بازتاب تمدید مذاکرات هستهای
تمدید توافقنامه ژنو بهترین گزینه برای آمریکاست
رسانههای غربی در تحلیلهای جداگانه، با اشاره به ناچیز بودن تحریمهای تعلیق شده در مقابل تداوم ساختار تحریمها، تمدید تعلیق هستهای ایران در قالب توافقنامه ژنو را بهترین گزینه برای آمریکا دانستند.
در روزهای اخیر، نتایج و بازخوردهای مذاکرات هستهای وین به یکی از بحثهای داغ رسانههای غربی تبدیل شده است.
روزنامه سعودی«الشرق الاوسط» چاپ لندن، در گزارشی، تمدید مذاکرات وین را به «شکست» تعبیر کرد و به نقل از منابعی، ادعا کرد که اخبار درز کرده نشان میدهد که ایران در این دور از مذاکرات، پیشنهاد تعلیق (بخشهایی از) فعالیتهای هستهای خود را به مدت 3 تا 7 سال ارائه کرده است تا اینکه بعدا سوخترسانی به نیروگاه بوشهر از سر گرفته شود چرا که طبق توافق ایران با روسیه قرار است سوخترسانی به نیروگاه بوشهر تا سال 2021 ادامه داشته باشد.
الشرق الاوسط بدون اینکه به خواسته احتمالی ایران در مقابل این اقدام اشاره کند، نوشت: این منابع توضیح دادند که دولتهای غربی این پیشنهاد ایران را رد کردند و بر لزوم سوخترسانی روسیه به ایران تأکید کردند.
ذوق زدگی کاخ سفید
از تمدید توافق ژنو
«جف راتکه» سخنگوی وزارت خارجه آمریکا در کنفرانس خبری اعلام کرد که میزان پیشرفت مذاکرات ایران و 1+5 در ادوار مختلف مذاکرات پس از توافق ژنو، بسیار چشمگیر بوده است.
وی در خصوص میزان پیشرفت حاصله در مذاکرات بخصوص در دور اخیر مذاکرات که در وین برگزار شد گفت: به اندازه چندین سال نوری در مذاکرات پیشرفت کردهایم.
سخنگوی وزارت خارجه آمریکا در پاسخ به سوالی در خصوص جزئیات گفتوگوهای وین گفت: قصد نداریم جزئیات نظرات تبادل شده در اتاق مذاکره را بگوییم.
تخفیفهای تحریمی ناچیز
به ساختار تحریمها لطمهای نمیزند
از سوی دیگر، روزنامه آمریکایی «لسآنجلس تایمز» طی تحلیلی نوشت: میتوان در کنار دستیابی محدود ایران به منابع مالی مسدود شدهاش یا اجازه دادن به صادرات نفتی کمی بیشتر ،این کشور را به سوی پذیرش با محدودیتهای بیشتر هستهای برد.
در انتهای این گزارش آمده با تاکید بر ارجح بودن تداوم توافق سال گذشته در ژنو آمده است: منتقدین در این باره مدعی هستند که بسط دادن طرح اقدام مشترک این امکان را به ایران میبخشد تا به تحریمها لطمه وارد کند اما تخفیفهای تحریمی ناچیز بعید است به ساختار تحریمها لطمه بزند. طرح اقدام مشترک با وجود تمدید تحریمهای فعلی خود فشار مناسبی بر ایران خواهد بود. همچنین این رویکرد فرصتی برای آزمودن ایران با ارائه زمان کافی به این کشور خواهد بود و این بهترین گزینه برای آمریکا است.
تمدید محدودیت غنی سازی
یک پیشرفت چشمگیر
المانیتور نیز در تحلیل نتیجه مذاکرات وین، به صحبتهای فابیوس استناد کرد و نوشت: پیشرفت چشمگیر این دور از مذاکرات،اعمال محدودیت بر ایران در مورد میزان غنیسازی اورانیوم بود.
در همین حال، نشریه فایننشال تایمز به نقل از «ریچارد هاس»رئیس شورای روابط خارجی آمریکا نوشت: توافق جامع میتواند فعالیتهای هستهای ایران را محدود کرده و اجازه بازرسیهای گسترده بینالمللی را بدهد؛این هدف محدود، اما در عین حال آرمانگرایانه ارزش آن را دارد که هفت ماه دیگر دنبال شود.
نشریه آمریکایی فارینپالیسی نیز در گزارشی به قلم جفری لوئیس ضمن توجه به موضوع مذاکرات هستهای ایران، تمدید توافق ژنو و ادامه مذاکرات را منفی ارزیابی کرده و آن را در حکم مرگ توافق خوانده است. فارین پالیسی در گزارش خود ضمن اشاره به این نکته که طرفین پس از یک سال مذاکره نتوانستند حتی به یک چارچوب کلی برای توافق برسند، این گونه نتیجهگیری کرده است که حصول به چارچوب کلی طی چهار ماه تعیین شده و امضای توافق جامع در پایان مهلت 7 ماهه نیز مانند گذشته ممکن نخواهد بود.
از سوی دیگر، خبرگزاری آسوشیتدپرس با اشاره به تمدید 7 ماهه مذاکرات ایران و 1+5 برای رسیدن به راهحل جامع نوشت:دیپلماتهای غربی نزدیک به مذاکرات اعلام کردند که توافقاتی پیش از تمدید مهلت مذاکرات تا 30 ژوئن سال 2015 داشتهاند.
عدم توافق نهایی
به خاطر کمبود زمان نبود
«گرت پورتر» محقق آمریکایی نیز،در تحلیلی، ادامه توسل آمریکا به سیاست مبتنی بر زور را دلیل عدم توافق نهایی هستهای در وین دانست. این محقق آمریکایی در پایگاه «میدل ایستآی» مینویسد: «پس از بیش از یک سال مذاکره بین آمریکا و ایران، دو طرف نتوانستند به توافق نهایی هستهای در تاریخ توافق شده برسند و روی تمدید توافق کردند؛ البته واضح است که عدم توافق نهایی به خاطر کمبود زمان نبود».
پورتر در ادامه نوشت: «برای فهم علت باقی ماندن مذاکرات در بنبست، ضروری است که موضعگیری و رویکرد دیپلماسی دولت اوباما در قبال ایران را در چارچوب تاریخ طولانی پشتیبانی و حمایت آمریکا روی «دیپلماسی مبتنی بر زور» بررسی کنیم».
وی با انتقاد از توسل بیش از پیش واشنگتن به منطق زور و اجبار میگوید: «اتکا به دیپلماسی مبتنی بر زور، شدیدا در فرهنگ استراتژیک نهادها و سازمانهای امنیت ملی آمریکا ریشه دوانده است؛ فرهنگی که طی دههها تسلط اقتصادی و نظامی آمریکا بر سیاست بینالمللی تحول و تکامل یافته و این موضوعی است که سبب ممانعت از توسل آمریکا به دیپلماسی واقعی و حقیقی شده است.
در همین حال، روزنامه کامرسانت روسیه در گزارشی نوشت: تحریمهای آمریکا مانع رسیدن به توافق با ایران خواهد بود.به نوشته روزنامه «کامرسانت»، کارشناسان بر این عقیدهاند که در مذاکرات آینده رسیدن به توافق دشوارتر خواهد شد. مسئله اینجاست که در کنگره آمریکا بزودی لایحههای قانونی در خصوص تشدید تحریمها در قبال جمهوری اسلامی ایران مورد بررسی قرار میگیرد.
نگاه رژیم صهیونیستی به مذاکرات تمدید، بهتر از توافق
پایگاه تحلیلی المانیتور در گزارشی ضمن اشاره به کاهش تاثیرگذاری رژیم صهیونیستی بر روابط ایران و غرب،گزینه تمدید مذاکرات را مطلوبترین گزینه برای تلآویو خوانده است.
به عبارتی تمدید مذاکرات برای رژیم صهیونیستی واجد این معنا است که حداقل توافقی مغایر با خواستههای آن هنوز امضاء نشده است.
وزارت خزانهداری آمریکا: تحریمهای غیرهستهای پابرجاست
وزارت خزانهداری آمریکا طی بیانیهای اعلام کرد با توجه به اینکه مهلت مذاکرات هستهای تا تیر ماه سال آینده به درازا کشیده شده، براساس تمدید برنامه اقدام مشترک، تعلیق بخشی از تحریمهای ایران برای هفت ماه دیگر تمدید شده است.
در بیانیه وزارت خزانهداری آمریکا، با اشاره به تمدید مذاکرات هستهای، عنوان شده است که این اقدام با هدف مذاکره برای رسیدن به راهکاری صورت گرفته که این اطمینان را ایجاد کند که برنامه هستهای ایران صرفا صلحآمیز خواهد بود. واشنگتن همچنین این حق را برای خود قائل شده است که اگر «ایران به مفاد برنامه اقدام مشترک پایبند نبود»، تعلیق تحریمها را متوقف کند. وزارت خزانهداری آمریکا در این بیانیه همچنین اعلام کرده است که واشنگتن این حق را دارد که در صورتی که تحریمهای تعلیق نشده نقض شد، تحریمهای تازهای وضع کند. آمریکا همچنین عنوان کرده است که به اعمال تحریمهای مرتبط با موارد غیرهستهای نظیر مبارزه با تروریسم و اشاعه تسلیحات کشتار جمعی اعمال شده، ادامه دهد و «علیه کسانی که میخواهند تحریمها را نقض کرده یا دور بزنند، وارد عمل شود.»
صنعت پتروشیمی، صنعت خودرو، مبادله فلزات گران بها، تأمین قطعات یدکی هواپیما و امنیت پرواز غیرنظامی و تسهیل تراکنشهای مالی انساندوستانه از مواردی است که واشنگتن مجوزهایی برای تعلیق تحریمهای آنها صادر کرده است.
پیش از این، پایگاه خبری بلومبرگ براساس آمارهای رسمی دولت آمریکا گزارش داد که میزان عایدی نقدی تهران از توافق موقت ژنو، 2 میلیارد دلار از آنچه که در ابتدا تصور میشد، کمتر بوده است. براساس این آمارها، تعلیق تحریمهای خودروسازی و پتروشیمی درآمدی حدود 400 میلیون دلاری برای ایران داشته که این رقم در ابتدا 5/2 میلیارد دلار تخمین زده میشد.