بیادعای سربلند
سعید رضایی
فیلم «موقعیت مهدی» را میتوان پدیده چهلمین جشنواره فیلم فجر دانست. این فیلم که برگرفته از سریال در حال ساخت «عاشورا لشکر 31» است، به بخشی از زندگی و مجاهدتهای شهید مهدی باکری، از فرماندهان محبوب دوران دفاع مقدس میپردازد. هادی حجازیفر که پیش از این بهعنوان بازیگر در برخی از آثار سینمایی و تلویزیونی حضور داشته، این فیلم را کارگردانی کرده و خودش نیز نقش شهید مهدی باکری را تولید کرده است.
فیلم سینمایی «موقعیت مهدی» محصول مشترک بنیاد فرهنگی روایت فتح و مرکز سیما فیلم است که در خلاصه داستان آن آمده است: مهدی باکری، فرمانده لشکر ۳۱ عاشورا از برادر کوچکترش حمید میخواهد علیرغم مشکلاتی که برایش پیش آمده به منطقه برگردد و در کنار او باشد. حمید میپذیرد و همراه میشود. حالا بعد از عملیات خیبر، مهدی باید تنها به خانه برگردد...
استقبال در اولین روز
«موقعیت مهدی» در اولین روز اکرانش در چهلمین جشنواره فیلم با استقبال قابلتوجه مخاطبان روبهرو شد.
این فیلم در حالی با استقبال مخاطبان روبهرو شد که در هفت اکران نخست خود تمامی بلیتها بهصورت کامل پیشفروش شده بود.
طبق پیشبینیها و استقبال مخاطبان و منتقدین و برخی از اهالی رسانه از اکران فیلم «موقعیت مهدی» در سایر روزها، نوید حضور پررنگ این فیلم دفاع مقدسی در کسب سیمرغها از جمله بهترین بازیگر مرد و زن و بهترین فیلم در جشنواره امسال را دارد.
این فیلم همچنین در بخش آراء مردمی جزو پنج فیلم برتر چهلمین جشنواره فیلم فجر از نگاه مردم محسوب میشود.
نظر کارشناسان
حامد بامروتنژاد، تهیهکننده و کارشناس سینما درباره این فیلم نوشت: «خیبری سوز داره، دود نداره. فیلمهای خوب امسال با وقار و سربلند در حال حرکتند و جلو میروند و کار میکنند و با مخاطب و در سینمای ایران باقی میمانند. «موقعیت مهدی» مثل نوشابههای شیشهای دهه شصت است. با هر جرعه یکبار شیشه را نگاه میکردیم که نکند بیهوا تمام شود و هنوز تشنه باشی... و من هنوز تشنه ام. به گمان من اگر آوینی بود و میخواست فیلم داستانی بسازد چیزی شبیه به «موقعیت مهدی» میساخت. قصدم شباهت فرد آوینی به فرد حجازیفر نیست، بلکه ادامه روایت فتح بود نه کار اول حجازیفر است. چگونه سینمای آوینی به میانه جنگ میرفت و صلح نشان میداد؟ از میانه آتش، بهشت نشانی میگرفت؟ از دل خون، شهید بیرون میکشید و بر کرانه ابدی و ازلی مینشاند؟ موقعیت مهدی همان کار را با میزانسن و نور و کات و دکوپاژ و بازی، میکند. موقعیت مهدی نه به دام «تنگه ابوقریب» ضدجنگ میافتد و نه به مسیر داکیودرام «ایستاده در غبار» میرود. موقعیت مهدی خودش است، حاصل تصرف حجازیفر بر تکنیک سینما. هادی حجازیفر میتوانست مثل بعضی دیگر مقهور تکنیک و ابزار و انفجار و سرگرم به رخ کشیدن تکنیک باشد. اما عجیب آرام است و بیادعا و البته باهوش. در سکانس خواستگاری مهدی از خانم مدرس در یک سکانس پلان بانمایی فولشات نشسته، تنها با 15 درجه تغییر زاویه نشستن، هم شخصیتپردازی میکند، هم اتمسفر میسازد، هم نشانهشناسی دهه شصت ایجاد میکند، هم طنز ایجاد میکند. این تسلط و سکینه در بهکارگیری تکنیک برای خلق فرم متناسب با محتوا عالی است، عجیب است برای کارگردان اول. هادی حجازیفر در مقام نویسنده، کارگردان و بازیگر به طرز عجیبی روی جزئیات فیلمنامه و کارگردانی و بازی تمرکز دارد. عجیب است وقتی میفهمی بار اصلی تهیه و تولید هم به دوش خودش بوده.»
علیرضا معینی نیز در «هفت راه» نوشت: «موقعیت مهدی» به کارگردانی هادی حجازیفر، روایتگر چند داستان کوتاه و به هم پیوسته از زندگی شهید مهدی باکری و برادر شهیدش حمید باکری است. هادی حجازیفر خودش ایفاگر نقش اصلی فیلم، یعنی شهید مهدی باکری است.
شاید یکی از نقاط ضعف فیلم همین باشد. بازیگری که همه ایفای نقش دلپذیرش در فیلم ایستاده در غبار را بهخاطر دارند، بعد از بازی در نقش احمد متوسلیان، اینبار نقش شهید مهدی باکری را بازی میکند و مخاطب شاید در برخی مواقع ذهنش به سمت ایستاده در غبار برود. شاید خیلی از اکتهای حجازیفر در دو نقش متفاوت، یکسان باشد. اگر حجازیفرِ کارگردان، فرد دیگری را برای نقش شهید مهدی باکری انتخاب میکرد، نتیجه کار بهتر میشد.
فضای فیلم و مدل فیلمبرداری و طراحی صحنه و...، مدام مخاطب را به یاد ایستاده در غبار میاندازد و بازی حجازی فر هم به این دلایل اضافه میشود و از این جهت میتوان گفت که کارگردانی کار متوسط است نه در سطح عالی.
با تمام این انتقادات، موقعیت مهدی یک فیلم متوسط به لحاظ کارگردانی و سایر مسائل فنی است ولی ساخت اینگونه فیلمهای متوسط هم عالی است. فیلمی درباره یکی از شخصیتهای اصلی دفاع مقدس که میتواند مخاطبش را بخنداند و بگریاند. موقعیت مهدی در ایجاد صحنههای احساسی قوی عمل کرده و روی مخاطبش تأثیر میگذارد.
حتما از این دست فیلمها ارزش دیده شدن دارند و از آنجاییکه موقعیت مهدی یک سریال چند قسمتی است، احتمالا برخی ایرادات و کاستیهای فیلمنامه در نسخه سینمایی، هنگام پخش سریالش از تلویزیون جبران شود.»
خبرگزاری ایرنا نیز نوشت: قصه آقا مهدی و
آقا حمید باکری سالهاست تا لب مرز ساخته شدن میرود اما اتفاق نمیافتد. ماجرای آنچه بود و چه شد خیلی مهم نیست، مهم این است که حالا
۳۷ سال پس از شهادت آقای مهدی باکری، فیلمی از زندگی این دو برادر قهرمان ساخته شده است.هادی حجازیفر بازیگر نامآشنای سینمای ایران که خود همشهری مهدی باکری است با تلاشی مضاعف و ستودنی فیلمی ساخته در خور تحسین و احترام... موقعیت مهدی عنوان فیلمی است که با تلاش ویژه مرکز سیمافیلم سازمان صداوسیما و با همکاری بنیاد روایت فتح ساخته شده است. البته نسخه سریال این فیلم هم با عنوان «عاشورا» قرار است به رزمندگان لشکر ۳۱ عاشورا بپردازد و فقط درباره شهیدان باکری نیست.هادی حجازیفر در موقعیت مهدی با وجود یک سوژه ناب دفاع مقدسی، یک درام عاشقانه جنگی ساخته و با نزدیک شدن به خانواده آقا حمید و آقا مهدی به نکات زیبایی از سبک زندگی دهه شصتیها و رزمندگان و فرماندهان دفاع مقدس پرداخته است.»