تفاوت اظهارات مسئولان اقتصادی ما و دیگران
مسئولان اقتصادی و بانکهای مرکزی کشورهای پیشرفته با توجه به تأثیرات گستردهای که اظهاراتشان بر اقتصاد داخل و همچنین بازارهای جهانی دارد دقت و احتیاط بیشتری پیشه میکنند تا از ایجاد هرگونه نوسان و بیثباتی جلوگیری کنند اما وزیر اقتصاد ایران با حذف دلار نیما، ارز را گران میکند و در گفتهها و توئیتها، ثبات بازار را بر هم میزند.
در شرایطی که این روزها دلار در حال ثبت رکوردهای جدید است عبدالناصر همتی؛ وزیر اقتصاد کشورمان هم این هفته در نشست کمیسیون اقتصادی مجلس گفت اگر شرایط عادی بود قیمت دلار الان باید ۷۳ هزار تومان میبود.
اظهارات همتی در پذیرش دلار ۷۳ هزارتومانی، نرخ دلار را جهش داد و برای دلالان بهانه خوبی شد؛ در حالی که قاعدتاً انتظار میرود وزیر اقتصاد به عنوان متولی سیاستگذاریهای پولی و مالی و همچنین بانک مرکزی به عنوان نهاد ناظر توضیحاتی منطقی درباره چرایی افزایش نرخ ارز بدهد نه اینکه با اعلام نرخ سقف یا کف برای دلار که یک خطای راهبردی است برای دلار نرخ تعیین کند.
در دنیای امروز، مسئولان اقتصادی و بانکهای مرکزی کشورهای پیشرفته به دلیل تاثیر گستردهای که اظهارات آنها بر بازارها و اقتصادهای جهانی دارد؛ با احتیاط بیشتری سخن میگویند. این احتیاط به دلیل حساسیت بالای بازارهای مالی، نوسانات ارز و تاثیرات مستقیم بر سرمایهگذاران، صنایع و حتی تصمیمات اقتصادی است و به ویژه در شرایط اقتصادی پیچیده و ناپایدار امروز بیشتر به چشم میآید. در این گزارش به بررسی این مسئله پرداخته و به برخی از اظهارات مسئولین اقتصادی و آثار آن بر بازارها اشاره خواهیم کرد.
اثر اظهارات مسئولان اقتصادی بر بازارها
یکی از نکات کلیدی در سیاستهای اقتصادی کشورهای پیشرفته این است که هر سخن از مقامات مسئول میتواند موجب نوسانهای شدید در بازارهای مالی شود. به طور خاص، مسئولان بانکهای مرکزی از قدرت زیادی در تعیین مسیر نرخ بهره، تورم و رشد اقتصادی برخوردار هستند و اظهارات آنها به عنوان سیگنالهای مهم اقتصادی در نظر گرفته میشود.
در آمریکا، مسئولان اقتصادی، به ویژه رئیس فدرال رزرو، در اظهارات خود بسیار محتاط و دقت میکنند چرا که هر کلمه و جملهای که بیان میشود میتواند تأثیرات گستردهای بر بازارهای مالی و اقتصاد جهانی داشته باشد. این دقت در انتخاب واژگان نه تنها به دلیل حساسیتهای داخلی بلکه به دلیل تأثیرات جهانی است که این اظهارات میتوانند ایجاد کنند.
به عنوان مثال، «جرومی پاول»؛ رئیس فدرال رزرو ایالات متحده، بارها تأکید کرده است که اظهارات فدرال رزرو باید دقیق و حسابشده باشد زیرا ممکن است اشتباهات زبانی یا تغییر در لحن صحبتها منجر به تغییرات قابل توجه در بازارهای مالی شود.
او در مصاحبهای که در سال 2022 داشت، گفت: «ما باید در انتخاب کلمات دقت زیادی داشته باشیم. هر نوع تغییر در لحن یا برداشت اشتباه میتواند نوسانات غیرمنتظرهای در بازارها ایجاد کند.»
«کریستوفر والر»؛ عضو هیئتمدیره فدرال رزرو، اخیرا در مصاحبهای با رسانهها تاکید کرده بود که «مسئولان بانک مرکزی ایالات متحده بسیار دقت میکنند تا اظهاراتشان باعث بروز نوسانات غیرضروری در بازارهای مالی نشود. اظهارات ناپخته میتواند به سرعت به بازارهای سهام، ارز و حتی قیمت کالاها اثر بگذارد و ثبات اقتصادی را به خطر بیندازد.»
برای مثال، پس از اظهارات یک مقام ارشد فدرال رزرو مبنی بر احتمال افزایش نرخ بهره در آینده، بازارهای سهام و ارز در سطح جهانی واکنش نشان دادند و برخی از ارزهای بازارهای نوظهور شاهد کاهش ارزش بودند. این تغییرات نشاندهنده حساسیت شدید بازارها به هرگونه سیگنال از سوی مقامات اقتصادی آمریکاست.
احتیاط در مواجهه با بحرانها
در دوران بحرانهای اقتصادی مانند همهگیری کرونا یا بحران مالی 2008، مسئولان اقتصادی آمریکا به ویژه فدرال رزرو، بسیار محتاطانه عمل کردهاند. در این مواقع، آنها همواره در تلاش بودهاند تا با اتخاذ سیاستهای پولی و مالی مناسب و همچنین با ارائه اظهارات آرامبخش، از بحران روانی و مالی جلوگیری کنند.
«جانت یلن»؛ وزیر خزانهداری ایالات متحده، نیز در مصاحبهای در سال 2023 اشاره کرد که «در دوران بحرانهای اقتصادی، مسئولان باید از هرگونه اظهارنظر شتابزده که ممکن است منجر به ایجاد بیاعتمادی در بازارها شود، اجتناب کنند. سیاستگذاران اقتصادی باید توجه داشته باشند که حتی کوچکترین تغییرات در اظهارات آنها میتواند باعث ایجاد تلاطمهای جدی در اقتصاد جهانی شود.»
این شرقیهای محتاط
رؤسای بانکهای مرکزی در کشورهای آسیای شرقی نیز معمولاً در اظهارات خود بسیار محتاطانه عمل میکنند؛ زیرا میدانند که هر جملهای میتواند بر بازارها و اقتصاد تأثیرات گستردهای داشته باشد. بانکهای مرکزی در این منطقه تحت فشارهای سیاسی، اقتصادی و اجتماعی قرار دارند و از این رو دقت در سخنان آنها میتواند به ایجاد یا جلوگیری از نوسانات شدید در بازار ارز، بازار سهام و سایر بخشهای اقتصادی منجر شود.
«راسیل چو»؛ رئیس بانک مرکزی سنگاپور در اظهارات خود در کنفرانسها و جلسات عمومی معمولاً از کلمات محتاطانه استفاده میکند. او بهویژه در زمانهای عدم قطعیت اقتصادی از بیان پیشبینیهای مشخص اجتناب میکند و به جای آن از بیان وضعیت کلی اقتصاد و سیاستهای حمایتی موجود استفاده میکند. در اظهارات اخیر او، هنگامی که در مورد اثرات جنگهای تجاری و نوسانات جهانی صحبت میکند بیشتر به حفظ سیاستهای محافظهکارانه اشاره کرده است تا از تحریک بازار جلوگیری کند.
«سوراووت سوکفون»؛ رئیس بانک مرکزی تایلند نیز در برابر تحولات جهانی از احتیاط زیادی در اظهارات خود استفاده میکند؛ بهویژه در زمانهایی که بازارهای جهانی نوسانات زیادی دارند. او به دقت اشاره میکند که سیاستهای پولی کشور با توجه به تحولات جهانی طراحی شده است و بانک مرکزی تمام تلاش خود را برای حفظ ثبات اقتصادی و مالی بهکار خواهد بست.
او در اوایل سال 2023، درباره نرخ بهره تایلند گفت که «هیچ تصمیم قطعی برای تغییرات عمده در کوتاهمدت نخواهد گرفت و هرگونه تغییر باید
بر اساس شواهد اقتصادی مشخص باشد.»
«نور شمسیا یوسف»؛ رئیس بانک مرکزی مالزی، نیز بهویژه در زمانهایی که نرخ بهره در سطح جهانی در حال تغییر است از موضع محتاطانهای برخوردار است. در نشستهای مطبوعاتی او معمولاً به این نکته اشاره دارد که بانک مرکزی مالزی بهطور پیوسته وضعیت اقتصادی را ارزیابی میکند و سیاستهای پولی را بر اساس آن تنظیم میکند. وی همواره از پیشبینیهای قطعی خودداری میکند و به بازارها اجازه میدهد تا بر اساس دادههای جدید واکنش نشان دهند.
احتیاط اروپاییها
همین قضیه درباره رؤسای بانکهای مرکزی و مسئولان اقتصادی اروپا نیز صدق میکند که به گزارش رسانههایشان در شرایط مختلف با دقت و احتیاط صحبت میکنند زیرا اظهارات آنها میتواند تأثیرات عمیق و سریعی بر بازارهای مالی، ارز، و اقتصاد منطقه یورو بگذارد. سیاستهای پولی و مالی اروپا از پیچیدگی بالایی برخوردار است و هر کلمهای از سوی مقامات میتواند واکنشهای زیادی در سطح بینالمللی به همراه داشته باشد. تأثیرات مستقیم بر بازار ارز و سهام: یکی از مهمترین دلایل احتیاط در اظهارات مسئولین اقتصادی اروپا، تأثیر آنها بر بازار ارز است. به عنوان مثال، هر اظهارنظر از سوی رئیس بانک مرکزی اروپا درباره نرخ بهره یا چشمانداز تورم میتواند ارزش یورو را تحت تأثیر قرار دهد. نوسانات ارز میتواند بر تجارت بینالمللی و قیمت کالاهای وارداتی و صادراتی تاثیر منفی یا مثبت بگذارد.
«کریستین لاگارد»؛ رئیس بانک مرکزی اروپا، یکی از مقامات برجستهای است که بهشدت به احتیاط در اظهارات خود مشهور است. او در جلسات مختلف و سخنرانیها همواره از بهکار بردن زبان محتاطانه استفاده میکند و از پیشبینیهای قطعی خودداری میکند.
بهعنوان مثال، زمانی که در مورد احتمال افزایش نرخ بهره یا کاهش آن سؤال میشود او معمولاً به این نکته اشاره میکند که تصمیمات بانک مرکزی اروپا بر اساس دادههای اقتصادی جدید و تحلیلهای دقیق اتخاذ میشود. او در اظهارات خود همچنین همیشه تأکید دارد که بانک مرکزی اروپا بهطور مداوم وضعیت اقتصادی منطقه یورو را ارزیابی میکند و هیچ تصمیمی بدون بررسی دقیق اتخاذ نخواهد شد. در سخنرانیهای اخیر او در مورد سیاستهای پولی، لاگارد بارها تأکید کرده است که هرگونه تغییر در نرخ بهره باید با دقت و بر اساس تحولات اقتصادی انجام گیرد تا از ایجاد نوسانات غیرضروری در بازار جلوگیری شود.
«پاول یورگن»؛ رئیس سازمان نظارت مالی آلمان (BaFin) نیز از دیگر مسئولان اقتصادی مهم در اروپاست که در اظهارات خود بسیار محتاط عمل میکند. او در مورد ریسکهای اقتصادی و بازارهای مالی بهویژه در مواقع بحرانهای جهانی مانند بحران مالی یا بحران ناشی از جنگها، همواره از زبان احتیاطآمیز استفاده میکند و از اظهار نظرهای شتابزده در مورد تأثیرات کوتاهمدت پرهیز میکند.
او در یکی از مصاحبههای اخیر خود اشاره کرده بود که بحرانهای مالی جهانی میتوانند بر سیستم بانکی اروپا تأثیرات مختلفی داشته باشند و از این رو باید همواره با دقت نظارت صورت گیرد.
«پیر موسکوفیسی»؛ کمیسر اقتصادی اتحادیه اروپا، نیز بهویژه در زمانهای بحرانی مانند بحران مالی و همهگیری کرونا در اظهارات خود بسیار محتاط بوده است. او همواره تأکید کرده است که سیاستهای مالی اتحادیه اروپا باید متناسب با شرایط اقتصادی روز تنظیم شود و از پیشبینیهای نادرست و غیرواقعی اجتناب گردد. در دوران کرونا، او بارها اعلام کرد که تصمیمات مالی و اقتصادی باید با توجه به شرایط ویژه آن زمان اتخاذ شود و از اظهارنظرهای زودهنگام و نسنجیده باید خودداری کرد.
احتیاط در اظهارات؛ یک قاعده جهانی
برآیند گزارش رسانهها از برخی کشورهای جهان حاکی است چه در اروپا، بهویژه در بانک مرکزی اروپا و چه در آمریکا، احتیاط در اظهارات به یک قاعده تبدیل شده است. این مقامات میدانند که هر سخن از سوی آنها میتواند تأثیرات قابل توجهی بر بازارها، اقتصاد منطقه یورو و حتی اقتصاد جهانی بگذارد.
از این رو، آنها از بیان پیشبینیهای قطعی یا اظهارنظرهای نسنجیده خودداری کرده و بیشتر بر تحلیلهای مبتنی بر دادهها و شواهد موجود تأکید میکنند. این رویکرد محتاطانه کمک میکند تا از بروز نوسانات غیرضروری در بازارها جلوگیری شود و تصمیمات اقتصادی بهطور دقیق و بر اساس شرایط واقعی اتخاذ شود.
خبرگزاری فارس