عبور از حجاب = خسارت محض

بخش پایانی-حسن ‌رضایی

در دو بخش پیشین گزارش به بررسی اهمیت مسئله حجاب در منظومه مسائل سیاسی و فرهنگی کشور پرداخته، نسبت معنایی آن را با صدور فتوای تاریخی تحریم توتون و تنباکو توسط مرجع بزرگ شیعه، میرزای شیرازی بررسی کردیم. در ادامه، از تبعات گسترش فرهنگ بی‌حجابی بر روح و روان جامعه ایرانی سخن گفتیم و در این زمینه به ذکر شواهدی مختصر از وضعیت جوامع منشأ و مروج این فرهنگ ضدانسانی پرداختیم. فرهنگی که با ابزار کردن زن به اسم آزادی، آرامش و آزادی واقعی را از انسان‌ها می‌گیرد و به تنها چیزی که می‌اندیشد، منافع مالی و سیاسی طبقه ثروتمند و قارون‌های عصر جدید است! به‌عنوان ‌مثال، همزمان با اینکه صنعت پورنوگرافی در آمریکا سالانه بیش از ۲۰ میلیارد دلار درآمد دارد و بیش از ۴۰ درصد محتوای اینترنت را تشکیل می‌دهد، در آمارهای رسمی گفته می‌شود که تا 40 درصد مادران آمریکایی را افراد مجرد شکل می‌دهند، یعنی کسانی که خارج از ازدواج دارای فرزند شده‌اند! این در حالی است که بر اساس گزارش اداره اطفال آمریکا یک‌سوم خانواده‌های تک‌والد در فقر به‌سر می‌برند که از این میزان خانواده‌های با مادر مجرد بیشتر درگیر فقر هستند.
از نکات قابل‌توجه این تحقیق اما پایین ‌بودن آمار مادران مجرد در ایالت یوتا است. این گزارش اعلام می‌کند که به دلیل اعتقادات مذهبی و جمعیت زیاد گروه مورمون‌ها در ایالت یوتا افراد تمایلی به بچه‌دار شدن خارج از چارچوب ازدواج ندارند و همین مسئله از رشد مادران مجرد جلوگیری کرده است! با این‌ وجود، بر اساس آمار منابع رسمی، آمریکا بالاترین نرخ کودکان خانواده‌های تک‌والد در جهان را دارد و بیش از ۱۸ میلیون کودک آمریکایی بدون پدر، بزرگ می‌شوند. از طرفی، در حدود ۸۰ درصد خانواده‌های تک‌والد، پدر حضور ندارد و این خلأ مستقیماً با فقر و آسیب‌های اجتماعی مرتبط است؛ چرا که خانواده‌های فاقد پدر چهار برابر بیشتر از خانواده‌های دارای والدین ازدواج کرده در فقر زندگی می‌کنند. روشن است که فروپاشی خانواده و فقدان حمایت عاطفی آن از فرزندان، می‌تواند تبعات روانی و فرهنگی گسترده‌ای را برای نسل‌های جدید در پی داشته باشد. امری که دنیای غرب اکنون در متن آن زندگی می‌کند و بسیار مشتاق است تا ما هم با دست برداشتن از فرهنگ عفیف، محجوب، غنی و چندهزارساله خود، به جمع پریشان آنها اضافه شویم!
سلامت روان در غرب؛ گشتیم نبود، نگرد نیست!
فروردین‌ماه سال 1403، روزنامه انگلیسی دیلی تلگراف با انتشار گزارشی با عنوان «چرا بحران سلامت روان در بریتانیا نسل جدید را تهدید به ویرانی می‌کند؟» در همین زمینه می‌نویسد: تجویز نسخه‌های ضدافسردگی برای کودکان زیر ۱۸ سال در انگلستان از سال ۲۰۱۵ میلادی تا ۴۴ درصد افزایش یافته است. کارشناسان بهداشت روان در مورد نسل جدیدی از «جوانان گمگشته و تنها» هشدار می‌دهند. سال گذشته میلادی ۱.۲ میلیون نفر در لیست انتظار خدمات بهداشت روانی جامعه قرار داشته‌اند. تعداد جوانانی که به دلیل وضعیت نامناسب سلامتی کار نمی‌کنند در دهه گذشته دو برابر شده است. افرادی که در اوایل دهه ۲۰ زندگی خود قرار دارند، در حال حاضر بیشتر از آنان که در اوایل دهه ۴۰ زندگی خود هستند به دلیل وضعیت نامناسب سلامت، بیکارند که این واقعا بسیار قابل توجه است. بدتر شدن وضعیت سلامت روان عامل کلیدی و اصلی پشت این روند است.» روزنامه گاردین اما از ارقام سرسام‌آوری خبر می‌دهد که بیماری‌های روانی بر اقتصاد انگلستان تحمیل می‌کند و هرگز در توان بودجه وزارت بهداشت این کشور نیست.
گاردین در همین زمینه می‌نویسد: «بر اساس تحقیقات، بیماری‌های روانی ۳۰۰ میلیارد پوند در سال برای انگلیس هزینه دارد که معادل تقریباً دوبرابر بودجه خدمات بهداشت ملی انگلیس (ان‌اچ‌اس) است. گزارش محققان مرکز اندیشکده سلامت روان می‌گوید در سال ۲۰۲۲، بیماری‌های روانی ۱۳۰ میلیارد پوند هزینه انسانی، ۱۱۰ میلیارد پوند هزینه اقتصادی و ۶۰ میلیارد پوند هزینه بهبود و مراقبت داشته است. این گزارش نتیجه می‌گیرد که هزینه ۳۰۰ میلیارد پوندی در سال ۲۰۲۲ معادل تقریباً دوبرابر کل بودجه ۱۵۳ میلیارد پوندی «ان‌اچ‌اس» در انگلیس در همان سال است و حتی ۳۰۰ میلیارد پوند نیز احتمالاً بسیار کمتر از رقم واقعی است.» کارشناسان غربی، وضعیت موجود را زاییده ترکیبی از مشکلات اقتصادی و چالش‌های زندگی مدرن می‌دانند و هرگز به ریشه اصلی مسئله که فروپاشی خانواده به‌عنوان نهاد اصلی حمایت‌کننده از افراد است، اشاره‌ای نمی‌کنند. بااین‌حال، وقتی در انگلیس نزدیک به نیمی از کودکان بدون پدربزرگ می‌شوند و یک‌سوم آن‌ها هیچ ارتباط معناداری با پدر ندارند، چطور دچار مشکل روانی نشوند؟
خانواده اولین و مهم‌ترین قربانی گسترش بی‌حجابی
رهبر فرزانه انقلاب در جریان دیدار اخیر خود با جمعی از اقشار مختلف بانوان در همین زمینه می‌فرمایند: «تخریب بنای خانواده. یکی از مهم‌ترین گناهانی که تمدّن و فرهنگ سرمایه‌داری غرب به‌وجود آورده، این است که بنای خانواده را تخریب کرده؛ خانواده به معنای یک جمع متصل‌به‌هم و یکدست و علاقه‌مند کمتر وجود دارد. من در یک کتاب خارجی خواندم که مرد و زن قرار می‌گذارند که مثلاً ساعت چهار بعدازظهر برای خوردن چای، یک ساعت هر دو بیایند خانه و بچّه‌ها می‌دانند که پدر و مادر در این ساعت در خانه هستند؛ اجتماع خانوادگی این است که مثلاً در ساعت چهار بعدازظهر آن خانم از سرکار بیاید، آن آقا از سرکار بیاید، آن بچّه - پسر، دختر - هم بیایند، بعد هر کدام می‌روند دنبال کار خودشان؛ یا شغل دارند، یا کار دارند یا جلسه دوستانه دارند یا باشگاه دارند؛ مرتّب هم نگاه می‌کنند ببینند ساعت پنج که مثلاً باید جلسه تمام بشود، شد یا نشد. این وضع خانواده در آنجا است! کودکان پدرشناس، کاهش نسبت‌های خانوادگی، تخریب بنای خانواده، باندهای شکار دختران جوان، ترویج روزافزون بی‌بندوباری جنسی به نام آزادی!»
براین‌اساس، امروز دفاع از فرهنگ حجاب، نه‌تنها وجه دفاع از منافع ملی ایرانیان در بعد سیاسی برای جلوگیری از تسلط دولت‌های خون‌ریز و شرور غربی بر مقدرات ملت ایران را دارد که به‌مثابه حفاظت از سلامت روان نسل‌های حاضر و آینده ایران است. مسئله‌ای که اتفاقاً برخلاف تصور و تصویرسازی جریان شبه‌روشنفکر، برای اقتصاد ملی ایران نیز در حال و آینده مفید خواهد بود و بار سنگین مقابله با مشکلات روانی ناشی از فروپاشی خانواده‌ها را از دوش سیستم بهداشت و درمان کشور برخواهد داشت. حجت‌الاسلام مصطفی اسحاقیان کارشناس مسائل فرهنگی در همین زمینه به گزارشگر کیهان می‌گوید: «در اینکه دولت و مجلس باید به این وضعیت رها در حوزه حجاب سامان دهند و دستگاه‌های مسئول باید به قوانین مصوب در این زمینه عمل کنند، شکی نیست. تداوم این وضعیت، تبعات فراوانی برای کشور خواهد داشت. مسئولین ما در برخی اوقات به این نتیجه رسیده‌اند که مثلاً مصلحت این است که از برخی آرمان‌ها دینی و انقلابی عبور کنند؛ ولی بعداً مشخص شده است که این تشخیص نتیجه‌ای جز خسارت نداشته است.»
لزوم عمل به دستورات الهی در مسائل اجتماعی
وی می‌افزاید: «قرآن کریم می‌فرماید: ان الانسان لفی خسر. یعنی انسان‌ها با اقدامات خود دائماً در حال خسارت زدن به خودشان هستند. مگر چه کسانی؟ الا الذین امنوا و عملوا الصالحات، یعنی آن کسی که ایمان می‌آورد که دستورات حکیمانه الهی به نفع اوست و به آن عمل می‌کند. مثلاً در برجام از دستورات الهی درباره نوع رابطه با دشمن و به‌خاطر منافعی که عقلشان تشخیص می‌داد، عبور کردند و گفتند برد - برد بوده است، ولی نهایتاً مشخص شد که نتیجه‌اش خسارت محض بود. اگر ما در مذاکرات و نوع رابطه با دشمن طبق امر الهی حرکت می‌کردیم، نتیجه‌اش می‌شد نفع محض نه خسارت محض! الان هم همین‌طور است. برخی فکر می‌کنند راه‌حل مسائل این است که متوقف کنیم و کاری نکنیم، الان که جنگ است، الان که مشکل اقتصادی داریم، الان که مثلاً امکانش را نداریم، پس منفعت کشورمان این است که از حجاب عبور کنیم.»  این کارشناس مسائل دینی می‌افزاید: «توجیه هم این است که حالا چیزی که نیست، یک دستور کوچک است. نتیجه این رویکرد، طبق نص صریح قرآن کریم، خسارت محض خواهد بود و اگر ما بخواهیم منافع جامعه را ولو در ابعاد امنیتی و اقتصادی تأمین کنیم، نمی‌توانیم که از یک مسئله‌ای مثل حجاب عبور کنیم. در نظامات اجتماعی اسلام، همه چیز به هم ارتباط دارد. یعنی امری که شما دارید کوچک جلوه می‌دهید، در همه مسائل دیگر از جمله امنیت، اقتصاد، فرهنگ، آموزش و همه چیز شما تأثیر دارد. شما نمی‌توانید از حجاب عبور کنید و اگر عبور کردید، خساراتش را در همه این ابعاد به‌صورت گسترده خواهید دید. البته پرواضح است که همان‌طور که رهبر انقلاب فرمودند دشمن با نقشه و برنامه وارد این کار شده، ما هم باید با برنامه و نقشه وارد بشویم؛ کارهای بی‌قاعده و بدون برنامه نباید انجام بگیرد.»
قانون‌گرایی باید در سطح کشور تبدیل به گفتمان شود
حجت‌الاسلام اسحاقیان، گسترش فرهنگ قانون‌گرایی در سطح کشور را از جمله اقدامات لازم در همین زمینه دانسته، می‌گوید: «وقتی شما می‌خواهید یک مسئله و آسیب را حل کنید، اول باید گفتمان مربوط به آن را در سطح کشور ایجاد کنید. ما باید فرهنگ قانون‌گرایی در سطح کشور را جا بیندازیم. همین برخورد قاطع نیروی انتظامی با اراذل‌ و اوباش، فرهنگ‌ساز است و خیلی مؤثر بوده است. یعنی اعتماد مردم به نهاد مجری قانون را افزایش می‌دهد و مردم را دلگرم می‌کند که اجرای قانون در کشور جدی است. ما باید در همه حوزه‌ها شاهد این قانون‌گرایی باشیم، بی‌قانونی و عدم اجرای قانون، آسیب فرهنگی در پی دارد. وقتی این روند در موارد دیگر اجرا شد اگر در مسئله حجاب هم قانون جدیدی آمد و خواست اجرا شود، مسئله خاصی پیش نمی‌آید. نظریه معروف پنجره شکسته در جرم‌شناسی، دقیقاً همین مطلب را می‌گوید و به نظرم حرف درستی است. اگر پنجره خانه شما شکسته بود و تعمیر نکردید، تدریجاً خواهند گفت که این خانه صاحب ندارد یا اگر صاحب دارد، زیاد به آن سر نمی‌زند و برایش اهمیت ندارد، لذا زمینه برای آسیب‌های دیگر به خانه و اموال داخل آن فراهم می‌شود.» 
این کارشناس مسائل فرهنگی با بیان اینکه باید به سمت اجرای قوانین بر زمین‌مانده در سطح کشور برویم، می‌افزاید: «الان مثلاً در بحث گواهینامه موتور و کلاه ایمنی یا خیلی چیزهای دیگر قانون داریم؛ ولی خوب اجرا نمی‌شود. ما باید قانون‌گرایی را در کشور رونق بدهیم؛ مثلاً شهید رئیسی آمد و تصرف‌های غیرقانونی سواحل را با لودر خراب کرد؛ نشان داد که من می‌خواهم پای قانون بایستم و به نظرم همین فضا به ایشان در موارد دیگر هم کمک کرد و بعضی بارها را از روی دوش دولت برداشت و همه حساب دستشان آمد که این دولت برایش پولدار و بی‌پول تفاوت ندارد و ملاکش قانون است. شهید رئیسی این کارها را با برنامه و مشورت انجام داد و به نظرم بازتاب اجتماعی خیلی خوبی هم داشت. مردم از اجرای قانون شاد می‌شوند. باید گفتمان قانون‌گرایی در سطح کشور رایج شود و این کار خیلی زمان‌بر هم نیست. چون ما قانون، ساختار و نیروی اجرای آن را داریم و فقط باید دولت و سازمان‌های مسئول در این زمینه با برنامه وارد عمل شوند. گسترش قانون‌گرایی در سطح کشور، خودش یک گام مهم در جهت اجرای قوانین مربوط به پوشش و حجاب در سطح کشور است.»