صادرات نفت عربستان از ۸میلیون بشکه در روز به یک میلیون بشکه کاهش یافت
سرويس خارجي-
مؤسسه معتبر کپلر، در مورد ضربه مهلک یمنیها به صادرات نفتی آلسعود، گزارش داد که صادرات نفت عربستان پس از اعلام محاصره یمن از بیش از ۴ میلیون بشکه در روز، به کمتر از یک میلیون بشکه کاهشیافته است؛ چنانکه پیشتر از ۸ میلیون به ۴ میلیون بشکه رسیده بود.
بر اساس دادههای منتشرشده از سوی مؤسسه کپلر، صادرات نفت آلسعود پس از اعلام محاصره دریایی یمن و بسته شدن مسیر بابالمندب، با کاهش شدیدی مواجه شده و از بیش از ۴ میلیون بشکه در روز به کمتر از یک میلیون بشکه رسیده است. این کاهش چشمگیر در حالی رخ داده که پیش از آن نیز بستهشدن تنگه هرمز، صادرات نفت عربستان را از حدود ۸ میلیون بشکه در روز به نزدیک ۴ میلیون بشکه کاهش داده بود و اکنون ریاض برای انتقال بخش باقیمانده نفت صادراتی خود با محدودیتهای جدی مواجه است.
مؤسسه کپلر یک شرکت بینالمللی فعال در حوزه دادهها و تحلیل بازار کالا، بهویژه نفت، گاز،LNG و سایر محمولههای انرژی است که بخش مهمی از فعالیت آن به رصد لحظهای حرکت نفتکشها، بارگیری بنادر، مسیرهای کشتیرانی و جریانهای صادراتی اختصاص دارد. دادههای این شرکت با استفاده از اطلاعات سامانه شناسایی خودکار کشتیها (AIS)، تصاویر ماهوارهای، اطلاعات گمرکی و دیگر منابع دادهای گردآوری میشود و رسانهها و تحلیلگران بازار انرژی بهطور گسترده از آن برای بررسی تحولات تجارت جهانی نفت استفاده میکنند.
صفر شدن بارگیری در ینبع
طبق دادههای کپلر، پس از اعلام رسمی محاصره از مسیر بابالمندب، بارگیری نفت در بندر ینبع که بهعنوان یکی از مسیرهای دورزننده تنگه هرمز مورد استفاده قرار میگرفت نیز متوقف شده است.
این تحول از آن جهت اهمیت دارد که ینبع در ساحل دریای سرخ قرار دارد و عربستان طی سالهای گذشته از این مسیر برای انتقال بخشی از نفت خود بدون عبور از تنگه هرمز استفاده میکرد. اکنون با ناامن شدن مسیرهای دریایی در دریای سرخ و اطراف آن، این مسیر نیز با محدودیت جدی مواجه شده است. با بستهشدن مسیرهای هرمز و بابالمندب و توقف بارگیری در ینبع، کانال سوئز بهعنوان یکی از معدود مسیرهای باقیمانده برای انتقال نفت عربستان به بازارهای خارجی مطرح شده است، مسیری که البته سابقه اختلال و بستهشدن دارد و استفاده از آن نیز مستلزم عبور کشتیها از پهنههایی است که در شرایط کنونی با ریسک بالای امنیتی مواجه هستند. در چنین شرایطی، انتقال نفت عربستان به بازارهای آسیایی مستلزم پیمودن مسیرهای بسیار طولانیتر و پرهزینهتر خواهد بود.
ویندوارد: آبهای عربستان هم ناامن شد
شرکت معتبر انگلیسی ویندوارد نیز در گزارشی اعلام کرده است که طی چهار روز، تهدیدهای یمنی به عمق آبهای سرزمینی عربستان کشیده شده و در نتیجه، حتی مسیر باقیمانده برای انتقال نفت سعودی از طریق دور زدن قاره آفریقا نیز با تهدید مواجه شده است. این تحول پس از حمله روز چهارشنبه نیروهای یمنی به نفتکش سعودی «وفا» در نزدیکی بندر ینبع رخ داده است، نفتکشی که بنا بر گزارشها قرار بود نزدیک به ۲ میلیون بشکه نفت عربستان را که به دلیل محدودیتهای ایجادشده در تنگه هرمز و بابالمندب امکان انتقال عادی نداشت، از مسیر طولانیتر کانال سوئز و با دور زدن دماغه امید نیک به مقصد برساند.
هشدار درباره چهار منطقه استراتژیک
ویندوارد در ارزیابی خود همچنین درباره وضعیت چهار منطقه مهم دریایی شامل تنگه هرمز، دریای سرخ، خلیج عدن و شمال خلیجفارس هشدار داده و این مناطق را برای فعالیت کشتیهای تجاری و نفتکشها پرخطر توصیف کرده است. افزایش ریسک عملیاتی در این آبراهها میتواند پیامدهایی فراتر از کاهش صادرات عربستان داشته باشد و صنعت بیمه دریایی، هزینه حملونقل و در نهایت قیمت نفت در بازارهای جهانی را تحت تأثیر قرار دهد. به این ترتیب، مسئله دیگر صرفاً محدود شدن یک مسیر صادراتی نیست، بلکه افزایش هزینه و ریسک کل زنجیره انتقال انرژی در منطقه است.
توقف کامل صادرات نفت عربستان به آمریکا
همزمان با این تحولات، پیشتر گزارشهایی درباره توقف کامل صادرات نفت عربستان به آمریکا منتشر شده بود، رخدادی که در صورت استمرار، اهمیت ویژهای برای بازار انرژی خواهد داشت. گزارشهای موجود حاکی از آن است که برای نخستینبار طی چهار دهه، جریان صادرات نفت عربستان به آمریکا به صفر رسیده است. این تحول در کنار کاهش شدید صادرات به دیگر بازارها، نشان میدهد که محدودیتهای ایجادشده در مسیرهای دریایی میتواند دامنهای فراتر از یک بازار یا یک منطقه جغرافیایی پیدا کند.
ضربه شست در میدان جنگ
در همین حال، درگیریهای شدیدی میان نیروهای مسلح یمن و مزدوران عربستان در غرب این کشور ادامه دارد. بر اساس گزارش منابع خبری، درگیری و تبادل آتش توپخانه در منطقه الحیمه در بخش الخوخه، در جنوب استان الحدیده، جریان داشته و برخی منابع محلی از کشته و زخمی شدن دهها نفر از مزدوران عربستان خبر دادهاند. نیروهای مسلح یمن نیز اعلام کردهاند پس از رصد تحرکات نیروهای مورد حمایت عربستان، تجمع نیروها و تجهیزات نظامی در اردوگاه «صحن الجن» در مأرب را با استفاده از موشک و پهپاد هدف قرار دادهاند.
رئیس ستاد مشترک مزدوران سعودی کشته شد
در ادامه این حملات، وزارت دفاع دولت مورد حمایت عربستان در عدن از کشته شدن «صغیر بن عزیز»، رئیس ستاد مشترک نیروهای وابسته به عربستان، در حملات موشکی نیروهای مسلح یمن به محل تجمع نیروهای این گروه خبر داده است. کشته شدن یکی از فرماندهان ارشد نیروهای مزدور ریاض در مأرب، همزمان با تشدید حملات و تحرکات نظامی، نشاندهنده افزایش سطح رویارویی در جبهههای زمینی یمن است و میتواند فشار بر نیروهای تحت حمایت عربستان را افزایش دهد.
محاصره در برابر محاصره
دفتر سیاسی جنبش انصارالله نیز در واکنش به این تحولات اعلام کرده است که نیروهای مسلح یمن برای مقابله با هر سطحی از تشدید تنش نظامی آمادگی دارند. این جنبش، تجمع نیروهای وابسته به عربستان در استانهایی همچون مأرب را بخشی از طرحهای نظامی ریاض دانسته و تأکید کرده است که سیاست «محاصره در برابر محاصره» و هدف قرار دادن نیروهایی که برای ادامه محاصره یمن اعزام میشوند، ادامه خواهد یافت. حزام الاسد، عضو دفتر سیاسی انصارالله، نیز اعلام کرده است که یمنیها برای رفع محاصره و بازپسگیری منابع و حقوق خود مصمم هستند. مجموعه این تحولات، در کنار کاهش شدید صادرات نفت عربستان در دادههای کپلر و هشدارهای ویندوارد درباره افزایش خطر در آبراههای استراتژیک منطقه، از ورود رویارویی یمن و عربستان به مرحلهای خبر میدهد که پیامدهای آن میتواند علاوه بر میدان نبرد، مستقیماً بر امنیت انرژی و تجارت دریایی منطقه اثر بگذارد.