اولتیماتوم ترامپ به رئیسجمهور لبنان؛ کابوس نتانیاهو یا همدستی با جولانی برای جنگ علیه حزبالله؟!
سرویس خارجی-
روزنامه لبنانی، با انتشار روایتی جدید از سفر رئیسجمهور این کشور به واشنگتن، نوشت که ترامپ اولتیماتومی فراتر از یک دیدار تشریفاتی به بیروت داده است: «یا با جولانی هماهنگ شوید و حزبالله را نابود کنید، یا به کابوس نتانیاهو بازگردید!»
دونالد ترامپ، رئیسجمهور سودایی آمریکا، طی سالهای اخیر بارها نشان داده است که در سیاست خارجی بیش از آنکه به قواعد شناختهشده دیپلماسی، موازنه قدرت یا روندهای حقوقی پایبند باشد، به تصمیمهای ناگهانی، فشارهای شخصی و معاملهمحور تکیه میکند، رویکردی که از تهدید و تحریم گرفته تا پیشنهادهای غیرمنتظره و تغییرات لحظهای در مواضع، بارها متحدان و حتی نهادهای آمریکایی را غافلگیر و گرفتار کرده است. اکنون نیز روایت تازهای از دیدار رئیسجمهور لبنان با ترامپ، تصویری از همین سبک سیاستورزی را ترسیم میکند، جایی که سرنوشت یک کشور نه در قالب یک گفتوگوی دیپلماتیک، بلکه در قالب یک اولتیماتوم صریح و دوگانه تعریف میشود، یا همراهی با پروژهای جدید علیه حزبالله با محوریت دمشقِ تحت رهبری تروریستها و آنکارا، یا بازگشت به سناریوی جنگی که بنیامین نتانیاهو در پی آن است!
پشتپرده یک سفر به ظاهر تشریفاتی
سفر ژوزف عون، رئیسجمهور لبنان، به واشنگتن در ظاهر یک دیدار رسمی و دیپلماتیک میان دو کشور بود، اما روایت منتشرشده از سوی ابراهیم امین، نویسنده روزنامه لبنانی الاخبار، نشان میدهد که این سفر ابعاد بسیار فراتر از تشریفات معمول داشته است. به نوشته او، آنچه در رسانهها درباره این دیدار منتشر شد، تنها بخش کوچکی از ماجرا بود و بخش اصلی گفتوگوها هرگز رسانهای نشده است، گفتوگوهایی که به آینده لبنان، جایگاه حزبالله و حتی معادلات امنیتی منطقه مربوط میشود.
به اعتقاد این نویسنده، اطرافیان ژوزف عون تلاش گستردهای کردند تا این سفر را به عنوان یک «رویداد تاریخی» معرفی کنند و دیدار او با ترامپ را دستاوردی بزرگ جلوه دهند. حتی تمجیدهای شخصی ترامپ از رئیسجمهور لبنان نیز در همین چارچوب تبلیغاتی برجسته شد، اما در پس این تصاویر و تعارفات سیاسی، مذاکراتی در جریان بود که هدف اصلی آن دریافت تعهدات مشخص از بیروت در قبال خواستههای عجیب و غریب و نابخردانه واشنگتنِ ترامپ بود.
کارت عبور به کاخسفید؛ تعهد سیاسی به جای پول
براساس این روایت، واشنگتن از مدتها قبل به ژوزف عون اطلاع داده بود که دیدار با رئیسجمهور آمریکا بدون ارائه یک «کارت عبور» ممکن نیست. از نگاه ترامپ این کارت یا پول است یا تعهد سیاسی؛ و از آنجا که لبنان توان ارائه امتیاز اقتصادی قابلتوجهی نداشت، تنها گزینه باقیمانده، ارائه تعهدات سیاسی و امنیتی در راستای اهداف آمریکا بود.
در همین چارچوب، نویسنده توضیح میدهد که رئیسجمهور لبنان بدون آنکه نیازی به ارائه طرحهای توسعهای یا پروندههای کارشناسی داشته باشد، تنها موظف بود پیامهای از پیش تنظیمشدهای را که توسط حلقه نزدیک به واشنگتن تهیه شده بود، بیان کند و در مقابل، خواستههای آمریکا را با دقت دریافت کند. به گفته امین، هدف اصلی این دیدار نه گفتوگو میان دو کشور، بلکه ابلاغ مأموریت دیوانهوار جدید به دولت لبنان بود.
هیئت نظامی با پرونده آمد؛ هیئت سیاسی برای امضا
یکی از بخشهای قابلتوجه این روایت، مربوط به مذاکرات هیئت لبنانی با طرف آمریکایی است. براساس این گزارش، هیئت نظامی لبنان با مجموعهای از اسناد، نقشهها و گزارشهای دقیق درباره مناطق اشغالی جنوب لبنان، موارد متعدد نقض حاکمیت این کشور از سوی رژیم صهیونیستی، جنایتهای ثبتشده رژیم اسرائیل و همچنین طرحی عملیاتی برای خروج کامل نیروهای اشغالگر وارد مذاکرات شد.
اما در مقابل، هیئت سیاسی لبنان اساساً توجهی به این اسناد نداشت. طبق روایت الاخبار، مسئولان سیاسی از همان ابتدا میدانستند که نتیجه مذاکرات از پیش تعیین شده و تنها انتظار واشنگتن، امضای متنی است که وزارت خارجه آمریکا تدوین کرده است. حتی زمانی که برخی اعضا خواستار بررسی محتوای اسناد و گفتوگو درباره آن شدند، دستور صریح از بیروت صادر شد: «امضا کنید و تمام.»
ترامپِ امروز و نتانیاهویی که دیگر برگ برنده نیست
ابراهیم امین معتقد است ژوزف عون در حالی وارد واشنگتن شد که مهمترین تحول ماههای اخیر را نادیده گرفته بود؛ اینکه ترامپی که امروز در کاخسفید حضور دارد، دیگر همان ترامپی نیست که چند ماه پیش بیقید و شرط پشتسر سیاستهای بنیامین نتانیاهو قرار میگرفت. ناکامی رژیم صهیونیستی در تحقق اهداف خود در لبنان و همچنین شکست در دستیابی به اهداف اعلامی علیه ایران، نگاه ترامپ را نسبت به نخستوزیر اسرائیل تغییر داده است.
براساس این تحلیلِ نویسنده لبنانی، ترامپ به این جمعبندی رسیده که ادامه مسیر فعلی نهتنها موفقیتی برای آمریکا به همراه ندارد، بلکه هزینههای بیشتری نیز ایجاد خواهد کرد. از همینرو، در واشنگتن دیدگاهی در حال شکلگیری است که به جای تکیه کامل بر نتانیاهو، باید از مسیرهای جایگزین برای تحقق اهداف آمریکا در لبنان و منطقه استفاده شود، مسیری که لزوماً به معنای کنار گذاشتن فشار بر حزبالله نیست، بلکه ابزارهای آن را تغییر میدهد.
اولتیماتوم تازه؛ جولانی یا بازگشت به کابوس نتانیاهو
براساس روایت منتشرشده، اختلافنظر جدی در واشنگتن درباره آینده لبنان شکل گرفته است. یک جریان همچنان بر ادامه فشار نظامی رژیم صهیونیستی و گسترش جنگ علیه حزبالله تأکید دارد، اما جریان دیگری معتقد است این مسیر به دلیل محدودیتهای میدانی و هزینههای سنگین، دیگر قابلیت تحقق ندارد و باید راهکاری متفاوت جایگزین آن شود.
در همین چارچوب، نویسنده مدعی است که ترامپ در نهایت به الگویی تازه رسیده است، الگویی که در آن ترکیه، عربستان و بهویژه دولت خودخوانده جدید سوریه به ریاست احمد الشرع (ابومحمد الجولانیِ تروریست) نقش مهمی در مدیریت پرونده لبنان پیدا میکنند. به نوشته الاخبار، پیام اصلی ترامپ به ژوزف عون این بود که بیروت باید خود را با این آرایش جدید هماهنگ کند و از مسیر دمشق و آنکارا برای اجرای پروژه مهار و نابودی حزبالله و پایان دادن به نفوذ ایران در لبنان حرکت کند؛ در غیر این صورت، گزینه جایگزین، بازگشت به همان سناریوی جنگی موردنظر بنیامین نتانیاهو خواهد بود؛ همان دوگانهای که در قالب یک اولتیماتوم صریح به رئیسجمهور لبنان منتقل شد.
دستاورد خیالی دولت لبنان
در حالی که دولت لبنان تلاش کرده برخی تحولات اخیر در جنوب این کشور، بهویژه رخدادهای منطقه زوطر غربی، را به عنوان موفقیتی سیاسی و میدانی معرفی کند، این روایت با انتقاد شدید جریان مقاومت مواجه شده است. منتقدان معتقدند آنچه به عنوان عقبنشینی رژیم آپارتاید اسرائیل تبلیغ میشود، در واقع هیچ تغییری در وضعیت اشغالگری ایجاد نکرده و صرفاً حضور ارتش لبنان در مناطقی بوده که اساساً از اشغال دشمن خارج نشده بودند. همچنین حملات رژیم ادامه دارد. به گزارش بامداد جمعه ایرنا از شبکه المیادین، نیروی هوایی رژیم صهیونیستی مناطقی در اطراف شهرک القصیر در بخش مرجعیون استان نبطیه را بمباران کرده است. نظامیان اشغالگر در ادامه تخریب زیرساختهای جنوب لبنان، در سه انفجار مهیب زیرساختهای مختلف شهرکهای مجدلزون، المنصوری و مرکبا را بمبگذاری و منهدم کردهاند.