چرا آمریکا از «تیک تاک» بیمناک شد؟
کارشناسان در یک برنامه رادیویی به تحلیل ماجرای محاکمه مدیران نرمافزار «تیک تاک» در آمریکا پرداختند.
علیرضا داودی، کارشناس علوم شناختی و رسانه در مصاحبه با برنامه انعكاس رادیو
گفتوگو درخصوص جنس نرمافزار اجتماعی تیكتاك اظهار كرد: در سال ۹۸ و ۹۹ كه مسئله تبعیض نژادی در آمریكا پدید آمد، ارسال محتوا توسط مردم در شهرهای مختلف گسترش یافت كه نقض حاكمیت این كشور تلقی شد.در ایران نیز شبكه تیكتاك یكی از منابع جدی خبری محسوب شد و این گستره به اروپا نیز كشیده شد و لذا میتوان گفت محاكمه تیكتاك توسط آمریكا، خواست كل غرب است كه در كنگره تبلور پیدا كرد.
وی در عینحال تأكید كرد كه حاكمیت آمریكا نتوانست در برابر تیكتاك ایستادگی كند كه منجر به زحمات جدی برای دولت این كشور بود. در این بین وقایع كف خیابان آمریكا بهصورت واقعی و نه بهصورت آنچه كه به شكل غیرواقعی اینستاگرام بر سر ما آورد، انعكاس پیدا كرد؛ چراكه امكان استفاده از لایو در این نرمافزار برای شهروندان آمریكایی فراهم بود.
به گفته داودی تیكتاك در برابر شبكههای قدیمی و جدی كه در آمریكا فعال بودند، قد علم كرد كه نخست فیسبوك و سپس اینستاگرام، توئیتر و دیگری شبكههای اجارهای نظیر یوتیوب بودند.
وی ادامه داد: دراینبین تیكتاك خود را به بازار دریافت و ارسال محتوا با مهندسی جدید و بهرهگیری از كمترین متن و مبتنی بر تصویر تبدیل كرد.این بدان معناست كه قدرت حكمرانی چین در كف خیابانهای ایالات متحده بیش از قدرت آمریكا بوده است.از طرفی آرم تیكتاك در پای تصاویر رسانههایی قرار گرفت كه میخواستند واقعیت جامعه آمریكا را به تصویر بكشند و این رویه از آمریكا به اروپا سرایت كرد.
داودی اضافه كرد: حتی بسیاری قرارهای مردم معترض و تصاویری كه در پی قرارهای خیابانی منتشر میشد، توسط شبكه تیكتاك انجام میشد.دراینبین یك روند ضد حكمرانی از جنس چینی در داخل حاكمیت آمریكا پدیدار و از طرفی انحصار رسانههای آمریكایی توسط تیكتاك شكسته شد.
این تحلیلگر حوزه رسانه از طرفی جنس مهندسی تیكتاك در حوزه تجمعهای تصویری را متذكر شد و افزود: چین با نرمافزار تیكتاك نشان داد كه علاوهبر یك قدرت اقتصادی، توان برهمزدن انضباط جامعه آمریكا را نیز داراست.
وی اضافه كرد: این اپلیكیشنها تلاش دارند نفوذی نرم برای تأثیر بر حكمرانی دیگر كشورها را مدیریت كنند و سه كشور چین، روسیه و آمریكا قطب اصلی این قضیه هستند كه از نظر منافع نیز بهشدت به یكدیگر نزدیك هستند و ضمن این كه درگیری نظامی ندارند، بر سر قدرتگیری با هم در رقابت هستند.
امیرعباس ركنی، دیگر کارشناسی بود که در این برنامه با اشاره به رخدادهایی كه از ۲۰۲۲ در جهان افتاد كه نشانگر گذارِ ژئوپلیتیك بود، اظهار كرد: در این گذار فضای مجازی اصلیترین عرصه ژئوپلیتیك قرار میگیرد. در این راستا قطببندیها در جهان تغییر كرده است و با وجود این كه آمریكا یكی از قطبهای باقیمانده است، در شرق آسیا چین بود كه روسیه را كنار زد و خود را بهعنوان یك ابرقدرت مطرح كرد و از این طریق آمریكا را رسماً به چالش كشید.
وی با بیان این كه چینیها سیاستی متفاوت از شوروی سابق و روسیه كنونی در پیش گرفتهاند، ادامه داد: چین بالاترین حجم مبادلات اقتصادی را با آمریكا دارد؛ خاصه این كه آمریكاییها از بزرگترین مشتریهای چین بوده و بزرگترین صادركننده فناوری استراتژیك به چین قلمداد میشود.
این كارشناس فضای مجازی افزود: ازاینرو اقتصاد دو كشور، بههم وابسته است و لذا چین بهصورت مستقیم با آمریكا وارد تقابل نشده است و چینیها حتی در استراتژی امنیت هستهای نیز پاسخ ثانوی را در نظر گرفتهاند و معتقدند همواره باید در نقش واكنشدهنده آشكار شوند و كشوری نباشند كه اقدام اول را انجام میدهند.
ركنی با بیان این مطلب افزود: چین در عرصه عمل و حوزه بینالملل بهشدت آمریكا را به چالش میكشد؛ حال آن كه ایالات متحده بهشدت روی كنترل جریان خبر در جهان حساس است و این مسئله برای آنها استراتژیك و بااهمیت است و حتی این نقش را از بیبیسی گرفته و خود را بهعنوان مرجعی یكجانبه در جهان نشان دادهاند.
وی ادامه داد: در این راستا همواره روایتها را بهصورت یكجانبه از سوی آمریكاییها میدیدیم و چین با شكلدهی رسانه تیكتاك، از همین مجرا به آمریكاییها ضربه زد؛ چنانکه آمریكا این فناوری را استراتژیك قلمداد كرده كه بهصورت رسمی به جنگ ایالات متحده آمده است و در تمام عرصهها آمریكا را به چالش میكشد.
وی ادامه داد: در این راستا باید تیكتاك را یك نماد بدانیم؛ همانطور كه یكی از سناتورهای آمریكایی اشاره كرد و تأكید داشت كه چین با تیكتاك توانست به قلب آمریكا نفوذ كرده و ۱۵۰ میلیون كاربر آمریكایی را به خود جذب كند.
ركنی با طرح این پرسش كلیدی كه چرا آمریكا سال گذشته بهصورت جدی به مسئله تیكتاك وارد نشد، اظهار كرد: در این راستا مصادف شدن این اتفاق در پی جنگ اوكراین و افزایش تنشها با چین در حوزه تایوان قابلتوجه است.
این كارشناس حوزه رسانه در مصاحبه با رادیو گفتوگو خاطرنشان كرد كه چین نظمِ موردنظر آمریكا را بر هم میزند و این فرآیند بهشدت ایالات متحده را برآشفته است.
احسان امینی دیگر کارشناسی بود که در برنامه انعكاس با اشاره به تحریم شركتهای چینی از سوی ایالات متحده كه منجر شد جنگ فناوری میان آمریكا و چین در بگیرد، گفت: این جنگ در حوزه تراشهها و محدودیت تیكتاك به اوج خود رسیده است.
وی افزود: امروز مسئله دیگر بر اساس داده نیست و در زمان ترامپ نیز توافقی میان آمریكا و تیكتاك اتفاق افتاد و قرار شد سرورهای اطلاعاتی به آمریكا منتقل شود.
امینی با بیان این كه آمریكا در صدد بوده و هست كه مالكیت تیكتاك را از آن خود كند، ادامه داد: اگر آمریكا میپذیرفت كه تیكتاك با ذخیرهسازی داده در ایالات متحده به كار خود ادامه دهد، این نرمافزار در كل دنیا بهراحتی اشاعه پیدا میكرد؛ اما آمریكا همین مسئله را نیز بر نمیتابد و وقتی محدودیت تیكتاك را اجرایی كرد، كشورهای هم پیمان با آمریكا نیز از او پیروی كردند. وی خاطرنشان كرد كه بحث تیكتاك امروز از داده و اطلاعات فراتر رفته است و بر اساس لایحه یكی از سناتورهای آمریكایی، باید جلوگیری از رشد پلتفرم ۶ كشور در سطح جهان كلید زده شود و ایران، روسیه، چین، كره شمالی، كوبا و ونزوئلا از آن جمله هستند.
به گفته امینی در این بین بحث تكهتكهشدن اینترنت هم مطرح است و لذا در حوزه حكمرانی كشورها دنبال اتحادهای منطقهای هستند تا اقدام به صدور خدمات و محتوای خود كنند.
وی در بخشی دیگر از مصاحبه با رادیو گفتوگو ادامه داد: شیوه مواجهه آمریكا با تیكتاك بهنوعی دلالتهای سیاستی برای ما نیز خواهد داشت.در این جهت بحث حاكمیت قانون در میان است؛ یعنی حاكمیت قانونی از اهمیت بسیاری برخوردار است و چنین مسئلهای در راستای سند امنیت آمریكا تعریف میشود و محور دوم نیز پیشرو بودن مجلس است.
امینی با اشاره به این كه ورود مجلس آمریكا به قضیه تیكتاك بنا بر داشتن پشتوانه مردمی، شكلی مردممحور به خود میگیرد و از طرفی پشتوانه قانونی در مواجهه با پلتفرم فراملی از آن خود خواهد كرد، اضافه كرد: با استفاده از پلتفرمهای بومی هر كشور یكسری رخدادهای چالشبرانگیز اتفاق نمیافتد.
وی با بیان این كه حضور پلتفرمهای خارجی در یك كشور در بستر فضای امنیتی تعریف میشود، اظهار كرد: در این جا الگوریتمهای فكری، بینشها را تغییر میدهد و محتواهای آسیبرسان نظیر محتوای مخرب برای كودكان و نوجوانان نیز مزید بر علت است و از دیگر سو
صیانتهای حاكمیتی و حراست از حریم خصوصی نیز مطرح میشود.