حیات طبیعی و حیات طیب نوری
بر اساس آموزههای قرآنی هر انسانی دو نوع حیات دارد: 1. حیات طبیعی و فطری و ابتدایی؛ 2. حیات طیب الهی.
خداوند به انسان میفرماید: اى كسانى كه ايمان آوردهايد، چون خدا و پيامبر، شما را به چيزى فراخواندند كه به شما حيات مىبخشد، آنان را اجابت كنيد و بدانيد كه خدا ميان آدمى و دلش حائل مى شود و هم در نزد او محشور خواهيد شد.
(انفال، آیه 24)
این آیه نشان میدهد که انسانها با اینکه از زندگی طبیعی برخوردار هستند اما به منظور برخورداری از حیات نوع دوم باید به دعوت الهی پاسخ مثبت دهند.
این پاسخ مثبت که با اسلام و ایمان همراه خواهد بود، یک نوری را در دل انسانها ایجاد میکند که خداوند در آیه 122 سوره انعام بیان کرده است: آیا کسی که مرده بود، سپس او را زنده کردیم و نوری برایش قرار دادیم که با آن در میان مردم راه برود، همانند کسی است که در ظلمتها باشد و از آن خارج نگردد؟!
اینگونه برای کافران، اعمال (زشتی) که انجام میدادند، تزیین شده (و زیبا جلوه کرده) است. از این آیه به دست میآید که آن حیات ابتدایی اگر با این حیات دوم همراه نشود، نمیتوان آن شخص را زنده دانست، بلکه این نور حیات دوم است که آن اولی را زنده نگه میدارد و بدان حقیقت بقا میبخشد. در واقع زنده دلی با نور ایمان و اسلام است که قلب را زنده نگه داشت و به زندگی انسان معنای حیات واقعی را میبخشد.
خداوند بر این مطلب در آیات دیگر از جمله 174 سوره نساء تاکید داشته است و نور ایمان و اسلام و قرآن را همان عامل حیات بخش واقعی انسان دانسته است.
در آیه 52 سوره شوری میفرماید: همان گونه (که بر پیامبران پیشین وحی فرستادیم) بر تو نیز روحی را به فرمان خود وحی کردیم؛ تو پیش از این نمیدانستی کتاب و ایمان چیست (و از محتوای قرآن آگاه نبودی)؛ ولی ما آن را نوری قرار دادیم که بوسیله آن هر کس از بندگان خویش را بخواهیم هدایت میکنیم؛ و تو مسلّماً به سوی راه راست هدایت میکنی
.پس انسان باید این نور را به دست آورد که همان مایه حیات بخش واقعی انسان است. این نور زمانی در جان انسان رخنه میکند که با ایمان و عمل صالح آمیخته شود. اینگونه است که انسان از یک حیات طبیعی و ابتدایی به یک حیات طیب و پاکی میرسد که خداوند در آیه 97 سوره نحل فرموده است:
هر كس- از مرد يا زن- كار شايسته كند و مؤمن باشد، قطعاً او را با زندگى پاكيزهاى، حياتِ [حقيقى] بخشيم و مسلماً به آنان بهتر از آنچه انجام مىدادند پاداش خواهيم داد.
همچنین در جایی دیگر میفرماید:ای کسانی که ایمان آوردهاید! تقوای الهی پیشه کنید و به رسولش ایمان بیاورید تا دو سهم از رحمتش به شما ببخشد و برای شما نوری قرار دهد که با آن (در میان مردم و در مسیر زندگی خود) راه بروید و گناهان شما را ببخشد؛ و خداوند غفور و رحیم است.
(حدید، آیه 28)
حال اگر کسی به این مسئله توجه نکند و دنبال حیات نوری و طیب الهی نرود و این نوع حیات را برای خود کسب نکند، در آخرت از زندگی طیب و نورانی بیبهره خواهد شد و چون پس از عبور از دنیا و پایان زندگی دنیایی جایی برای کسب این نور و زندگی نیست، کسانی که بینور و حیات طیبه به آخرت رفته باشند، بینور و بیحیات طیب خواهند بود.
خداوند در این باره میفرماید: روزی که مردان و زنان منافق به مؤمنان میگویند: «نظری به ما بیفکنید تا از نور شما پرتوی برگیریم!»
به آنها گفته میشود: «به پشت سر خود بازگردید و کسب نور کنید!»
در این هنگام دیواری میان آنها زده میشود که دری دارد، درونش رحمت است و برونش عذاب! (حدید، آیه 13)