یمن: محاصره آل‌سعود را در هم می‌شکنیم

سرویس خارجی-
مقام یمنی به‌شدت به ائتلاف متجاوز سعودی درخصوص تداوم محاصره هوایی این کشور هشدار داد و گفت که مردم یمن تصمیم دارند تا محاصره آل‌سعود را در هم بشکنند. 
محاصره هوایی یمن از سال ۲۰۱۵ و همزمان با آغاز عملیات ائتلاف به رهبری رژیم سعودی، به یکی از مهم‌ترین ابعاد بحران انسانی این کشور تبدیل شد. محدودیت‌های گسترده بر پروازهای غیرنظامی، به‌‌ویژه در فرودگاه بین‌المللی صنعا، میلیون‌ها شهروند را از دسترسی به درمان، آموزش، تجارت و دیدار خانواده‌های خود محروم کرد. گزارش‌های متعدد سازمان ملل، کمیته بین‌المللی صلیب‌سرخ، عفو بین‌الملل و دیده‌بان حقوق بشر طی سال‌های گذشته نشان داده‌اند که محدودیت در تردد هوایی، در کنار محاصره دریایی و جنگ، آثار مستقیمی بر افزایش مرگ‌ومیر بیماران، کمبود دارو و دشواری انتقال کمک‌های بشردوستانه داشته است. بسیاری از ناظران این وضعیت را یکی از عوامل اصلی تشدید بحران بی‌سابقه انسانی یمن دانسته‌اند.
از منظر حقوق بین‌الملل و دغدغه‌های بشردوستانه، اصل تفکیک میان اهداف نظامی و غیرنظامیان و همچنین اصل تناسب، دولت‌ها را موظف می‌کند که از اقداماتی با آثار نامتناسب بر مردم عادی پرهیز کنند؛ اما چه سود که هدف از این محاصره‌ها در اصل همین مردم عادی و غیرنظامی است. در همین چارچوب، گزارشگران ویژه سازمان ملل و سازمان‌های حقوق بشری بارها نسبت به آثار انسانی محدودیت‌های اعمال‌شده بر زیرساخت‌های حیاتی یمن هشدار داده‌اند. منتقدان همچنین از حمایت‌های نظامی و سیاسی برخی دولت‌های غربی- البته بگذریم از آمریکا که خود یکی از عوامل اصلی این محاصره است- از ائتلاف سعودی انتقاد کرده و معتقد بوده‌اند که این حمایت‌ها بدون فشار کافی برای کاهش خسارات انسانی ادامه یافته است. این انتقادها علاوه بر پیامدهای انسانی، ابعاد اخلاقی و سیاسی مسئولیت بازیگران خارجی را نیز در کانون توجه قرار داده است.
البته باید این نکته را نیز یادآوری کرد که مردم یمن طی سال‌های اخیر با وجود جنگ، محاصره، بحران اقتصادی و آسیب‌های گسترده زیرساختی، نمونه‌ای کم‌سابقه از تاب‌آوری اجتماعی و سیاسی را به نمایش گذاشته‌اند. استمرار فعالیت نهادهای اجتماعی، حفظ انسجام داخلی در بسیاری از مناطق و تداوم مقاومت در برابر فشارهای خارجی، موجب شد که بسیاری از اهداف اولیه جنگ محقق نشود. از دیدگاه بسیاری از تحلیلگران، تجربه یمن نشان داده است که استمرار فشار نظامی و اقتصادی همواره به تحقق اهداف سیاسی منجر نمی‌شود و اراده اجتماعی می‌تواند در بلندمدت معادلات را تغییر دهد.
محاصره‌ای که شکسته می‌شود
محمد مفتاح، سرپرست دولت صنعا، تأکید کرد که مردم این کشور تحت رهبری عبدالملک الحوثی تصمیم به شکستن محاصره آمریکایی-سعودی گرفته‌اند. وی همچنین خطاب به ائتلاف متجاوز سعودی و عناصر هم‌پیمان آن در مورد پیامدهای ارتکاب هرگونه اقدام احمقانه‌ در این خصوص هشدار داد. مفتاح در جمع گسترده مردم یمن گفت: «خطاب به دشمن می‌گویم این یک تصمیم برگشت‌ناپذیر است. به تمام کسانی که از محاصره مردم ما حمایت می‌کنند هشدار می‌دهم؛ آنها باید پیامدهای این اقدام را متحمل شوند. یمن گزینه‌های بازدارنده متعددی دارد که می‌تواند از طریق آنها حقوق خود را محقق کند. هرگونه حماقتی که رژیم سعودی و کسانی که پشت این رژیم ایستاده‌اند و مزدوران آن مرتکب شوند، هر حماقتی که علیه فرودگاه‌های ما، علیه هر هواپیمایی که وارد حریم هوایی ما می‌شود و علیه مردم ما مرتکب شوند، بهای سنگینی خواهد داشت.» همزمان یکی از اعضای انصارالله یمن هم تأکید کرده است که یمن قدرت لازم برای شکستن محاصره را دارد.
تشکر از ایرانی که کنار یمن ایستاده
به گزارش مهر به نقل از المسیره، سرپرست دولت صنعا در ادامه گفت: «به نمایندگی از مردم یمن از مردم بزرگ ایران، رهبری حکیم این کشور و همه قهرمانان آن، که در شکستن محاصره هوایی یمن و به چالش کشیدن استبداد آمریکایی-صهیونیستی نقش داشتند، قدردانی و تشکر می‌کنم. این اقدام ستودنی است. آنها به ما اطمینان داده‌اند که در شکستن محاصره هوایی و دریایی در کنار ما خواهند ایستاد.»
گفتنی است، جمهوری اسلامی ایران در سال‌های گذشته در مواضع رسمی خود همواره بر پایان جنگ، رفع محاصره و ارسال آزادانه کمک‌های بشردوستانه به یمن تأکید کرده است. مقام‌های ایرانی بارها خواستار بازگشایی مسیرهای هوایی و دریایی برای کاهش رنج غیرنظامیان شده‌اند. جمعه 12 تیرماه بود که هزاران تظاهرکننده یمنی برای ابراز حمایت کامل خود از بیانیه صادرشده توسط نیروهای مسلح این کشور و ابراز قدردانی عمیق خود از موضع حمایتی جمهوری اسلامی ایران در شکستن محاصره تحمیلی علیه مردم یمن، گرد هم آمدند. تظاهرکنندگان، بنرها و پلاکاردهایی را در ستایش موفقیت‌های نظامی و قدردانی از اقدامات شجاعانه نیروهای مسلح در حفاظت از حاکمیت ملی و دفاع از تأسیسات حیاتی و گذرگاه‌های دسترسی به کمک‌های بشردوستانه به یمن، برافراشتند.
این تظاهرات بزرگ پس از آن برگزار شد که سخنگوی نیروهای مسلح یمن اعلام کرد که نیروهای پدافند هوایی این کشور با موفقیت تعدادی از هواپیماهای جنگی سعودی را که سعی در جلوگیری از فرود یک هواپیمای غیرنظامی ایرانی در فرودگاه بین‌المللی صنعا داشتند، رهگیری و آنها را مجبور به ترک حریم هوایی یمن کردند. این هواپیمای ایرانی برای انتقال ۲۰۰ بیمار و مجروح یمنی سرگردان در خارج از کشور به صنعا پایتخت یمن رفته بود. همان موقع، معاون وزیر امور خارجه دولت نجات ملی یمن با تقدیر از نقش جمهوری اسلامی ایران در شکستن محاصره فرودگاه بین‌المللی صنعا، گفته بود: «نقش ایران در شکستن محاصره فرودگاه صنعا، مایه قدردانی و افتخار ملت یمن است. ابتکار جمهوری اسلامی ایران، بیانگر عمق روابط برادرانه میان دو ملت یمن و ایران است.»
رخدادهای اخیر را بسیاری از ناظران در امتداد استراتژی‌ای می‌دانند که در ادبیات محور مقاومت از آن با عنوان «وحدت میدان» یاد می‌شود، مفهومی که بر هماهنگی سیاسی، اطلاعاتی و میدانی میان اعضای این محور در مواجهه با تهدیدات مشترک تأکید دارد. براساس این نگاه، تحولات هر یک از جبهه‌های منطقه، از غزه و لبنان گرفته تا یمن، عراق و ایران، دیگر رخدادهایی منفک از یکدیگر تلقی نمی‌شوند، بلکه بخشی از یک معادله واحد به‌شمار می‌روند که هر اقدام در آن می‌تواند بر سایر میدان‌ها نیز اثرگذار باشد. استمرار چنین روندی می‌تواند پیامدهایی فراتر از پرونده یمن داشته باشد و بر آرایش امنیتی و سیاسی منطقه نیز اثر بگذارد. در صورتی که استراتژی «وحدت میدان» همچنان مبنای کنش بازیگران محور مقاومت باقی بماند، احتمال افزایش هماهنگی میان این مجموعه در حوزه‌های سیاسی، رسانه‌ای، لجستیکی و حتی بازدارندگی نظامی وجود خواهد داشت، موضوعی که به باور بسیاری از تحلیلگران، تصمیم‌گیری برای اعمال فشار بر هر یک از اعضای این محور را با پیچیدگی و هزینه بیشتری همراه می‌کند.