کد خبر: ۳۳۵۱۰۷
تاریخ انتشار : ۰۷ مرداد ۱۴۰۵ - ۲۱:۱۹
خطر ابتلای به گرمازدگی و سایر چالش‌های مرتبط-بخش نخست

تب تند آفتاب و شیوع بیماری‌های مهلک

گالیا‌توانگر

تابستان زمان خوبی برای وقت‌گذرانی و رفتن به تعطیلات است. از طرفی رفت‌وآمد به محل کار و دیگر مکان‌های ضروری، اجتناب‌ناپذیر است. دراین ‌بین با افزایش دما، نه‌تنها درجه ‌حرارت غیرقابل‌تحمل است، بلکه حتی می‌تواند به بدن فرد سالم هم آسیب برساند. بیماری‌های شایع تابستان و شاخص آن‌ها گرمازدگی باعث می‌شوند تا چندین هفته از کار و زندگی روزمره خود عقب بیفتید.
برخی از بیماری‌های فصل داغ سال بیشتر‌گریبان‌گیر قشر خاصی از مشاغل می‌شود. برای مثال رانندگان کامیون و حتی رانندگان تاکسی‌ها بیشتر در معرض گرمازدگی قرار دارند. تنها لحظه‌ای غفلت ممکن است یک‌عمر پشیمانی برای خانواده‌ای به بار بیاورد. بارها هشدار داده شده که در روزهای گرم حواستان به فرزندان خردسالتان باشد و آن‌ها را تنها در ماشین رها نکنید. گرمازدگی برای کودکان بسیار خطرناک بوده و حتی ممکن از به مرگ بینجامد. 
خطر ابتلا به سرطان پوست در نور تند آفتاب
سر درد، خشک شدن پوست، گرفتگی عضلات، ضعف، استفراغ، افزایش ضربان قلب یا تنفس سخت، از علائم اصلی گرمازدگی در تابستان هستند. البته اولین علامت آن سرگیجه است که معمولاً مجموعه‌ای از دیگر عوارض مانند حالت تهوع، تشنج و ... را به دنبال دارد، اما هنگامی که علائم شدید شوند، خطر کما را در پی دارند. 
دکتر علی لطفی یک پزشک عمومی درباره‌ راهکارهای مقابله با گرمازدگی می‌گوید: «لباس با پارچه مناسب فصل و رنگ روشن بپوشید؛ چرا که به طور معمول، لباس زیاد گرما را در داخل بدن به دام می‌اندازد و مشکلاتی را ایجاد می‌کند. علاوه‌بر این، اقامت در مناطق خنک‌تر به جلوگیری از شرایط گرمازدگی کمک می‌کند. برای کاهش این مشکل، استفاده از برخی نوشیدنی‌ها با طبع خنک توصیه می‌شود.»
این پزشک عمومی در ادامه به خطر ابتلای بیمارهای مهلک در نور تند آفتاب اشاره کرده و می‌گوید: «قرارگرفتن طولانی‌مدت در معرض آفتاب، برای انسان مضر است، زیرا باعث نفوذ اشعه ماوراء بنفش به بدن می‌شود. افرادی که ملانین کمتری در بدن آن‌ها تشکیل می‌شود، مستعد ابتلا به سرطان پوست هستند. گرمازدگی یکی از بیماری‌های شایع تابستان است که خود را با پوست قرمز، خشک، خارش و ترک نشان می‌دهد.
در روزهای گرم تابستان که فرد برای مدت طولانی در معرض آفتاب قرار می‌گیرد، این حالات را تجربه می‌کند. پس از آن حس سرما ایجاد می‌شود و حالت لرز، حالت تهوع، استفراغ و تب به وجود می‌آید. فرد در بعضی مواقع علائمی شبیه به علائم آنفلوآنزا را تجربه می‌کند. اگر سلول‌های پوست بیش از حد بسوزند، ممکن است تاول‌هایی روی پوست ایجاد شوند و در مراحل بعدی، لایه‌ای از پوست خشک ایجاد شود. بهترین راه برای جلوگیری از آفتاب‌سوختگی، توصیه به استفاده از ضدآفتاب با SPF 30 یا بالاتر است. همچنین شما باید به فکر راه‌هایی جهت مرطوب نگه‌داشتن پوست باشید.»
‌ گرمازدگی رانندگان 
چرا رانندگی طولانی‌مدت در جاده‌های داغ تابستان خطرناک است؟ گرما بیش از حد هوا چه تأثیری بر تایر، موتور و باتری کامیون دارد؟ با بالارفتن دما چه اتفاقی در بدن انسان می‌افتد؟ گرمای هوا و تابش شدید آفتاب در تابستان می‌تواند هم به سیستم بدنی رانندگان ناوگان آسیب برساند و هم عملکرد و ایمنی کامیون را مختل ‌کند. 
زمانی که مدت‌زمان زیادی در معرض نور شدید خورشید و هوای گرم باشیم، سیستم تنظیم‌کننده دمای بدن مختل شده و قادر به دفع گرما نیست، این وضعیت می‌تواند باعث ازکارافتادن اعضای بدن شود. اما در سراسر دنیا میلیون‌ها نفر شغل‌هایی دارند که آنها را در معرض چنین گرمایی قرار می‌دهد. رانندگان کامیون یکی از این گروه‌های آسیب‌پذیر هستند.
سرطان پوست، آب مروارید، سکته گرمایی، گرمازدگی و تنگی تنفس از جمله بیماری‌های شایع در رانندگان کامیون هستند؛ اما با رعایت برخی نکات ساده ولی مؤثر می‌توان از بروز چنین مشکلاتی جلوگیری کرد. 
حتی اگر کامیون شما دارای کولر و سیستم تهویه مطبوع باشد، باز هم ممکن است بدنتان دچار کمبود آب شود. مصرف آب بهترین راه برای پیشگیری از کم‌آبی بدن است.
محمودرضایی یک عضو امداد و نجات توصیه دارد: «جاده‌ای رانندگان در روزهای گرم باید روزانه حداقل سه لیتر آب، آب‌میوه یا نوشیدنی خنک بنوشند. نوشیدنی‌ها را خنک نگه دارید تا هم دما با محیط نباشند.
شاید شما هم بر این باور باشید که پنجره‌ها و آفتاب‌گیرهای کامیون از شما در برابر اشعه خورشید محافظت می‌کنند، اما جالب است بدانید که طبق نتایج تحقیقات صورت‌گرفته سمت چپ بدن رانندگان در کنار پنجره کامیون شش برابر بیشتر از سمت راست بدنشان که از پنجره فاصله دارد امواج فرابنفش خورشید را جذب می‌کند.
آفتاب‌سوختگی، خشکی و قرمزی پوست، ایجاد چین‌وچروک صورت و سرطان پوست از جمله عوارض تابش شدید اشعه خورشید به مدت زیاد بر بدن رانندگان است.»
این امدادگر جاده‌ای در ادامه می‌گوید: «استفاده از یک کرم ضدآفتاب بهترین راه برای محافظت از پوستتان در برابر امواج خورشید است. متخصصان پوست استفاده از ضدآفتاب‌هایی با SPF سی به بالا را به رانندگان توصیه می‌کنند.
فرقی ندارد چه فصلی از سال باشد، همیشه تابش نور آفتاب یکی از عواملی است که در رانندگی اختلال ایجاد می‌کند. اما تابش خورشید در تابستان می‌تواند به‌سلامت چشم آسیب برساند. قرارگرفتن طولانی‌‌مدت در معرض پرتو UV می‌تواند سبب بروز مشکلات چشمی مانند آب مروارید و خشکی و قرمزی چشم شود.
خیره‌شدن مداوم به جاده، انعکاس تابش خورشید بر آب یا سایر وسایل نقلیه سبب افزایش تحریک‌پذیری چشم رانندگان و همچنین ایجاد حس خواب‌آلودگی در آنها می‌شود. استفاده از یک عینک‌آفتابی بزرگ که اطراف چشم‌ها را بپوشاند بهترین راه پیشگیری از مشکلات چشمی است. مهم‌تر آنکه عینک‌آفتابی شما برای جذب کامل اشعه خورشید باید ۴۰۰ UV  باشد.»
 فصل ترکیدن تایر! 
آیا می‌دانید داغی آسفالت جاده‌ مانند لغزندگی جاده می‌تواند حرکت کامیون‌ها را متوقف کند؟ آیا می‌دانید میزان ترکیدن تایرها در تابستان بیش از هر زمان دیگر است؟ آیا می‌دانید احتمال اتمام شارژ باتری در تابستان بسیار بالا است. برای پیشگیری از بروز چنین صدماتی باید فقط کافی است پیش از سفر از سلامت کامیون مطمئن باشید. 
فصل تابستان در بین رانندگان کشنده‌های سنگین به فصل «ترکیدن تایر» مشهور است. در این فصل آسفالت جاده‌ها داغ‌تر از همیشه هستند، حالا اگر تایرها کم‌باد باشند حرارت لاستیک بالا می‌رود. واکنش کناره‌های لاستیک کم‌باد با آسفالت داغ جاده‌ها بیشتر شده و حرارت زیادی تولید می‌شود. باد کم و دمای بالا موجب ترکیدگی لاستیک می‌شود.
میثم نعمتی یک مکانیک خودرو برایمان توضیح می‌دهد: «برای جلوگیری از بروز خطر ترکیدن لاستیک، باد تایرها را بر اساس میزان درج شده در دفترچه راهنمای کامیون تنظیم کنید.»
از وی سؤال می‌کنم: «گرمای تابستان چه تأثیری بر عملکرد باتری کامیون دارد؟» وی پاسخ می‌دهد: «گرمای بالا موجب تبخیر مایعات موجود در باتری، کاهش شارژ باتری و خوردگی صفحات درونی آن  می‌شود.
برای مراقبت از باتری‌ها در تابستان پیش از سفر میزان الکترولیت باتری را چک کنید و همیشه سیم‌های اتصال باتری را تمیز نگه‌دارید.
زمانی کولر کامیون سالم است که دمای درون کابین حداقل ۱۰ درجه خنک‌تر از دمای بیرون باشد. کاهش مایع خنک‌کننده، وجود شکاف و ترک در شیلنگ‌ها، محکم نبودن بست‌ها از مهم‌ترین مواردی هستند که عملکرد کولر را مختل می‌کنند. همچنین برای اطمینان از صحت عملکرد سیستم خنک‌کننده خوب است تسمه‌ها، شیلنگ‌ها و درزها را تمیز کنید.»
خطر مرگ کودکان بر اثر گرمازدگی در خودرو
دختربچه‌ای ۴ساله بر اثر جاماندن در خودرو و قرارگرفتن در معرض گرمای شدید، جان خود را از دست داد. بر اساس گزارش‌ها، والدین این کودک پس از خرید به خانه بازگشتند. در همان زمان، مهمانانی به منزل آن‌ها آمده بودند و والدین برای رسیدگی به مهمانان وارد خانه شدند. چند ساعت بعد، پس از رفتن مهمانان، متوجه شدند که دخترشان در خانه نیست. آن‌ها با مراجعه به خودرو، پیکر بی‌جان کودک را پیدا کردند!
دیوید دایموند یک روان‌شناس که حدود ۲۰ سال بر روی پدیده‌ای به نام «سندرم کودک فراموش‌شده» تحقیق کرده است، می‌گوید: «این اتفاق اغلب ناشی از استرس شدید، کم‌خوابی یا تغییرات ناگهانی در روتین روزانه رخ می‌دهد. در چنین شرایطی، مغز فرد دچار نوعی حافظه کاذب می‌شود؛ به‌طوری که والدین تصور می‌کنند کودک را طبق روال معمول به مکان مورد نظر رسانده‌اند، درحالی‌ که کودک هنوز در خودروست.»
گرمازدگی کودکان زمانی رخ می‌دهد که گرمای بیش از حدی به بدن کودک وارد شود. به‌عبارت‌دیگر دمای بدن کودک بسیار بالا می‌رود و بدنشان برای خنک‌شدن با مشکلاتی روبه‌رو می‌شود و برای این کار توانایی لازم را نخواهد داشت. کودکان (به‌ویژه خردسالان) در برابر گرمازدگی نسبت به بزرگسالان، آسیب‌پذیرتر هستند، زیرا مقاومت بدنی کودکان کم‌تر است. اگر کودکان، زمان طولانی را در معرض نور خورشید باشند، دچار مشکلاتی همچون کم‌آبی می‌شوند که در نهایت منجر به گرمازدگی‌شان می‌شود.
چگونه می‌توان 
از گرمازدگی کودکان جلوگیری کرد؟
کودکان قبل از گرمازدگی شدید، دچار گرمازدگی خفیف می‌شوند که اصطلاحاً به آن گرما تکیدگی می‌گویند و دچار علائمی همچون تشنگی یا گرسنگی غیرمعمول و یا سرد و مرطوب شدن پوست می‌شوند. همچنین اگر کودک شما می‌تواند صحبت کند، ممکن است از دل‌درد شکایت کند. 
زهرا رسولی یک‌پرستار درباره علائم گرمازدگی کودکان توضیح می‌دهد: «تب ۳۹.۴ درجه سانتیگراد به بالا که بدون هیچ تعرقی صورت می‌گیرد. پوست کودک داغ، قرمز و خشک می‌شود. ضربان سریع، بی‌قراری‌کردن، سرگیجه و حالت گیجی، سردرد، استفراغ، تنفس سریع و کم‌عمق، بیهوشی و بی‌حالی.»
وی در ادامه برای جلوگیری از گرمازدگی کودکان توصیه دارد: «استفاده از لباس‌های راحتی و نخی، سعی کنید همیشه یک بطری آب داشته باشید و به‌صورت مستمر به کودک خود آب دهید. کودک در معرض نور آفتاب به مدت طولانی قرار نگیرد. در صورت استفاده از خودرو، فضای خودرو خنک باشد تا کودک اذیت نشود. در تابستان باید مصرف مایعات و مواد معدنی کودکان افزایش یابد. در روزهای گرم تابستان سعی کنید کودک خود را از خانه بیرون نبرید.»