۲ وزیر دفاع برکنارشده چین در یک قدمی اعدام
رسانه رسمی چین از محکومیت ۲ وزیر دفاع سابق این کشور به حکم اعدام خبر داد. جرم این دو فساد مالی عنوان شده است.
از دهه ۱۹۴۰ و زمان تثبیت قدرت حزب کمونیست چین، مبارزه با فساد همواره یکی از ستونهای اصلی حفظ «انسجام سیاسی» در ساختار حکمرانی این کشور بوده است. در سالهای نخست پس از تأسیس جمهوری خلق چین در ۱۹۴۹، کارزارهایی همچون «سه ضد» و «پنج ضد» با هدف مقابله با رشوه، سوءاستفاده اداری و فساد اقتصادی به اجرا درآمد و هزاران مقام و تاجر تحت بازجویی و مجازات قرار گرفتند. اما سختگیرانهترین مرحله این مبارزه از دهه ۲۰۱۰ و همزمان با رهبری شی جینپینگ آغاز شد، دورهای که دولت چین شعار مشهور مقابله با «ببرها و مگسها» را مطرح کرد، یعنی مبارزه همزمان با مقامهای بلندپایه و کارمندان ردهپایین فاسد. در این کارزار، کمیسیون مرکزی بازرسی انضباطی حزب به یکی از قدرتمندترین نهادهای سیاسی کشور تبدیل شد و پروندههایی علیه ژنرالها، مدیران شرکتهای دولتی، استانداران و حتی اعضای ارشد حزب گشوده شد. رسانههای رسمی چین این مبارزه را نهفقط اقدامی قضائی، بلکه ضرورتی برای حفظ مشروعیت سیاسی، ثبات اقتصادی و اعتماد عمومی توصیف میکنند؛ بهگونهای که هر سال دهها هزار پرونده فساد مالی، اختلاس و سوءاستفاده از قدرت در دستگاه قضائی و انضباطی این کشور بررسی میشود و بسیاری از متهمان با مجازاتهای سنگین روبهرو میگردند.
اعدام یا حبس ابد
در نظام قضائی چین، فسادهای کلان- بهویژه زمانی که شامل مبالغ بسیار عظیم، آسیب به منافع ملی یا سوءاستفاده گسترده از قدرت باشد- میتواند به مجازات اعدام منتهی شود؛ هرچند در بسیاری از پروندهها، حکم «اعدام با تعلیق دوساله» صادر میشود که در صورت رفتار مناسب متهم، بعدها به حبس ابد کاهش مییابد. چین یکی از معدود کشورهای جهان است که همچنان مجازات اعدام را در سطح گسترده حفظ کرده و آن را ابزاری برای بازدارندگی شدید در برابر جرایم سنگین اقتصادی و امنیتی میداند. در دهههای گذشته، شیوه اجرای اعدام عمدتاً تیرباران بود؛ محکوم در محوطهای امنیتی توسط جوخه مسلح هدف گلوله قرار میگرفت. اما از دهه ۲۰۰۰ به بعد، تزریق کشنده بهتدریج به روش رایجتر تبدیل شد، روشی که در آن زندانی روی تخت مخصوص قرار میگیرد و ترکیبی از داروهای بیهوشکننده و متوقفکننده قلب به بدن او تزریق میشود. این فرآیند معمولاً در زندانهای ویژه یا حتی در واحدهای سیار اجرای حکم انجام میشود. با وجود محرمانه بودن آمار دقیق اعدامها در چین، گزارشهای بینالمللی و رسانههای رسمی نشان میدهند که دولت این کشور همچنان برخورد با فساد گسترده را بخشی جداییناپذیر از نظم سیاسی و اقتدار حاکمیتی خود تلقی میکند.
2 وزیر دفاع در انتظار اعدام؟
به گزارش «ایسنا»، خبرگزاری دولتی «شینهوا»، روز پنجشنبه، گزارش داد که «وی فنگه» و «لی شانگفو» وزرای دفاع سابق چین، هر دو به اتهام فساد مالی به اعدام با دو سال تعلیق اجرای مجازات خود محکوم شدند. این دو نفر در سال ۲۰۲۴ به دلیل «نقض جدی نظم و انضباط» که اصطلاحی برای فساد در چین است، از حزب حاکم کمونیست اخراج شدند. بنا بر این گزارش، آنها همچنین اعضای سابق کمیسیون مرکزی نظامی قدرتمند چین بودند که بر ارتش ارتش کشور نظارت دارد؛ اما تمام این مقامات نتوانست آنها را از خشم حزب کمونیست حاکم حفظ کند و اینها حالا در یکقدمی مجازات مرگ هستند. البته چنانکه پیشتر اشاره شد، حکم اعدام با تعلیق در چین معمولاً در صورتی که فرد محکوم در دوره تعلیق مرتکب جرمی نشود، به حبس ابد تخفیف مییابد.