حضور ایران در آسیای میانه فرصتی برای غلبه بر حصر اقتصادی است

پایگاه تحلیلی«کلاب والدای» در گزارشی به روابط ایران با کشورهای آسیای میانه پرداخته و با تشریح موقعیت این کشور در پس تحریم‌های بین‌المللی، منافع ایران در آسیای میانه را واکاوی می‌کند.
والدای می‌نویسد: ایران جایگاه مهمی در سیستم روابط سیاسی و اقتصادی آسیای میانه دارد؛ اگرچه مانند شرکای پیشروی کشورهای آسیای میانه (چین، روسیه، اتحادیه اروپا) منابع چشمگیرش را به رخ نمی‌کشد و با توجه به تحریم‌های فعلی، با موانع سیاسی روبروست، ولی ایران توانسته است حضور برجسته خود در منطقه را حفظ کند. ایران موفق شده به جایگاه شایان توجهی در آسیای میانه دست پیدا کند و بنا بر امکانات زیرساختی و توانایی‌های تکنولوژیکش، می‌تواند در برخی حوزه‌ها به بهترین شریک تجاری بدل شود.
استقلال کشورهای آسیای میانه، از یک سو راهی تازه برای جهانی شدن گشوده است و از سوی دیگر، به بازیگران خارجی فرصت می‌دهد که با گسترش حوزه نفوذ خود در منطقه جدید، از ایجاد روابط تجاری و اقتصادی بهره‌مند شوند. ایران نیز از این قاعده مستثنی نیست.
در نخستین سالهای دهه 90 میلادی، ایران فعالیت خود را در منطقه افزایش داد؛ در گام نخست با تاکید بر همگونی قومی و زبانی خود با تاجیکستان و در گام‌های بعدی در همه کشورهای منطقه و بدین ترتیب ایران به یکی از بازیگران اصلی در آسیای میانه بدل شد. ایران به حل مشکلات حمل و نقل، انرژی و فن‎آوری کمک می‌کند و با توسعه روابط تجاری، در سازمان همکاری‌های اقتصادی (اکو)، سازمان همکاری اسلامی (OIC) و سازمان کشورهای صادرکننده نفت (اوپک) نفوذ دارد.
والدای در این تحلیل که اولین بار در پایگاه «شورای امور بین‌الملل روسیه» منتشر شده، می‌نویسد: برخی از کارشناسان می‌گویند دیپلماسی ایران در آسیای میانه، به نفوذ تدریجی در تمام مناطق، متمرکز شده که در نهایت می‌تواند به پیروزی این کشور در سیاست خارجی و فایق آمدن بر فشارهای اقتصادی بینجامد.
به گزارش فارس،ایران و کشورهای آسیای میانه، منافع مشترکی دارند. به عنوان مثال ایران خط ریلی تجن-سرخس-مشهد را راه‌اندازی نمود تا بدین وسیله کشورهای آسیای میانه را به بنادر خلیج فارس، بازار خاورمیانه، جنوب و جنوب شرق آسیا پیوند دهد. پروژه‌های بلندپروازانه دیگری هم وجود دارند، مانند طرحی که بنا دارد با بهره‌گیری از شبکه ریلی، کریدور شمال-جنوب را با وصل کردن قزاقستان تا ترکمنستان و استان گلستان ایران به بنادر خلیج فارس، ایجاد کند. انتظار می‌رود این تسهیلات در آینده، بیش از 12 میلیون تن حمل بار سالیانه را پوشش دهد.
قزاقستان در طول استقلال خود به بزرگترین شریک تجاری ایران در منطقه بدل شده است. ایران با ترکمنستان نیز روابط  پایدار و پویایی دارد. بنابر ارزیابی کارشناسان، در سال 2012، ایران سومین شریک تجاری ترکمنستان (بعد از چین و روسیه) بوده است.