نگاهی به مجموعه مهیار عیار و نقاط مثبت و منفی آن
عیارسنجی مهیـار عیـار
انوشه میرمرعشی
«مهیار عیار» نام یک مجموعه داستانی است که به تهیه کنندگی بهروز مفید و کارگردانی سیدجمال سیدحاتمی ساخته شده و هم اکنون از شبکه سه سیما در حال پخش است. فیلمنامه آن توسط محمدرضا محمدینیکو نوشته شده. و بیان شده که در نگارش فیلمنامه از امرالله احمدجو (نویسنده و کارگردان «روزی روزگاری») به عنوان مشاور نویسنده کمک گرفته شده.
همچنین طراحی صحنه و لباس به ترتیب توسط مرتضی پورحیدری و ژاله زکیزاده انجام شده است. و طراحی چهرهپردازی در آن برعهده آرمین اسماعیلی بوده است. داستان مهیار عیار درباره جوانی است که در دوره شاه عباس صفوی زندگی میکرده، پدری پینه دوز و مادری مؤمن داشته اما در قسمتی از زندگی راه خطا در پیش گرفته و سالهایی از عمرش را به راهزنی گذرانده است. مهیار دستگیر میشود و محکوم به اعدام میگردد. اما پای چوبه دار از ماموران خواهش میکند که اجازه دهند یکبار دیگر مادر پیر و بیمارش را ببیند.
جوانمردی از میان جمعیت ضمانت او را میکند. مهیار به دیدار مادر میرود اما دیر برمیگردد و آن جوانمرد به خاطر او کشته میشود. این اتفاق تحول بزرگی در او ایجاد میکند و وی را از فردی راهزن به فردی خداترس و عیار تبدیل میکند. مهیار در ادامه داستان پینه دوزی عیار است که با هوش و ذکاوتش مشکلات مردم و حتی شهر را حل میکند و به خلق الله خدمت....
بخش مثبت مهیار عیار
مجموعه داستانی مهیار عیار جزء آثاری است که به واقع قصهای پرکشش دارد. قهرمان داستان خوب شخصیت پردازی
شده و باورپذیر است. خرده داستانها هم به خوبی در جای خود قرار گرفته و در کل با فیلمنامهای قابل قبول مواجه هستیم.
تهیهکننده اثر «بهروز مفید» در مصاحبهای درباره حواشی پی رنگ اصلی داستان بیان داشته بود: «بعد از خواندن طرح، پیشنهادی که به نویسنده دادم این بود که ما از این فرصت استفاده کنیم و این داستان را در یک مقطع تاریخی که حرفی برای گفتن دارد؛ مانند مقطع صفویه ارائه کنیم. دوران صفویه یک دوارن تمدنی برای ما است. در این مقطع اولا یک آرامش خوبی در کشور برقرار بوده و دوم کشور در مسیر جاده ابریشم قرار داشته و تجارت بازرگانی خارجی در مسیر کشور در جریان بوده است. از طرفی تولیدکنندگان عمده نساجی به ویژه در زمینه پارچههای ابریشمی در این دوره فعالیت میکردند. در عین حال به دلیل اینکه در آن دوره جزو امپراطوری بودیم حضور جهانگردهای اروپایی و مستشاران را هم در کشورمان داشتیم.»
و البته تا حدود زیادی اهداف تهیهکننده برای نوشتن شدن فیلمنامه محقق شده که قابل تقدیر است. در ضمن بازی بازیگران هم خوب است و کارگردان از پس کار برآمده.
بخش به شدت منفی مهیار عیار!
نزدیک به سه دهه است که برنامه دشمنان ایران اسلامی برای استحاله عقیدتی، به انحراف کشاندن افکار جوانان، کمرنگ کردن حیا و عفت در بانوان و سست کردن پایه خانوادههای ایرانی برای همه آشکار شده است.
این مسئله به حدّی بدیهی است که حتی به شکل علنی هم در گفتار ضدانقلاب به وضوح گفته و شنیده شده میشود.
بر همین مبنا اگر سیاستهای مبتنی بر حیا و عفاف زدایی
از جامعه از سوی شبکههای تلویزیونی خارجی انجام شود که قطعا چیز عجیبی نیست. اما اگر این سیاستها از سوی رسانههای داخلی انجام پذیرد، قاعدتا غیرقابل قبول است. چنانچه فریاد بسیاری از کارشناسان و حتی مردم کوچه و بازار به خروجی سریالهای شبکه خانگی که سرشار از خشونت و بیعفتی است برآسمان است.
اما حالا ما در سیمای جمهوری اسلامی با مجموعهای داستانی روبهرو هستیم که در آن طراح چهره و لباس و صحنه با همراهی شخص کارگردان جناب آقای سیدحاتمی، تصمیم گرفتهاند که همان سیاست دشمنان را پی بگیرند و خواستههای نامشروع جماعت «زن زندگی آزادی» را در حیازُدایی از بانوان در اثرشان دنبال کنند. جالب است که شخصیتهای خانم داستان، جلوی نامحرمان موهای بافته خود را به اشکال مختلف تزئین کردهاند، چیزی مثل شنل برایشان طراحی شده که حجاب نام ندارد. لباسها عمدتا برجستگیهای بدن را نشان میدهد و خلاصه آنچه به تصویر کشیده میشود، هیچ ربطی به پوشش و حجاب بانوان دوره صفوی در بیرون از منزل و موقع برخورد با فرد نامحرم ندارد.
آرایشهای غلیظ و راحت و بدون مشکل صحبت کردن زنان و مردان نامحرم هم که حتما برای جذابیت بیشتر سریال لزومش واجب بوده!
از سوی دیگر شخصیتهای توانمند و قوی داستان همه مجرد و بیخانواده (خانواده از یک زن و شوهر و احیانا فرزندان تشکیل میشود) هستند. و در مقابل خانوادههای داستان یا شخصیتهای بدبخت و ضعیف مالی هستند و یا خانوادههای طبقه بالای سریال که دارای زندگی زناشوئی نابسامان و بیمحبتی و درگیر ماجرای خیانت.
دو سؤال مهم...
حالا باید اول از جناب مفید این سؤال پرسیده شود که اگر هدف شما نشان دادن برهه تاریخی صفویه، پررونقی بازار علم و فرهنگ و فضای تمدنی آن دوره هست، آیا میشود بدون توجه به منابع تاریخی و اذعان همه منابع بر حجاب کامل زنان (حتی استفاده از روبنده) و حاکمیت روحیه دینی در میان مردمان آن عصر، حقیقت را وارونه جلوه داد؟ زنان دوره صفویه را بیحیا و کم حجاب جلوه داد و ادعا کرد که سریال تجلی فضای تاریخی دوره صفویه است؟
و همچنین باید از ناظران پخش و مدیران شبکه سوم سیما این سؤال پرسیده شود که آیا وظیفه قانونی ندارید در مقابل سلیقه ضدمذهبی عوامل سریال (کارگردان، طراح صحنه، لباس و چهره) در ترویج بیحیایی و بیعفتی بیاستید؟ و حداقل به آن اعتراض کنید؟