اعلام پایان استعمار فرانسه در آفریقا از سوی ماکرون
رئیسجمهور فرانسه در اعترافی بیسابقه در نایروبی پایتخت کنیا تاکید کرد که عصر نفوذ پاریس در آفریقا به پایان رسیده است.
نام آفریقا با تاریخ استعماری فرانسه گره خورده است؛ این کشور طی چند قرن گذشته بسیاری از کشورهای آفریقایی را تحت استعمار ویرانگر خود قرار داده و با وجود استعمارزدایی در نیمه دوم قرن بیستم فرانسه شکلهای نوینی از استعمار را بر این قاره تحمیل کرده است. خبرگزاری «آناتولی» ترکیه در گزارشی درباره سابقه استعماری فرانسه در آفریقا مینویسد: «جنایات و نسلکشیهایی که فرانسه در کشورهای تحت مستعمرهاش بهویژه در قاره آفریقا انجام داده، وجدان جامعه جهانی را جریحهدار کرده است. با آغاز استعمارگری فرانسه در سال ۱۵۲۴میلادی این کشور بیش از ۲۰ کشور آفریقایی در غرب و شمال این قاره را اشغال کرد. ۳۵درصد آفریقا نزدیک به ۳۰۰ سال تحت استعمار فرانسه قرار داشته است. در آن سالها کشورهایی مانند سنگال، ساحلعاج و بنین به مرکز تجارت برده توسط فرانسه تبدیل شده و همه منابع این مناطق از سوی این کشور به تاراج رفته است. در طول حدود ۵ قرن استعمار فرانسه بر آفریقا و بهویژه پس از جنگ استقلال این کشورها در دوره بعد از جنگ جهانی دوم، آنان با سرکوب شدیدی مواجه شدند که در مجموع بیش از ۲میلیون آفریقایی کشته شدند.»
نفرت از جنایتهای فرانسه در طول 5 قرن گذشته و مداخلات نظامی این کشور در آفریقا منجر به شکلگیری موج بزرگی استعمارزدایی طی سالهای گذشته در منطقه آفریقا شد. این موج را میتوان در کودتاهای نظامی بر ضد دولتهای تحت سلطه فرانسه مشاهده کرد. همهگیری کودتا در آفریقا سال ۲۰۲۱ از گینه آغاز شد. چاد و مالی در همان سال، بورکینافاسو در سال ۲۰۲۲ و نیجر و گابن نیز سال بعد با کودتاهای ضد فرانسوی به دوران سلطه فرانسه به کشورهای خود پایان دادند. حمایت مردمی از این کودتاها که فساد حکومتهای وابسته به پاریس را به نمایش گذاشت، تظاهرات مردم در برابر سفارتخانههای فرانسه تا آتشزدن پرچم این کشور و نیز درخواست مستقیم کودتاگران برای خروج نیروهای فرانسوی از کشورشان، علائم پایان یافتن استعمار نوین فرانسه در قاره سیاه را به نمایش گذاشت. برخی از کارشناسان با توجه به این ویژگی کودتاهای ضدفرانسوی در آفریقا بر این باور هستند که باید به جای کودتا از اصطلاح قیام یا رستاخیز آفریقا برای این تحولات استفاده کرد.
اعتراف تاریخی ماکرون
دولت فرانسه طی سال های گذشته همواره در برابر افول نفوذ این کشور در قاره آفریقا مقاومت کرده است اما به نظر میرسد که پاریس کمکم در حال پذیرش این واقعیت است. در همین راستا رئیسجمهور فرانسه در اعترافی بیسابقه در کنیا تاکید کرد که عصر نفوذ پاریس در آفریقا به پایان رسیده است. به گزارش تسنیم، امانوئل ماکرون، رئیسجمهور فرانسه، روز یکشنبه در نایروبی پایتخت کنیا تأکید کرد که دوران نفوذ کشورش در کشورهای فرانسویزبان آفریقا «به پایان رسیده است». ماکرون در جریان کنفرانس مطبوعاتی در کنیا گفت: «من نیز به آینده چشم دوختهام. معتقدم که ما در 10 سال گذشته تغییری بنیادین ایجاد کردهایم». براساس گزارش روسیاالیوم، ماکرون افزود: «من هرگز آفریقای فرانسویزبان را به عنوان حوزه نفوذ [فرانسه] قلمداد نکردهام.» او همچنین تصریح کرد که از سال 2017، یعنی سالی که قدرت را به دست گرفته، «آن دوران به پایان رسیده است». روزنامه آلمانی «فوکوس آفریکا» هم در گزارشی از سفر رئیسجمهوری فرانسه به کشور آفریقایی کنیا به اظهارات وی در کنیا پرداخته و نوشت: فرانسه میخواهد رویکرد جدیدی را در قبال آفریقا در نایروبی به نمایش بگذارد اما کنایه امانوئل ماکرون به کشورهای مالی، بورکینافاسو و نیجر، حساسیتهای سیاسی را در اجلاس «آفریقا به سمت پیشرفت» افزایش داد. رئیسجمهور فرانسه، پیش از اجلاس «آفریقا به سمت پیشرفت» که طی دیروز و امروز در نایروبی برگزار میشود، بهشدت از نیروهای نظامی در مالی، بورکینافاسو و نیجر انتقاد کرد. ماکرون روز یکشنبه در کنفرانس مطبوعاتی مشترک با «ویلیام روتو» رئیسجمهور کنیا گفت: سه کشور مالی، بورکینافاسو و نیجر «به دلیل کودتا و رفتار مسئولان آن» از بقیه کشورهای ساحل فاصله گرفتهاند. او همچنین به رابطه آنها با سازمان منطقهای غرب آفریقا (اکوواس) اشاره کرد. ماکرون نهتنها از مالی، بورکینافاسو و نیجر به عنوان کشورهای مشکلساز در عرصه سیاست نام برد، بلکه صراحتاً بین ارتش در قدرت و مردم تمایز قائل شد. این سه کشور که پس از کودتای ضدفرانسوی، نظامیان فرانسه را از خاک خود اخراج کردهاند در در اجلاس آفریقای رو به پیشرفت حضور نداشتند.