ترامپ، گاو شیرده خود را وارد میدان کرد
سرویس خارجی-
رئیسجمهور بازنده آمریکا اینبار گاو شیردهاش را وارد معرکه کرد. او بامداد چهارشنبه به همراه رژیم سعودی، به نقاط مختلف عراق حمله کرد، حملهای که در نتیجه آن تعدادی از مقرهای مقاومت عراق و حتی برخی از موکبهای مراسم پیادهروی اربعین صدمه دیدند و حدود 20 تَن نیز به شهادت رسیدند.
در شرایطی که گزارشهای متعددِ منابع آمریکایی و غربی از کاهش ذخایر تسلیحاتی و مهمات ارتش آمریکا حکایت دارد و جز ترامپ و اطرافیانش، همه بر شکست آمریکا از ایران تأکید دارند و واشنگتن نیز نتوانسته به اهداف اعلامیاش در برابر ایران و محور مقاومت دست یابد، نشانههایی از تلاش برای انتقال بار درگیریها به دیگران دیده میشود. از مطرحشدن احتمال درگیر کردن سوریه در نبردی با حزبالله گرفته تا نقشآفرینی اوکراین در حمله به کشتی ایرانی در آبهای بینالمللی و اکنون استفاده از ظرفیت نظامی سعودی یا همان گاو شیرده، مجموعهای از تحرکاتی است که به نظر میرسد با هدف کاهش فشار مستقیم بر آمریکا طراحی شدهاند. در همین چارچوب، بامداد چهارشنبه، جنگندههای آمریکا و عربستان در عملیاتی مشترک مقرهای حشدالشعبی را در چندین استان عراق هدف قرار دادند. حملات هوایی بامداد چهارشنبه آمریکا و رژیم سعودی به عراق، یکی از کمسابقهترین اقدامات نظامی علیه یک نهاد امنیتی رسمی عراق در سالهای اخیر بهشمار میرود، حملهای که پس از سلسله ادعاهای ریاض درباره حملات پهپادی به تأسیسات نفتی شرق عربستان صورت گرفت و با واکنشهای گسترده سیاسی، امنیتی و منطقهای همراه شد. ریاض و واشنگتن این عملیات را با استناد به ادعای کذبِ حملات پهپادی از خاک عراق توجیه کردند، اما بغداد، حشدالشعبی، جمهوری اسلامی ایران، انصارالله یمن و جریانهای سیاسی عراق، بدون توجه به این بهانهتراشیها، این اقدام را تجاوزی آشکار به حاکمیت عراق و نقض صریح حقوق بینالملل توصیف کردند.
آغاز ماجرا
ماجرا از زمانی آغاز شد که وزارت دفاع و سپس وزارت امورخارجه رژیم سعودی مدعی شدند چند پهپاد با هدف قرار دادن تأسیسات نفتی منطقه شرقی این کشور از خاک عراق به پرواز درآمدهاند. ریاض بدون ارائه مستندات، مقاومت اسلامی عراق و گروههای همسو با ایران را مسئول این حملات معرفی کرد و اعلام داشت حق پاسخگویی را برای خود محفوظ میداند. این در حالی بود که مقاومت اسلامی عراق با صدور بیانیهای رسمی، هرگونه حمله از خاک عراق به عربستان را به صراحت رد کرد و چنین اقدامی را «احمقانه» خواند. این گروه همچنین هشدار داد هرگونه بهانهسازی برای تعرض به عراق با واکنشی سخت مواجه خواهد شد. همزمان علی فالح الزیدی، نخستوزیر عراق، نیز به دستگاههای امنیتی دستور داد ادعای عربستان را به طور فوری بررسی کنند؛ جالب است که خود یمن مسئولیت آن حملات را پذیرفته بود و فرافکنی عربستان را طفره رفتن از مسئولیت خود خوانده بود.
قربانی گاو شیرده
تنها چند ساعت پس از تکرار این ادعاها توسط آلسعود، بامداد چهارشنبه، جنگندههای آمریکا و عربستان در عملیاتی مشترک، موجی از حملات هوایی را علیه مواضع حشدالشعبی در نقاط مختلف عراق آغاز کردند. وزارت دفاع آلسعود و فرماندهی تروریستی مرکزی آمریکا (سنتکام) به طور رسمی مسئولیت این عملیات را پذیرفتند و اعلام کردند حملات با هماهنگی کامل دوطرف انجام شده است. سنتکام مدعی شد این عملیات پاسخی به حملات پهپادی علیه زیرساختهای انرژی عربستان و حملات ادعایی به نیروهای آمریکایی بوده است، ادعاهایی که همزمان با تکذیب مقاومت عراق و نبود شواهد منتشرشده، با تردیدهای جدی روبهرو شد.
کدام مناطق عراق؟
براساس گزارشهای منتشرشده، حملات هوایی مناطق گستردهای از عراق را هدف قرار داد. مقرهای حشدالشعبی در استانهای بغداد، واسط، نینوا، بصره، کرکوک، کربلا و دیالی بمباران شدند. اردوگاه «الفتح المبین» در واسط، مقر فرماندهی حشدالشعبی در بصره، تیپ ۴۰ در کرکوک، مواضعی در دشت نینوا، منطقه الدبس، آمرلی، الصویره و حتی برخی مراکز در جنوب بغداد از جمله اهداف این عملیات بودند. همچنین گزارشهایی از حمله به زیرساختهای گردانهای «الامام علی علیهالسلام»، تیپ ۵۲ و مقرهایی وابسته به سازمان بدر منتشر شد. همزمان صدای انفجار در استانهای بابل، کرکوک، کربلا، واسط و نینوا شنیده شد و آمبولانسها به سرعت به مناطق هدف اعزام شدند. برخی از خبرها نیز حاکی از آن است که در جریان این حملات تعدادی از موکبهایی که برای استقرار زوار برپا شده بود، صدمه دیده است.
چند نفر شهید شدند؟
سازمان حشدالشعبی پس از پایان موج نخست حملات، در بیانیهای اعلام کرد که در نتیجه این تجاوز مشترک آمریکا و عربستان، دستکم ۲۰ نفر از نیروهای این سازمان به شهادت رسیده و ۳۲ نفر دیگر زخمی شدهاند، آماری که به گفته این سازمان نهایی نبوده و احتمال افزایش آن وجود دارد. فرماندهی عملیات حشدالشعبی در نینوا نیز از شهادت هشت رزمنده و زخمیشدن چهار نفر در همان استان خبر داد. علاوه بر نیروهای حشد، گزارشهایی از شهادت پنج غیرنظامی در استانهای بصره، نینوا و کرکوک نیز منتشر شد. این حملات خسارات گستردهای به ساختمانها، تجهیزات، خودروها و زیرساختهای نظامی حشدالشعبی وارد کرد.
واکنش حشدالشعبی
حشدالشعبی در بیانیههای متعدد، این عملیات را «حمله تروریستی مشترک آمریکا و عربستان» توصیف کرد و تأکید داشت که هدف قرار دادن مقرهای این سازمان، حمله به یکی از نهادهای رسمی امنیتی عراق محسوب میشود. این سازمان اعلام کرد که این تجاوز نهتنها نقض آشکار حاکمیت ملی عراق، بلکه اقدامی در راستای تشدید بحران امنیتی و بیثباتسازی این کشور است. مسئولان حشد همچنین از تشکیل کمیتههای ویژه برای ارزیابی ابعاد خسارات و ثبت دقیق آمار شهدا و مجروحان خبر دادند. برخی کارشناسان معتقدند، حشدالشعبی خود را آماده پاسخ به این تجاوز میکند.
نشست اضطراری
در پی این تجاوزات، نخستوزیر عراق دستور برگزاری نشست اضطراری شورای امنیت ملی را صادر کرد تا ابعاد تجاوز بررسی شود. در فضای سیاسی عراق نیز موجی از محکومیتها شکل گرفت. محمد شیاع السودانی، نخستوزیر سابق عراق این اقدام را نقض آشکار حاکمیت عراق، منشور سازمان ملل و قوانین بینالمللی دانست و تأکید کرد که بغداد حق مشروع دفاع از خود را محفوظ میداند. در پارلمان عراق نیز نمایندگانی چون سعود الساعدی، حسین نعمه البطاط و فالح الخزعلی خواستار واکنش قاطع دولت، پاسخ نظامی متناسب، اقدامات حقوقی و دیپلماتیک و حتی لغو سفر برنامهریزیشده نخستوزیر عراق به عربستان شدند. دبیرکل سازمان بدر عراق به حمله سعودی-آمریکایی به حشدالشعبی عراق واکنش نشان داد و آن را بهشدت محکوم کرد. دفتر ریاستجمهوری عراق امروز با صدور بیانیهای رسمی، حملات هوایی به مقرهای حشدالشعبی در چند منطقه را بهشدت محکوم کرد. همزمان گزارشهایی از لغو این سفر نیز در رسانههای عربی منتشر شد. مقتدی صدر هم با صدور بیانیهای تلاش کرد حمله به مراکز حشدالشعبی را بدون نام بردن از عاملان این تجاوز محکوم
کند. جنبش نجباء عراق نیز در بیانیهای اعلام کرد که هرگز اجازه نخواهد داد ستمگران آمریکایی و سعودی به خاک عراق تعرض کنند، بدون آنکه بهایی سنگین از منافع و امنیت خود بپردازند.
واکنش ایران
وزارت خارجه جمهوری اسلامی ایران نیز با صدور بیانیهای، حملات آمریکا و عربستان به مراکز رسمی عراق و حتی برخی مواکب و ایستگاههای زائران اربعین حسینی را به شدیدترین وجه محکوم کرد و آن را تعرض آشکار به حاکمیت و تمامیت ارضی عراق و نقض صریح منشور سازمان ملل متحد دانست. تهران ضمن ابراز همبستگی با دولت و ملت عراق، آمریکا و همپیمانانش را مسئول پیامدهای خطرناک این اقدام معرفی کرد. دفتر سیاسی جنبش انصارالله یمن نیز این عملیات را اقدامی غیرقانونی، بزدلانه و مغایر با همه قوانین و معاهدات بینالمللی خواند و بر حق عراق برای پاسخ به این تجاوز تأکید کرد.
آمریکاییها به عراق نروند
در حالی که سنتکام مدعی شد حملات علیه مراکز لجستیکی و تسلیحاتی «گروههای همسو با ایران» انجام شده و از بیش از ۶۰۰ حمله ادعایی علیه نیروهای آمریکایی سخن گفت، وزارت دفاع و وزارت خارجه عربستان نیز این عملیات را در چارچوب «حق دفاع مشروع» توصیف کردند. با این حال، چنانکه ذکر شد، مقامهای عراقی، حشدالشعبی و مقاومت اسلامی عراق این ادعاها را رد کرده و تأکید داشتند که هیچ سند معتبری درباره حملات ادعایی از خاک عراق ارائه نشده است. حتی سفارت آمریکا در بغداد نیز همزمان با انجام عملیات، به اتباع خود درباره سفر به عراق هشدار داد و از احتمال اختلال در پروازها و بستهشدن حریم هوایی خبر داد، موضوعی که نشاندهنده نگرانی واشنگتن از پیامدهای امنیتی این تجاوز بود.