رشد چشمگیر پروژههای ذخیرهسازی گاز در دولت سیزدهم
با اقدامات صورت گرفته برای ذخیرهسازی گاز در دو سال اخیر، امکان عبور از زمستانی بدون قطعی گاز فراهم شده است.
به گزارش کیهان، ایران در حال حاضر، با وجود بهرهمندی از ذخایر عظیم نفت و گاز، با چالش ناترازی گاز مواجه شده است که در صورت ادامهدار بودن میتواند به یکی از بزرگترین معضلهای کشور بدل شود. عدم سرمایهگذار، عدم توسعه میادین، هدررفت گاز، مصرف بیش از اندازه گاز خانگی و از همه مهمتر، عدم مدیریت صحیح ذخیرهسازی، کشور را با پدیده ناترازی گاز مواجه کرده است.
ظرفیت ذخیرهسازی گاز در دنیا میانگین ۱۱ درصد از کل مصرف گاز است و این رقم در کشورهای اروپایی به ۲۳ درصد میرسد. این نسبت در آمریکا و روسیه به ترتیب معادل ۱۷ و نیم و ۱۸ و چهار دهم درصد است.
طبق گزارش مرکز پژوهشهای مجلس، در صورت ادامه روند کنونی، حداکثر اختلاف مصرف گاز در فصول گرم و سرد در سالهای ۱۴۱۰ و ۱۴۲۰ به ترتیب به ۴۵۳ و ۵۷۹ میلیون مترمکعب در روز میرسد.
یکی از راهکارهای حل چالش ناترازی، ذخیرهسازی گاز است. ذخیرهسازی گاز به منظور استفاده در فصول سرد سال یک راهحل آزموده شده در دنیاست که میتواند مشکلات مربوط به اوج مصرف گاز در کشورها را حل کند. با اجرای این راهکار، در ماههای گرم سال که مصرف گاز پایین است، گاز مازاد در مخازن ذخیره میشود و در ماههای سرد سال که مصرف به پیک میرسد، مورد استفاده قرار میگیرد.
ایران طی سالهای بسیار، به دلیل بهرهمندی از ذخایر بزرگ نفت و گاز، همواره نگاه توسعهگرا به انرژی داشته است و چندان به ذخیرهسازی توجه نکرده، این در حالی است که عدم ذخیرهسازی یکی از عمدهترین دلایل ناترازی گاز است. هماکنون اما دولت در جهت ذخیرهسازی، اقدامات مثبتی انجام داده است.
متأسفانه طرحها و پروژههای ذخیرهسازی گاز در دولت قبل مغفول ماندند اما با روی کار آمدن دولت سیزدهم، این پروژهها نیز به جریان افتادند و دولت تلاش دارد با اجرای هفت طرح ذخیرهسازی گاز طبیعی، در یک برنامه پنج ساله منتهی به سال ۱۴۰۵ با هدف ایجاد ظرفیت برداشت ۱۱۴ میلیون مترمکعب در روز در فصلهای سرد سال، علاوهبر جبران ناترازی گاز، برای کشور ارزآوری ایجاد کند.
رضا نوشادی، مدیرعامل شرکت مهندسی و توسعه گاز ایران، با اشاره به هفت طرح در حال اجرا و پیگیری در این حوزه، با بیان اینکه فعالیتهای شرکت مهندسی و توسعه گاز ایران اکنون در پنج میدان گازی آغاز شده است، افزوده که نقطه آغاز کار توسعه، فاز دوم میدان شوریجه بود، سپس قزلتپه، بانکول، مختار و سراجه در دستور کار قرار گرفتند.
ایران بهرغم داشتن منابع عظیم گازی و همچنین مخازن هیدروکربوری با پتانسیل ذخیرهسازی گاز میزان ظرفیت ذخیرهسازی آن تنها یک و چهار دهم درصد از کل مصرف است. در حال حاضر ظرفیت ذخیرهسازی کشور با وجود دو مخزن سراجه و شوریجه حدود ۳.۴ میلیارد مترمکعب میرسد و در سردترین ماه سال حدود سه درصد از کل مصرف را تأمین میکند.
وزارت نفت و شرکت ملی گاز ایران در دولت سیزدهم، توسعه فاز دو ذخیرهسازی گاز طبیعی در مخزن شوریجه به منظور افزایش ظرفیت سالانه ذخیرهسازی چهار و نیم میلیارد مترمکعب در سال با حفاری ۲۸ حلقه چاه جدید، توسعه ذخیرهسازی گاز طبیعی در سراحه با هدف افزایش ظرفیت ذخیرهسازی سالانه کشور به یک و نیم میلیارد متر مکعب، طرح پیش امکان سنجی ذخیرهسازی گاز در میدان مختار با هدف افزایش ظرفیت ذخیرهسازی سالانه کشور به ۱۵ میلیارد مترمکعب، طرح امکان سنجی ذخیرهسازی گاز طبیعی در گنبد نمکی نصرآباد کاشان به منظور افزایش ظرفیت ذخیرهسازی سالانه ۵۰۰ میلیون مترمکعب، طرح ایمنسازی چهار حلقه چاه ذخیرهسازی گاز طبیعی در آبخوان پورتشا، طرح امکان سنجی ذخیرهسازی گاز در ساختار قزل تپه با هدف افزایش حجم ظرفیت ذخیرهسازی روزانه گاز کشور در فصلهای سرد سال به ۲۸ میلیون مترمکعب و طرح امکان سنجی ذخیرهسازی گاز طبیعی بانکول با هدف افزایش ظرفیت ذخیرهسازی روزانه گاز کشور تا ۱۱ میلیون مترمکعب را در دستور کار قرار دادهاند.
امید میرود با اجرای طرحهای پیش رو، علاوهبر رفع ناترازی گاز، بتوان از محل صادرات این ذخایر گازی، به ارزآوری رسید. خوشبختانه به نظر میرسد عزم دولت سیزدهم در راستای ذخیرهسازی گاز جزم شده است. با نگاه ویژه وزارت نفت و همچنین همکاری مجلس با این وزارتخانه، انتظار میرود کشور در زمستانهای پیش رو، با چالش ناترازی گاز مواجه نباشد.