مرشایمر: آمریکا توان تغییر وضعیت تنگه هرمز را ندارد
سرویس خارجی-
«جان مرشایمر» نظریهپرداز برجسته روابط بینالملل تاکید کرد آمریکا در جنگ با ایران شکست خورده است و این کشور توان تغییر وضعیت تنگه هرمز را ندارد.
اسفندماه گذشته زمانی که ترامپ جنگ را علیه ایران شروع کرد، وی مدعی بود که این جنگ کارزاری نهایتاً چند هفتهای خواهد بود و ایران خیلی زود تسلیم خواهد شد. اهداف او از جنگ کاملاً مشخص بود؛ به خیابان کشاندن مردم و سرنگونی نظام جمهوری اسلامی ایران، نابودی توان هستهای، موشکی و پهپادی کشور و تصرف 400 کیلو اورانیوم غنیشده ایران. اما 146 روز از زمان آغاز جنگ میگذرد و ترامپ هنوز به هیچیک از اهداف خود نرسیده است. او طی این مدت دهها بار مدعی تسلیمشدن ایران، پیروزی آمریکا در جنگ، باز شدن تنگه هرمز و نابودی قدرت نظامی ایران شده است. او آنقدر این ادعاها را تکرار کرده است که حتی رسانههای آمریکا نیز معترف هستند که نباید اظهارات ترامپ درباره پیروزی در جنگ را چندان جدی گرفت چراکه با واقعیات میدانی در تضاد است. به دلیل از بین رفتن انحصار رسانههای جریان اصلی در غرب در زمینه روایتگری، جنگ در تمامی رسانههای جهانی به طور زنده در حال پخش است. همگان نابودی پایگاههای آمریکا در منطقه در نتیجه حملات موشکی و پهپادی دقیق ایران را میبینند، در آمریکا مردم این کشور با گوشت و پوست خود افزایش قیمت بنزین و گازوئیل و افزایش قیمت کود و محصولات کشاورزی را میبینند، آنها تابوت سربازان کشته شده خود را میبینند که از پایگاه «الارزق» اردن در حال بازگشت به آمریکا هستند. در اروپا و آسیا نیز بازارهای جهانی انرژی، نفت 92 دلار را میبینند و آن را با ادعاهای ترامپ مقایسه میکنند.
ایران حاکم بلامنازع هرمز
طی نزدیک به 5 ماه گذشته شاید اغراق نباشد که صدها کارشناس علوم سیاسی، روابط بینالملل، امنیت بینالملل و کارشناسان اقتصاد سیاسی بینالملل هشدار دادهاند که ترامپ در این جنگ قادر به پیروزی نیست. حتی کارشناسان نزدیک به حزب جمهوریخواه نیز به وی هشدار دادهاند که اصرار ترامپ به ادامه جنگ، بزرگترین شکست تاریخ معاصر را به آمریکا تحمیل خواهد کرد. چندی پیش «رابرت کاگان»، از تأثیرگذارترین چهرههای نومحافظهکار آمریکا با اذعان به «شکست کامل آمریکا از ایران» و ظهور کشورمان به عنوان یک «بازیگر کلیدی جهانی» نوشته بود: ترامپ در جنگ از سوی ایران کیشومات شد و هیچ بازگشتی هم به وضع سابق در کار نخواهد بود.
«جان مرشایمر» نظریهپرداز برجسته روابط بینالملل نیز از جمله کارشناسانی است که طی این مدت بارها هشدار داده است که ادامه جنگ به ضرر آمریکا تمام خواهد شد. استاد علوم سیاسی دانشگاه شیکاگو بار دیگر با بیان اینکه ایران کنترل تنگه هرمز را در اختیار دارد، گفت: براساس ماده پنجم تفاهمنامه اسلامآباد، مسئولیت مدیریت این آبراه در دوره مذاکرات و تعیین وضعیت نهایی آن میان ایران و عمان پیشبینی شده و آمریکا از توان نظامی لازم برای تغییر این وضعیت برخوردار نیست.
به گزارش ایسنا، «مرشایمر» در گفتوگویی با اشاره به نظرسنجیهای مربوط به مخالفت افکار عمومی آمریکا با جنگ علیه ایران، گفت: از بالا بودن میزان مخالفتها شگفتزده نشده، بلکه انتظار داشته این رقم حتی بیشتر باشد. وی اظهار کرد: پیش از آغاز جنگ نیز هیچ اشتیاقی برای ورود به این درگیری در آمریکا وجود نداشت و از زمان آغاز جنگ در
۲۸ فوریه(9 اسفند)، دولت آمریکا نهتنها نتوانسته ایران را شکست دهد، بلکه موفق نشده است تهران را وادار به پذیرش هیچیک از خواستههای خود کند. به گفته وی ایران علاوه بر مقاومت در برابر فشارهای آمریکا، در چندین حوزه نیز به دستاوردهایی رسیده که پیش از آغاز جنگ وجود نداشت.
وی در تشریح این موضوع گفت: تا ۲۷ فوریه(8 اسفند) تنگه هرمز باز بود، اما اکنون ایران کنترل این آبراه راهبردی را در اختیار دارد. آمریکا تا پیش از آغاز جنگ دارای شبکه گستردهای از پایگاههای نظامی در غرب آسیا و خلیجفارس بود، اما این ساختار اکنون عملاً از بین رفته است. واشنگتن همچنین تا پیش از جنگ از یک ائتلاف قدرتمند با کشورهای حوزه خلیجفارس برخوردار بود، اما این ائتلاف اکنون بهشدت دچار شکاف شده است.
مرشایمر تأکید کرد: آمریکا امروز در مقایسه با ۲۷ فوریه(روز قبل از آغاز جنگ) در موقعیت بسیار بدتری قرار دارد و بسیاری از مردم آمریکا نیز این واقعیت را به خوبی درک کردهاند.
مرشایمر در پایان تأکید کرد: هیچ تردیدی وجود ندارد که آمریکا کنترل تنگه هرمز را در اختیار ندارد؛ هرچند دونالد ترامپ و برخی از مقامهای دولت او مدعی چنین موضوعی هستند.
مرشایمر افزود: در آمریکا گروهی، عمدتاً در جناح راست طیف سیاسی، معتقدند که ایالاتمتحده از توان نظامی لازم برای بازکردن تنگه هرمز و در اختیار گرفتن آن برخوردار است و باید چنین اقدامی انجام دهد، اما این تصور با واقعیت مطابقت ندارد و آمریکا اساساً از منظر نظامی این توان را ندارد.
روایتی که کسی آن را باور ندارد
واقعیت به گفته رسانهها و کارشناسان آمریکایی این است که ترامپ در باتلاق خلیجفارس گیر افتاده و هرچقدر بیشتر دستوپا می زند بیشتر در این باتلاق فرو میرود. روایت پیروزی ترامپ و وزیر جنگ وی را حتی خود سناتورهای آمریکایی نیز قبول ندارند. سیانان در تحلیلی درباره جلسه استماع وزیر جنگ آمریکا در سنای این کشور که شامگاه سهشنبه به وقت ایران برگزار شد نوشته است: دولت ترامپ هنوز نتوانسته اهداف، معیار پیروزی و زمان پایان جنگ با ایران را بهطور شفاف توضیح دهد. این رسانه آمریکایی نوشت: سناتورها از «پیت هگست» خواستند توضیح دهد جنگ با ایران چه زمانی پایان مییابد، هزینه آن چه میزان خواهد بود و دولت ترامپ پیروزی در این جنگ را چگونه تعریف میکند، اما پاسخهای ارائهشده نتوانست به این پرسشهای اساسی پاسخ دهد. به نوشته سیانان، دولت ترامپ در حالی درخواست اختصاص ۸۷.۶میلیارد دلار بودجه تکمیلی برای جنگ و هزینههای پنتاگون را مطرح کرده که تاکنون حدود ۳۷.۵میلیارد دلار صرف این درگیری شده و دامنه جنگ نیز همچنان در حال گسترش است.
به گزارش فارس سیانان همچنین به تناقض در مواضع دولت آمریکا اشاره کرده و نوشته است: مقامهای دولت پیشتر مدعی بودند حملات آمریکا توان هستهای ایران را به طور کامل نابود کرده است، اما اکنون ادامه جنگ را با هدف جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای توجیه میکنند؛ تناقضی که به اعتقاد نویسنده گزارش سیانان، پرسشهای جدی درباره ضرورت و اهداف واقعی این جنگ ایجاد کرده است. این تحلیل در ادامه مینویسد: اهداف اعلامی واشنگتن نیز نسبت به آغاز جنگ تغییر کرده است. در حالی که دونالد ترامپ در ابتدا از تغییر حکومت ایران و تحول در خاورمیانه سخن میگفت، اکنون «پیت هگزث» تنها جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای و محدود کردن توان این کشور در تنگه هرمز را به عنوان اهداف اصلی مطرح میکند.
سیانان همچنین با اشاره به افزایش مخالفتها با ادامه جنگ در داخل آمریکا نوشته است: همزمان با افزایش هزینههای نظامی، بسیاری از شهروندان آمریکایی نسبت به پیامدهای اقتصادی این جنگ، از جمله افزایش هزینههای زندگی، انتقاد دارند و دموکراتها نیز دولت ترامپ را متهم میکنند که به جای رسیدگی به مشکلات داخلی، منابع مالی کشور را صرف جنگی پرهزینه و بدون چشمانداز روشن کرده است. این رسانه در پایان نتیجه میگیرد که برخلاف وعدههای اولیه کاخسفید، هنوز هیچ جدول زمانی مشخص، راهبرد خروج یا تعریف شفافی از پیروزی در جنگ با ایران ارائه نشده و همین مسئله میتواند آمریکا را درگیر یک جنگ طولانی و فرسایشی کند.