4 راهکار غیر قیمتی برای جلوگیری از اتلاف 2 هزار هزار میلیارد تومانی انرژی
سخنگوی کمیسیون صنایع مجلس گفت: اتلاف انرژی در چهار حوزه به دو هزار هزار میلیارد تومان میرسد که با رفع آن، دو برابر کسری بودجه، به دست میآید.
محمد رستمی در گفتوگو با خبرگزاری تسنیم، به بررسی دقیق و آماری چهار حوزه اصلی اتلاف انرژی در کشور میپردازد که مجموع مبالغ هدررفت در آنها، رقمی فراتر از دو برابر کسری بودجه فعلی کشور یعنی دو هزار هزار میلیارد تومان را نشان میدهد.
او با ارائه محاسبات صریح و تکاندهنده، از ناوگان فرسوده حملونقل و قاچاق سازمانیافته سوخت گرفته تا راندمان پایین نیروگاهها و سوزاندن گاز در فلرها، ابعاد گسترده این چالش ملی را روشن میکند و راهکارهای عملی و کمهزینه برای تبدیل این هدررفتها به منابع درآمدی و توسعهای کشور را نیز ارائه میدهد.
خسارت خودروهای سنگین فرسوده
سخنگوی کمیسیون صنایع مجلس افزود: یکی از نخستین حوزهها، ناوگان حملونقل سنگین است. در حال حاضر حدود 300 هزار دستگاه خودروی فرسوده، بهویژه تریلیهای کشنده فرسوده در کشور تردد میکند. کافی است حساب کنیم؛ اگر هرکدام از این خودروها سالانه 50 هزار کیلومتر حرکت کنند - که برای یک تریلی رقم زیادی نیست- و در هر 100 کیلومتر 40 لیتر گازوئیل مصرف داشته باشند و قیمت جهانی گازوئیل را 70 هزار تومان در نظر بگیریم، عددی شگفتانگیز به دست میآید.
رستمی ادامه داد: در این محاسبه، 300 هزار خودرو ضربدر 50 هزار کیلومتر ضربدر مصرف 40 لیتری ضربدر قیمت 70 هزار تومان؛ معادل حدود 420 هزار میلیارد تومان گازوئیل میشود. این مقدار هم آلودگی زیستمحیطی تولید میکند و هم اتلاف سرمایه ملی است. اگر همین سوخت صادر شود میتواند بخش قابلتوجهی از کسری بودجه کشور را پوشش دهد.
میزان قاچاق گازوئیل
سخنگوی کمیسیون صنایع مجلس تصریح کرد: دولت فقط با 30 هزار میلیارد تومان تسهیلات (یکدهم اتلاف فعلی) میتواند ناوگان را نوسازی کند. اکنون ایرانخودرو دیزل کشندههایی با مصرف 19 لیتر در 100 کیلومتر تولید میکند، در حالی که برخی کشندههای فرسوده که حتی به دوران جنگ جهانی دوم بازمیگردد تا 70 لیتر مصرف دارد.
رستمی درباره قاچاق گازوئیل گفت: طبق آمار موجود، روزانه 20 میلیون لیتر گازوئیل قاچاق میشود. با یک محاسبه ساده (20 میلیون لیتر ضربدر 70 هزار تومان ضربدر 365 روز)، رقم سالانه آن به 511 هزار میلیارد تومان میرسد. روشهای قاچاق هم بسیار عجیب است؛ از نصب مخزن در روستاها تا انتقال سوخت با لوله به دریا برای لنجها.
مهمترین مشکل نیروگاهها
سخنگوی کمیسیون صنایع مجلس درباره مهمترین مشکل نیروگاهها تصریح کرد: من سالها در صنعت نیروگاهی بودهام و دقیقاً میدانم مشکل کجاست. نیروگاههای گازی ما باید به سیکل ترکیبی تبدیل شوند. در اروپا، نیروگاه گازی تکواحده اساساً وجود ندارد. حتی در یک برنامه مستند تلویزیونی نشان دادند که روی سکوی نفتی آمریکا، یک نیروگاه 20 مگاواتی نیز به صورت سیکل ترکیبی ساخته شده؛ چون تأکید میکنند تولید برق حتی در این مقیاس کوچک باید با راندمان بالا باشد.
رستمی افزود: در ایران حدود 15 هزار مگاوات واحد گازی تکواحده در مدار داریم. هر واحد در هر ثانیه نیمتن (500 کیلوگرم) هوای داغ با دمای 550 درجه سانتیگراد به اتمسفر پرتاب میکند؛ در حالی که باید وارد بویلر شود تا انرژی آن استحصال شود. با این اصلاح، میتوان 7500 مگاوات برق اضافه به ظرفیت کشور افزود.
او ادامه داد: ارزش این صرفهجویی چقدر است؟ معادل ارزش حرارتی 20 میلیارد لیتر گازوئیل. اگر سوخت نیروگاهها را با ترکیب 40 درصد گازوئیل (70 هزار تومان) و 60 درصد گاز (15 هزار تومان) محاسبه کنیم، عددی نزدیک به 700 هزار میلیارد تومان به دست میآید؛ یعنی ما همین مقدار انرژی را عملاً دور میریزیم.
گازی که هدر میرود
سخنگوی کمیسیون صنایع مجلس درباره گازی که در مشعلها هدر میرود، تصریح کرد: واقعاً یکی از پرغصهترین بخشها همین است. در کشور روزانه 50 میلیون مترمکعب گاز در مشعلها سوزانده میشود. این گاز میتواند خوراک پتروشیمیها یا صنایع باشد. اگر قیمت هر مترمکعب را
15 سنت در نظر بگیریم، ارزش سالانه این اتلاف به حدود
300 هزار میلیارد تومان میرسد.
گفتنی است، جمع این چهار هدررفت در مجموع، رقمی حدود دو هزار هزار میلیارد تومان به دست میآید. در حالی که کسری بودجه کشور حدود یکهزار هزار میلیارد تومان است؛ یعنی فقط با مدیریت همین چهار حوزه، میتوان دو برابر کسری بودجه را جبران کرد. در واقع با نوسازی ناوگان حملونقل، 400 هزار میلیارد تومان، جلوگیری از قاچاق گازوئیل 500 هزار میلیارد تومان، افزایش راندمان نیروگاهها 700 هزار میلیارد تومان، جلوگیری از هدررفت گاز در فلرها 300 هزار میلیارد تومان به دست میآید. این اعداد و ارقام بدون محاسبه خروج خودروهای فرسوده و نو پرمصرف به دست آمده است.