرف حقّ خودشان و از این هجمه‌های تبلیغاتی و موذیگری‌های زیرزیرانه -که از خیلی از آن‌ها هم ما مطّلعیم- نهراسیدند و عقب ننشستند، قدردانی کنند. مدیران محترم! عناصر مؤمن و اساتید مؤمن را در دانشگاه‌ها ارج بنهید.»
اکنون باتوجه به اهمیت و نقش اساتید دانشگاه در تربیت نسل آینده‌ساز و مدیران آینده کشور، آنچه ضرورت دارد این است که تا زمان اصلاح و ارزیابی مجدد آئین‌نامه ابلاغی جدید، همان آئین‌نامه قبلی اجرا شود و نقاط ضعف و مشکوک آئین‌نامه جدید مورد بازبینی قرار گیرد.