مقام سابق پنتاگون: آمریکا حالا مجبور است قدرت خود را بین خلیجفارس و دریای سرخ تقسیم کند
سرويس خارجي-
مقامات کنونی و پیشین آمریکا، از جمله در پنتاگون، اذعان کردهاند که تهدید یمن برای محاصره دریایی آلسعود در دریای سرخ، ارتش از پیش تحت فشار آمریکا را با مشکلی جدی روبهرو کرده و کاخسفید را در تنگنا قرار داده است؛ آمریکا حالا مجبور به تقسیم توان نظامی خود بین خلیجفارس و دریای سرخ است.
اعتراف صریح مقامات کنونی و پیشین آمریکا به دشوارتر شدن شرایط نظامی این کشور در غرب آسیا- که در سطور آتی خواهید خواند- بار دیگر از شکاف میان روایتهای تبلیغاتی کاخسفید و واقعیتهای میدانی پرده برداشته است. در حالی که واشنگتن طی ماههای گذشته تلاش داشت تحولات منطقه را تحت کنترل خود نشان دهد و با نمایش قدرت، این تصور را القا کند که میتواند همزمان چندین بحران را مدیریت کند، اکنون مقامهای آمریکایی ناچار شدهاند به محدودیتهای فزاینده ارتش این کشور اذعان کنند. تهدید مقاومت یمن برای اعمال محاصره دریایی در دریای سرخ، نهتنها معادلات امنیتی منطقه را دستخوش تغییر کرده، بلکه آمریکا را در برابر مشکلی قرار داده که به گفته مسئولان سابق پنتاگون، واشنگتن را مجبور میکند توان نظامی، ناوگان دریایی و سامانههای دفاعی خود را میان خلیجفارس و دریای سرخ تقسیم کند، وضعیتی که هم هزینههای نظامی آمریکا را افزایش میدهد و هم توان عملیاتی آن را در هر دو جبهه کاهش خواهد داد. این اعترافها بیش از هر چیز نشان میدهد که برخلاف ادعاهای مکرر مقامات آمریکایی، ابتکار عمل در بخشی از تحولات منطقه دیگر در انحصار واشنگتن نیست و بازیگران مقاومت توانستهاند با ایجاد معادلات جدید، قدرت مانور آمریکا را به شکل محسوسی محدود کنند.
اعتراف پنتاگون به محدودیت قدرت آمریکا
خبرگزاری رویترز به نقل از مقامات کنونی و سابق آمریکا گزارش داده است که تهدید مقاومت یمن برای جلوگیری از فعالیت کشتیهای مرتبط با عربستان در دریای سرخ، میتواند دامنه بحران را گسترش داده و فشار مضاعفی بر ارتش آمریکا وارد کند. این در حالی است که واشنگتن هماکنون بخش مهمی از توان نظامی خود را در خلیج فارس و پیرامون ایران متمرکز کرده و گشودهشدن جبههای جدید در دریای سرخ، محاسبات نظامی آن را پیچیدهتر خواهد کرد. در همین راستا، جیسون کمپل، از مقامات ارشد پیشین پنتاگون، اعتراف کرده است که آمریکا ناچار خواهد شد منابع محدود اما ارزشمند خود را میان دو جبهه فعال تقسیم کند. به گفته او، مقابله با تحولات دریای سرخ مستلزم انتقال بخشی از ناوهای جنگی و سامانههای دفاعی آمریکا از خلیجفارس به نزدیکی سواحل یمن است، اقدامی که به معنای کاهش تمرکز واشنگتن بر سایر مأموریتهای منطقهای خواهد بود.
انصارالله؛ معادلهای که بمباران هم تغییرش نداد
اعتراف مقامهای آمریکایی در حالی صورت میگیرد که طی سالهای گذشته، دولتهای مختلف آمریکا و ائتلاف سعودی بارها با حملات هوایی گسترده تلاش کردند توان نظامی انصارالله را از بین ببرند، اما نتیجهای جز تداوم و حتی افزایش قدرت بازدارندگی این جنبش به دست نیاوردند. اکنون حتی رسانههای غربی نیز از مقاومت یمن به عنوان نیرویی چابک، مقاوم و دارای توانایی ایجاد اختلال در مسیرهای استراتژیک دریایی یاد میکنند. مایکل مالروی، معاون پیشین دستیار وزیر دفاع آمریکا، نیز اذعان کرده است که نیروهای مسلح یمن بارها نشان داده توان و اراده لازم برای مختل کردن تردد دریایی در بابالمندب و دریای سرخ را دارد. کارشناسان آمریکایی نیز تأکید میکنند که نه حملات دولت بایدن و نه تشدید عملیات نظامی در دوره ترامپ نتوانسته قابلیتهای این جنبش را از میان ببرد و تهدید کشتیرانی همچنان پابرجاست.
فشار مضاعف بر ارتش آمریکا
یکی دیگر از نگرانیهای مطرحشده در گزارش رویترز، کاهش منابع و ذخایر نظامی آمریکاست. مقامهای آمریکایی تصریح کردهاند که بسیاری از سامانههای دفاعی و تجهیزات موردنیاز برای مقابله با مقاومت یمن، هماکنون در مأموریتهای دیگر به کار گرفته شده و ارتش آمریکا با محدودیت جدی در تجهیزات و نیروی انسانی روبهروست. به گفته یکی از این مقامات، ناوهای آمریکایی به دلیل مأموریتهای طولانی و پیدرپی، فراتر از ظرفیت عملیاتی خود در دریا باقی ماندهاند و خدمه نیز با فرسودگی روبهرو هستند. مارک کانسیان، افسر بازنشسته تفنگداران دریایی آمریکا نیز تأکید کرده است که بازشدن جبهه دوم در دریای سرخ، فشار سنگینی بر نیروی دریایی آمریکا وارد خواهد کرد و توان رزمی این کشور را بیش از گذشته فرسوده میکند.
بابالمندب؛ اهرم استراتژیک یمن
در سوی دیگر میدان، تحلیلگران منطقهای معتقدند بابالمندب به مهمترین اهرم فشار استراتژیک یمن تبدیل شده است. گزارش رسانه العربیالجدید نشان میدهد که اعلام محاصره دریایی علیه عربستان، تنها یک اقدام نظامی نیست، بلکه ابعاد اقتصادی و ژئوپلیتیکی گستردهای نیز دارد و میتواند معادلات انرژی جهان را تحت تأثیر قرار دهد. عربستان در شرایط کنونی برای دور زدن مشکلات تنگه هرمز، وابستگی گستردهای به خط لوله شرق به غرب و بندر ینبع پیدا کرده است، بندری که اکنون به مهمترین مسیر صادرات نفت این کشور تبدیل شده اما در بُرد موشکها و پهپادهای یمنی قرار دارد. همین مسئله باعث شده کارشناسان از آسیبپذیری جدید ریاض سخن بگویند.
شوک احتمالی به بازار جهانی انرژی
براساس دادههای منتشرشده، بندر ینبع تقریباً با حدأکثر ظرفیت عملیاتی خود فعالیت میکند و ظرفیت چندانی برای جبران اختلالات جدید ندارد. در چنین شرایطی، هرگونه محدودیت در تردد دریایی میتواند صادرات میلیونها بشکه نفت عربستان را با مشکل مواجه کرده و بازار جهانی انرژی را با شوکی تازه روبهرو سازد. رسانههای غربی نیز هشدار دادهاند که همزمانی اختلال در تنگه هرمز و بابالمندب، میتواند موجب جهش کمسابقه قیمت انرژی، افزایش هزینههای حملونقل و آسیب به اقتصاد جهانی شود. شرکت تحلیل دادههای کشتیرانی «کپلر» نیز اعلام کرده است که با ورود انصارالله به این معادله، کانون اصلی ریسکهای انرژی از هرمز به دریای سرخ نیز گسترش یافته است.
استراتژی مشخص یمن برای شکستن محاصره
همزمان با افزایش فشارهای نظامی و اقتصادی، رهبران مقاومت یمن نیز بر عزم خود برای پایان دادن به محاصره یمن تأکید کردهاند. علی الدیلمی، عضو دفتر سیاسی انصارالله، هشدار داده است که اگر عربستان به سیاست محاصره ادامه دهد، ناوگانهای غربی نیز قادر به تغییر معادلات نخواهند بود و تنها راه، احترام به حقوق ملت یمن است. الدیلمی تصریح کرده است که انصارالله تحت تأثیر فشارهای سیاسی یا نظامی قرار نمیگیرد و برای شکستن محاصره، استراتژی روشن و از پیش طراحیشده در اختیار دارد. وی همچنین از وجود اجماع کامل میان مردم و رهبری یمن برای پایان دادن به محاصره خبر داده و تأکید کرده است که ادامه این وضعیت دیگر قابل تحمل
نیست.
گفتنی است، نیروهای مسلح یمن روز دوشنبه هفته جاری در پاسخ به ادامه محاصره این کشور از سوی عربستان، تردد دریایی را برای سعودیها، براساس اصل «محاصره در برابر محاصره» ممنوع اعلام و تأکید کرد که این ممنوعیت از اکنون وارد فاز اجرایی شده است. سرتیپ یحیی سریع، سخنگوی نیروهای مسلح یمن، با انتشار بیانیهای اعلام کرد که عربستان نزدیک به ۱۲ سال است که با محاصره زمینی، دریایی و هوایی یمن، بنادر و فرودگاههای این کشور را هدف قرار داده و با غارت منابع و تشدید فشارها، رنج مردم یمن را افزایش داده است.
تغییر موازنه به زیان واشنگتن
مجموع این تحولات نشان میدهد که آمریکا برخلاف ادعاهای اولیه خود، امروز با واقعیتی متفاوت و پیچیدهتر در غرب آسیا روبهرو شده است، واقعیتی که در آن دیگر برتری نظامی و حضور گسترده ناوگانهای آمریکایی برای تحمیل اراده و مداخلهجوییهای واشنگتن کافی نیست و، گویا، حتی نزدیک به کافی هم نیست! اعتراف مقامهای کنونی و پیشین پنتاگون به محدودیت منابع، فرسودگی ناوگان، کاهش ذخایر مهمات و ضرورت تقسیم توان نظامی میان خلیجفارس و دریای سرخ، به خوبی بیانگر آن است که استراتژی فشار حدأکثری آمریکا با موانع جدی مواجه شده و هزینههای حفظ حضور نظامی این کشور در منطقه به طور قابلتوجهی افزایش یافته است. در مقابل، مقاومت یمن با تکیه بر توان بومی، توسعه قابلیتهای موشکی و پهپادی و بهرهگیری از موقعیت ژئوپلیتیکی بابالمندب، موفق شده است به یکی از بازیگران تأثیرگذار معادلات امنیت دریایی و انرژی در منطقه تبدیل شود، جایگاهی که حتی رسانههای غربی و مقامهای آمریکایی نیز دیگر قادر به انکار آن نیستند. از همینرو، اذعان واشنگتن به ضرورت تقسیم نیروها میان دو جبهه فعال، بیش از آنکه نشانه آمادگی برای یک رویارویی جدید باشد، بازتابی از کاهش قدرت مانور آمریکا و تغییر تدریجی موازنه قوا به سود محور مقاومت در یکی از حساسترین مناطق استراتژیک جهان است که دیر یا زود، مقامات کاخسفید باید آن را ببینند و بپذیرند.