پیشبینی صعود قیمت نفت به بالاتر از ۱۱۰ دلار
«اگرچه ترامپ تصور میکند با تحت فشار قرار دادن ایران و ازسرگیری حملات قادر خواهد بود تنگه هرمز را بازگشایی کند، اما حقیقت این است که او هیچ گزینه مناسبی ندارد».
این ارزیابی را نشریه اکونومیست در روز صد و سی و هشتم جنگ در حالی منتشر کرد که نشریه ایندیپندنت به طعنه نوشت: ترامپ پس از ۳۲ بار اعلام پیروزی علیه ایران، بار دیگر وارد جنگ شده اما امکان ندارد در این جنگ پیروز شود.
تحلیلگران ارشد با اذعان به اینکه آمریکا در بازگشایی تنگه هرمز ناتوان مانده و چندین بار متحمل شکست سنگین شده، هشدار میدهند که خطای راهبردی ترامپ در از سرگیری جنگ میتواند مصیبت انسداد تنگه بابالمندب را هم بر سر او آوار کند و او دیگر هیچ راه فرار آبرومندانهای نداشته باشد.
پیشبینی صعود قیمت نفت به بالاتر از ۱۱۰ دلار
دیروزسنتکام با اعلام از سرگیری محاصره دریایی افزود: آمریکا دور جدیدی از حملات را علیه ایران آغاز کرد تا به تضعیف تواناییهای ایران که برای حمله به کشتیهای تجاری در تنگه هرمز استفاده میشود، ادامه دهند. همزمان با انتشار این خبر و مقابله به مثل قاطع ایران، نشریه فایننشالتایمز نوشت: با بسته شدن دوباره تنگه هرمز، بازار در آستانه کمبود شدید عرضه نفت قرار گرفته است. ذخایر نفتی که در روزهای ابتدائی جنگ ایران بهعنوان ضربهگیر بازار عمل میکردند، رو به پایان هستند و با بسته شدن دوباره این آبراه راهبردی، نگرانیها درباره کمبود عرضه افزایش یافته است. خبرگزاری رویترز هم گزارش داد قیمت نفت برای سومین جلسه متوالی افزایش یافت، زیرا درگیری تشدید و نگرانیها در مورد امنیت عرضه در خلیجفارس تجدید شده است. در این شرایط قیمت نفت خام برنت میتواند از ۱۱۰ دلار در هر بشکه فراتر رود.
انسداد بابالمندب شرایط را سختتر هم میکند
رویترز میافزاید: پس از هرمز، ایران به گذرگاه دریای سرخ بهعنوان اهرم فشار جدید روی میآورد. در سایه تنشهای اخیر، مقامات یمنی اعلام کردهاند در صورت تداوم شرایط فعلی، گذرگاه باب المندب میتواند در دستور کار ائتلافهای عملیاتی قرار گیرد. دریای سرخ به دلیل اختلال در تنگه هرمز، به «خروجی جایگزین و حیاتی» برای نفت خلیج فارس تبدیل شده است. پس از حملات به هرمز، عربستان سعودی بیش از ۷۰ درصد صادرات روزانه خود را به بندر ینبع در دریای سرخ منتقل کرده است. عبور روزانه ۷.۴ میلیون بشکه نفت از بابالمندب (معادل ۷ درصد عرضه جهانی)، اکنون شریان حیاتی بازار انرژی برای مهار قیمتهاست. برخلاف سال ۲۰۲۳ که صادرات آزاد بود، اکنون محمولهها مستقیماً از این مسیر بارگیری میشوند؛ لذا تهدید حوثیها علیه این گذرگاه، عملاً به معنای هدف قرار دادن تنها مسیر باقیمانده و حیاتی صادرات نفت منطقه است.
یاوههای ترامپ؛ تنگه باز است(!)
مؤسسه کپلر که تردد کشتیها را رصد میکند، دیروز گزارش داد: عبور کشتیها از کریدور جنوبی تنگه هرمز به صفر رسید؛ در حالی که ترامپ همچنان مدعی باز بودن تنگه است. جدیدترین پایش ماهوارهای کپلر نشان میدهد که روز گذشته ۲۱ کشتی از تنگه هرمز عبور کردهاند که از این تعداد هیچ کشتی از مسیر تحت حمایت آمریکا موسوم به کریدور عمانی عبور نکرده است.
ترامپ پس از پایان دادن به تفاهمنامه و بازگشت به جنگ ادعا کرده بود که تنگه هرمز به روی کشتیها باز است.
او همچنین دیروز در ادامه یاوهگوییهای قبلی اظهار کرد: «من به ایران گفتم بهتر است توافق کنید؛ چون اگر این کار را نکنید، دیگر چیزی برایتان باقی نمیماند. ما امشب ضربات بسیار سختی به آنها وارد خواهیم کرد، فردا شب هم همینطور و شب بعد هم همین کار را میکنیم. اما هفته آینده شرایط برای آنها بسیار سختتر میشود؛ چون آن زمان نوبت نیروگاهها و پلها خواهد بود. ما تمام نیروگاهها و پلهای آنها را از بین خواهیم برد.
همانطور که میدانید، ما جزیره خارک را دو بار و حتی سه بار هدف قرار دادهایم. گفتم همه چیز را هدف بگیرید، اما تأسیسات نفتی را دستنخورده بگذارید، چون نمیخواهم این موضوع روی اقتصاد جهانی تاثیر بگذارد. اگر بتوانیم آنها را به اندازه کافی تضعیف کنیم و به عقب برانیم، ممکن است این منطقه را تصرف کنیم. واقعاً فقط دو روز پیش ما یک توافق داشتیم، اما آنها در آخرین لحظه آن را نقض کردند».
روایت درماندگی ترامپ
از مرشایمر تا نیویورک تایمز
اما عموم تحلیلگران، واقعیت میدان را ابطالکننده دعاوی ترامپ میدانند. جان مرشایمر استاد روابط بینالملل دانشگاه شیکاگو در این زمینه تأکید کرد: اگر از نردبان تشدید تنش بالاتر برویم، به نظر من این ایران است که دست بالا را خواهد داشت، نه ما. این فقط یکی از دلایلی بود که باعث شد پس از چهل روز، جنگ هوائی را متوقف کنیم. اگر جنگ هوائی و محاصره دریایی را در کنار هم قرار دهید، خواهید دید هر دو بر یک فرض مشترک استوار بودند؛ اینکه میتوان ایران را آنقدر تحت فشار قرار داد تا دستهایش را بالا ببرد و تسلیم شود. باید برای حامیان بازگشت به جنگ کاملاً روشن شده باشد که ایران توان تحمل حجم عظیمی از فشار را دارد.
روزنامه نیویورک تایمز نیز با بیان اینکه «ترامپ در جنگ ایران، با حریفی روبهرو شده که بهراحتی نمیتواند بر او مسلط شود»، نوشت: استراتژی دونالد ترامپ در قبال ایران با چالشهای جدی مواجه شده است. درحالی که تفاهمنامه آتشبس اخیر به نتیجه نرسیده، طرح اولیه واشنگتن برای اخذ عوارض حفاظتی از کشتیهای عبوری در تنگه هرمز نیز کنار گذاشته شد. ترامپ با کشوری روبهرو شده که حاضر نیست طبق قواعد او بازی کند؛ یعنی خم شدن، بوسیدن انگشتر و گفتن اینکه او چقدر فوقالعاده است! پس از ۲۰ هفته تنش، دولت آمریکا همچنان فاقد یک استراتژی نظامی یا دیپلماتیک روشن برای مدیریت این بحران است.
درمانده بین عقبنشینی تحقیرآمیز
و جنگ بیدستاورد
در حالی که ریک سانچز، خبرنگار آمریکایی میگوید «ترکیب تنفر فزاینده افکار عمومی آمریکا از جنگ دولت ترامپ علیه ایران و کاهش حمایت از اسرائیل، در نهایت منجر به سقوط رئیسجمهور آمریکا و حزبش خواهد شد»، سرهنگ داگلاس مکگریگور، مشاور سابق در وزارت جنگ آمریکا اذعان کرد: ژنرال فرانک مککنزی گفته است «ما واقعاً باید جزیره خارک را تصرف کنیم»، من نمیدانم مردم چطور به چنین ایدههای احمقانهای میرسند. این نشاندهنده جهل کامل نسبت به این موضوع است که جنگ چقدر عمیقاً تغییر کرده است توانمندیهایی که به ایرانیها اجازه میدهد هر چیزی را که به ورودی خلیجفارس نزدیک میشود، غرق کنند. ترامپ، بین «عقبنشینی تحقیرآمیز» و «جنگی پرهزینه با ایران» گرفتار شده است.
تسلط بلامنازع ایران بر تنگه هرمز
همچنین پیرس مورگان مجری انگلیسی، خطاب به نفتالی بنت نخستوزیر سابق اسرائیل گفت: ایران همچنان بر تنگه هرمز تسلط دارد؛ هیچ نشانهای از کنترل آن توسط آمریکا یا اسرائیل نمیبیند! هر زمان بخواهد میتواند آن را ببندد و بازار جهانی انرژی را با آشفتگی شدید روبهرو کند. همچنین با شلیک موشکها میتواند اقتصاد کشورهای همسایه را بهشدت مختل کند. به یاد میآورم که ترامپ در آغاز این جنگ گفت این بحران ظرف دو تا سه هفته پایان مییابد؛ بعد گفت پنج تا شش هفته. حالا چهار یا پنج ماه گذشته و من هیچ نشانهای از پایان آن نمیبینم.
روزنامه عبری هاآرتص هم معتقد است: ترامپ گفته بود که تنگه هرمز را باز خواهد کرد اما مشخص شد این ایران است که بر بازی مسلط است. ترامپ مدام با انتشار پیامهایی ادعا میکند که در حال تغییر دادن قواعد بازی در تنگه هرمز است اما در میدان این ایران است که شروط خود را تحمیل میکند.
در اینباره، فواز جرجیس، استاد روابط بینالملل و مطالعات غرب آسیا تأکید کرد: کنترل تنگه هرمز برای آمریکا، مأموریتی تقریباً غیرممکن است، ایران فقط کافی است یک پهپاد یا یک موشک به سمت یک کشتی شلیک کند. همین کار برای از بین بردن احساس امنیت در این آبراه کافی است وقتی چنین تهدیدی وجود داشته باشد، شرکتهای بیمه حاضر نخواهند شد کشتیها را برای عبور از تنگه بیمه کنند.
سیاست مهار ایران افسانه است
بدر بوسعیدی، وزیر خارجه عمان، در یادداشتی در روزنامه فرانسوی لوموند نوشت: عمان قصد ندارد روابط تاریخی خود با آمریکا را کنار بگذارد، اما بحران اخیر نشان داد که نقش قدرتهای خارجی در منطقه باید مورد بازنگری قرار گیرد. حضور خارجی زمانی میتواند مفید باشد که به ثبات منطقه کمک کند، نه اینکه به رقابتهای امنیتی و تشدید تنشها دامن بزند. حتی در شرایطی که جنگ هنوز بهطور کامل پایان نیافته و احتمال ازسرگیری درگیریها وجود دارد، باید از این بحران درس گرفت و به جای تمرکز بر اشتباهات گذشته، به دنبال ایجاد نظم جدیدی در منطقه بود. سیاست مهار ایران که از سال ۱۹۷۹ میلادی به عنوان پایه امنیت خلیجفارس شناخته شده، بر این فرض استوار بود که ایران یک تهدید وجودی برای کشورهای عربی خلیجفارس و منافع غرب است، اما جنگ اخیر نشان داد این فرضیه اشتباه بوده است.
تایم: جنگ بس است!
مجله تایم در یادداشتی با عنوان «بس است دیگر»، انتقادها از ترامپ به خاطر ازسرگیری جنگ با ایران را بازتاب داد: سناتور آدام شیف خواستار اعمال مجدد اختیارات جنگ توسط کنگره شد. ترزا لگر فرناندز هشدار داد که ترامپ نمیتواند جنگی را روی کاغذ پایان دهد تا از قانون فرار کند و سپس هر وقت خواست، دوباره شروع کند. سناتور چاک شومر رویکرد ترامپ را تکراری خواند و آن را نه یک راهبرد، بلکه فاجعه توصیف کرد. وی به افزایش دوباره قیمت بنزین، افزایش تلفات و هزینههای جنگ به عنوان نشانههای شکست این رویکرد اشاره کرد. سناتور کریس مورفی هشدار داد که بیکفایتی ترامپ، آمریکا را به بنبست کشانده است.
اگر گره بابالمندب
به کاهش ذخایر نفت اضافه شود...
محاصره جدید ایران توسط ترامپ؛ چه پیامدهای احتمالی برای قیمت نفت دارد؟ گزارش روزنامه نیویورکتایمز در اینباره میگوید: اقدام دولت دولت ترامپ بازار انرژی را با چالشهای تازهای مواجه کرده است. برخلاف آوریل گذشته، اکنون ذخایر استراتژیک نفت آمریکا به پایینترین سطح از سال ۱۹۸۳ رسیده است. با بازگشت تنشها و معامله نفت برنت در حدود ۸۷ دلار، تحلیلگران هشدار میدهند ذخایر اطمینانبخش بازار مصرف شدهاند.
همچنین وبسایت شبکه الجزیره با هشدار درباره بسته شدن همزمان تنگه هرمز و بابالمندب نوشت: تنگه بابالمندب یکی از مهمترین آبراهههای اقتصادی و حیاتی در جهان محسوب میشود که تأثیر آن در منازعات منطقهای و بینالمللی، کمتر از قدرت نظامی نیست. بسته شدن همزمان تنگههای هرمز و بابالمندب، فاجعه عمیقی برای اقتصاد جهانی به شمار میرود. چرا که پس از اختلال در ناوبری تنگه هرمز، عربستان از خط لوله «شرق-غرب» برای انتقال نفت به بندر ینبع در سواحل دریای سرخ استفاده کرد تا بخشی از نفت خود را به بازارهای بینالمللی، بهویژه بازارهای آسیایی، برساند. هرگونه اختلال در این تنگه، به ویژه اگر با توقف تردد در تنگه هرمز همزمان شود، میتواند منجر به یک بحران حملونقل جهانی گردد که زمان سفر بین آسیا و اروپا را از ۳۱ روز به ۴۱ روز افزایش داده و هزینه سفر برای یک کشتی کانتینری متوسط را بدون احتساب هزینههای اضافی از یک میلیون دلار به حدود
۱.۷ میلیون دلار برساند.
دزد دریایی فقط پای چوبی و چشمبند کم دارد!
نشریه انگلیسی ایندیپندنت دیروز ترامپ را دزد دریایی خواند و نوشت: دونالد ترامپ با ادامه جنگ علیه ایران، برای خود و بقیه جهان دامی ساخته است کهگریزی از آن نیست. او که ۳۲ بار پیروزی علیه ایران را اعلام کرده، اکنون عملاً بار دیگر به جنگ رفته است. هر بار ترامپ اعلام میکند در جنگ «پیروز شده» است، ایرانیها از اهرمهای خود برای کسب امتیازات بیشتر استفاده میکنند. او نمیتواند پیروز شود و تنگه هرمز همچنان در کنترل ایران است،
این روزنامه افزود: ترامپ فقط یک طوطی روی شانه، یک پای چوبی و یک چشمبند کم دارد تا کاملاً به پادشاه دزدان دریایی در خلیجفارس تبدیل شود.
ترامپ هیچ گزینه مناسبی ندارد
از طرف دیگر، نشریه اکونومیست با تأکید بر این که ترامپ هیچ گزینه مناسبی برای بازگشایی تنگه هرمز ندارد، خاطر نشان کرد: اگرچه ترامپ تصور میکند که با تحت فشار قرار دادن ایران و ازسرگیری حملات قادر خواهد بود تنگه هرمز را بازگشایی کند، اما حقیقت این است که او هیچ گزینه مناسبی برای این کار ندارد. حملات نظامی آمریکا در پنج شب متوالی نه تنها تغییری در رفتار ایران ایجاد نکرده، بلکه این کشور با استفاده از موشکها و پهپادهای دوربرد خود، توانایی ادامه کنترل بر تنگه هرمز را حفظ کرده است. تفاهمنامه صلحی که دونالد ترامپ ماه گذشته با افتخار از آن یاد میکرد، اکنون نهتنها در آستانه فروپاشی قرار گرفته، بلکه خود به کاتالیزور و عامل اصلی آغاز حملات تلافیجویانه اخیر تبدیل شده است. ابهام موجود در بند پنجم این توافقنامه، به یکی از اصلیترین عوامل شکلگیری تنشهای تازه تبدیل شده؛ بندی که واشنگتن آن را به معنای الزام ایران به پاکسازی مینها تفسیر میکند، اما تهران آن را معادل حق انحصاری خود برای مدیریت ترافیک دریایی در تنگه هرمز میداند. انجام بیش از ۳۰۰ حمله محدود در طول پنج شب، نتوانسته رفتار نظامی ایران را تغییر دهد؛ کشوری که همچنان به موشکها و پهپادهایی با برد بیش از یکهزار کیلومتر و مستقر در عمق خاک خود مجهز است.
قمار طرف درمانده
در چالشی که راهحل نظامی ندارد
«اسکات ریتر» افسر اطلاعاتی سابق پنتاگون، میگوید ترامپ از سر درماندگی قمار نظامی میکند اما راهحل نظامی وجود ندارد: اگر هر دو تنگه، یعنی هرمز و بابالمندب، همزمان بسته شوند، کاهش عرضه جهانی انرژی بسیار شدید و ناگهانی خواهد بود و دونالد ترامپ خود را دقیقاً در همان موقعیتی خواهد یافت که زمانی گفت: «چارهای جز امضای توافق نداشتم.»
بنابراین، این اقدام از سوی دونالد ترامپ یک قمار بزرگ است. چرا؟ چون او از سر استیصال عمل میکند. هیچ راهحل نظامی وجود ندارد. اساساً راهحل نظامی برای این بحران متصور نیست.