از مالهکشی فساد در صندوق فرهنگیان تا ژست حمایت از حقوق معلمان!
روزنامه شرق با انتشار گزارشی تحت عنوان «۶۰ سال در انتظار منزلت» به بررسی وضعیت حرفه معلمی پرداخت و با استناد به توصیهنامه ۱۹۶۶ یونسکو و سازمان جهانی کار، بر ضرورت تقویت ابعاد سهگانه منزلت معلمان تأکید کرد.
اما این داعیهدار بودن، در تناقض آشکار با رفتار گذشته این روزنامه زنجیرهای در قبال بزرگترین پرونده فساد مالی مرتبط با معلمان در دوران دولت حسن روحانی است.
در سال ۱۳۹۷ که گزارش تحقیق و تفحص از صندوق ذخیره فرهنگیان با اعداد تکاندهنده ۸ تا ۱۶ هزار میلیارد تومانی در صحن علنی مجلس قرائت شد، شرق نه تنها به افشای این مفاسد نپرداخت، بلکه رویکردی متفاوت در پیش گرفت. این روزنامه در تاریخ ۳۱ اردیبهشت ۱۳۹۷ سرمقالهای با عنوان «صندوق ذخیره فرهنگیان خیریه نیست» منتشر کرد که در آن بر لزوم سودآوری صندوق و پرهیز از تبدیل آن به «خیریه» تأکید شده بود. این موضعگیری، عملاً حجم فساد گسترده و ویژهخواریهایی که از اموال معلمان صورت گرفته بود را به حاشیه میبرد و آن را به مسئلهای صرفاً اقتصادی و مدیریتی تقلیل میداد.
آنچه در سال ۱۳۹۷ بیش از هر چیز منزلت معلمان را در ایران خدشهدار کرد، نه بیتوجهی ساختاری، بلکه تاراج مستقیم اموال آنان بود. صندوق ذخیره فرهنگیان که در سال ۱۳۷۴ با هدف ارائه خدمت به فرهنگیان به ویژه در ایام بازنشستگی تأسیس شده بود، با کسر ۵ درصد از حقوق ماهانه معلمان و واریز ۵ درصد سهم دولت تأمین مالی میشد.
زمزمههای تخلف میلیاردی از شهریور ۱۳۹۵ آغاز شد و کمیسیون آموزش مجلس در فروردین ۱۳۹۷ گزارش تحقیق و تفحص از این صندوق را پس از تصویب به قوه قضائیه ارسال کرد. حجم تخلفات در فاصله تابستان ۱۳۹۵ تا پاییز ۱۳۹۶ بین ۸ تا ۱۶ هزار میلیارد تومان عنوان شد. در خلاصه ۶۰ صفحهای این گزارش که اصل آن بالغ بر ۵۸۰ صفحه بود، تصریح شده بود که «گویی تخلف و ارتکاب جرم در صندوق ذخیره فرهنگیان نهادینه شده است». اختلاس ۸ هزار میلیارد تومانی در این صندوق با ۲۵ شرکت زیرمجموعه، یکی از دلایل نمایندگان برای استیضاح علی اصغر فانی، وزیر آموزش و پرورش بود که پیش از برگزاری جلسه استیضاح از پست خود کنارهگیری کرد.
گزارش تحقیق و تفحص همچنین نشان داد که حدود ۷۸۸ میلیون تومان تحت عنوان پاداش و حقالجلسه، بدون هیچ مجوز یا دستوری از سوی هیئت امنای صندوق به مدیران پرداخت شده است. یکی از اعضای کمیته تحقیق و تفحص، صندوق ذخیره فرهنگیان را «حیاط خلوت» توصیف کرد که در آن «روابط فامیلی و باندبازیهای سیاسی» آن را از مسیر اصلی منحرف کرده است. این صندوق که امانت حدود یک میلیون معلم در دست آموزش و پرورش بود، به گفته کارشناسان به «لقمه چرب و نرمی برای جماعتی ویژهخوار» مبدل شده بود.
نکته قابل تأمل اینکه، جریانی اکنون مدافع حقوق صنفی معلمان شده که در دوران دولت برآمده از اصلاحات، حقوق آنان به سبب فساد صندوق ذخیره فرهنگیان ضایع شد. وقتی قوه قضائیه مفسدان مرتبط با این پرونده را بازداشت و راهی دادگاه کرد، برخی رسانههای اصلاحطلب بلافاصله به تریبون این مفسدان بدل شدند.