چگونه یک سلول سرطانی میشود؟
دانشمندان آمریکایی پس از سالها تحقیق در مورد علت ایجاد تغییرات در یک سلول، توانستند به نمودار کلی چگونگی تبدیل تومور غیرفعال به بدخیم دست یافته و جدول آن را ترسیم کنند.
نتایج این تحقیقات میتواند در تشخیص و درمان بسیار زودهنگام سرطان تاثیر بسزایی داشته باشد.
سازمان جهانی بهداشت در گزارش سال 2014 خود هشدار داد که موج سرطان در راه است و شمار مبتلایان به سرطان در دنیا تا سال 2035 به سالانه 24میلیون نفر خواهد رسید که نیمی از این موارد قابل پیشگیری هستند به شرط آنکه به دانش پزشکی برای پیشگیری از سرطان اهمیت داده شده و بکار گرفته شود.
درحال حاضر سالانه 14میلیون مورد ابتلا به سرطان تشخیص داده میشود که برای پیشگیری از آن، نیاز جدی به مبارزه با دخانیات و چاقی وجود دارد.
دانشمندان این پروژه تحقیقاتی بزرگ میگویند احتمال اینکه سلولها از فرم کارکرد عادی خود خارج شوند موضوعی ثابت شده است و تمام تلاش براین است که این روند زود شناسایی و مورد درمان قرار گیرد.
اما در بسیاری از سرطانها روند تبدیل شدن به یک تومور بدخیم مدت زمان زیادی طول میکشد که اگر دانشمندان بتوانند در مراحل اولیه آن را شناسایی کنند در جلوگیری از پیشرفت انواع این بیماری به عنوان چالش عمده سلامت بشری در جهان اقدامات موثری داشته باشند. به طور مثال سرطان لوزالمعده وضعیت غیرفعال بودن تومور میتواند پیش از تبدیل شدن آن به حالت بدخیم، 25سال زمان ببرد.
محققان آمریکایی توانستند در طراحی خود از روند پیشرفت تومور عادی به سرطانی شرایط آن را کاملا روشن کنند.
دراین مدل خودکار سلولی، سناریوهای مختلف رشد تومور را بیان میکند و در این پیش فرض به سرکوب شدن، غیرفعال ماندن یا شیوع تومور میانجامند. این مدل امکان آزمایش پزشکی سناریوهای واقعی را میدهد.
برای هر مدلی مجموعهای از قوانین بر جمعیت سلولی تحمیل میشوند. این قوانین تعاملات ممکنی مانند مرگ سلول مجاور یا سرکوب سیستم ایمنی هستند که از طریق احتمالات استخراج شده از دادههای آزمایشی گذشته بر تقسیم سلول حکمرانی میکنند.
محققان از اینکه در برخی موارد توموری به طور یک دفعه تقسیم سلولی سریع پیدا میکند متعجب شدند و درصدد فهم علت کامل این موضوع هستند. البته این نخستین باری است که رفتار تغییر کرده تومور به طور آنی در یک مدل اتفاق میافتد.
البته محققان تعدادی از مولفههای اثرگذار در این مسیر را مانند تغییرات فتوتیپی، ویژگیهای مکانیکی و سرعت و قدرت مولفههای سرکوب کننده (مانند سیستم ایمنی) بدن شناسایی کردند، اما به گفته آنها این مسیر نیازمند مطالعات بیشتری است.
یکی از یافتههای مدل جدید این بود که سرکوب احتمالی تومورها در محیطهای خشن و دارای تراکم و فشار بالا اتفاق افتاد. تیم تحقیقاتی همچنین پیشبینی کرد چنانچه تعداد سلولهای تقسیم شونده فعال در ناحیه تکثیر سلول به سطح بحرانی خاصی برسد، بسیار احتمال دارد که تومور شروع به رشد سریع کند.
محققان نتایج پروژه خود را در نشریه علمی PLOS ONE منتشر ساختند.